Hồ nước do sạt lở tạo thành tiếp tục dâng, đe dọa gây ra đợt lũ thứ hai ở Nepal–Tây Tạng

Một hồ nước đang mở rộng ở thượng nguồn khu vực biên giới Nepal – Tây Tạng đã bắt đầu tràn qua đập tự nhiên, làm gia tăng nguy cơ vỡ đập và gây thêm lũ xuống khu vực cảng Gyirong, nơi hàng trăm người vẫn mất tích sau đợt lũ đầu tiên.

Một hồ nước đang mở rộng ở thượng nguồn khu vực biên giới Nepal – Tây Tạng, nơi đã chịu thiệt hại nặng do lũ lụt, đang đe dọa cảng Gyirong, nơi hàng trăm người vẫn chưa rõ tung tích sau đợt lũ dữ dội đầu tiên.

Bộ Thủy lợi Trung Quốc ngày 27/8 ước tính hồ đang chứa khoảng 2 triệu mét khối nước và có thể chứa thêm 3 triệu mét khối trong 3 ngày tới do mưa.

Bộ này cho biết hồ được hình thành do các vụ sạt lở đất đá gần nơi giao nhau của 2 con sông, đã bắt đầu tràn qua đập tự nhiên và có nguy cơ cao xảy ra tình trạng nước hồ bất ngờ thoát xuống, có thể một lần nữa gây ảnh hưởng đến cảng Gyirong và các khu vực hạ lưu.

Theo Tân Hoa Xã ngày 27/8, lực lượng cứu hỏa và cứu hộ sử dụng máy bay không người lái để trinh sát, phát hiện mặt hồ tiếp tục mở rộng và mực nước cao hơn ngày trước.

Cơ quan Quản lý Giảm nhẹ và Ứng phó Rủi ro Thiên tai Quốc gia Nepal (NDRRMA) cho biết điểm tắc nghẽn nằm cách Rasuwagadhi khoảng 11 dặm (18 km) về phía thượng nguồn và đã hình thành một hồ rộng khoảng 27 mẫu Anh (11 ha).

Nhà chức trách Nepal kêu gọi người dân, du khách và lực lượng cứu hộ dọc hành lang sông Bhote Koshi tránh xa bờ sông và những khu vực có nguy cơ cao khác.

Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh thương vong do trận lũ đầu tiên tiếp tục tăng.

Bản cập nhật của NDRRMA ngày 27/8 cho biết đã tìm thấy và thu hồi 359 thi thể, trong khi vẫn còn 910 người mất liên lạc tại Nepal.

Ở phía bên kia biên giới, Ban chỉ huy ứng phó thảm họa Gyirong báo cáo 3 người thiệt mạng và 558 người mất tích tại Tây Tạng, trong đó có 260 công dân nước ngoài, tính đến 8 giờ sáng ngày 27/8.

Hồ nước tiếp tục dâng

Hồ mới hình thành từ lượng đất đá và vật liệu vụn còn lại sau thảm họa, gần nơi hợp lưu của sông Cuojian và sông Purepuqiang Zangbo, phía thượng nguồn cảng Gyirong.

Nhà chức trách Trung Quốc ngày 27/8 xác định khu vực sạt lở nói chung không tiếp tục mở rộng, nhưng diện tích mặt hồ vẫn tiếp tục mở rộng.

Nước đã bắt đầu tràn qua đập tự nhiên thay vì tiếp tục bị giữ lại trong hồ. Nhà chức trách mô tả tình trạng hiện tại là tràn nước nhưng chưa xảy ra vỡ đập.

Đập tự nhiên hình thành đột ngột từ đá vụn, đất và các vật liệu khác, thay vì được xây dựng bằng vật liệu nhân tạo.

Theo Giáo sư Huang Jing-sheng, chuyên ngành kỹ thuật tài nguyên tại Đại học Quốc gia Thành Công (Đài Loan), khi nước thấm vào khối vật liệu này, áp lực nước bên trong có thể tăng lên và làm giảm lực ma sát giúp giữ ổn định khối vật liệu chắn nước.

Theo các hồ sơ lịch sử do Bộ Nông nghiệp Đài Loan tổng hợp, xói mòn do nước tràn qua đỉnh đập là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến đập tự nhiên bị vỡ.

Cơ quan này lưu ý rằng những trường hợp từng xảy ra trong quá khứ không thể dự đoán chính xác diễn biến của một hồ cụ thể.

Mối nguy mới gây khó khăn cho công tác cứu hộ

Hồ bị chặn nằm phía trên một khu vực vốn đã chịu thiệt hại nặng nề trong trận lũ đầu tiên.

Theo Tân Hoa Xã, rìa khu vực dòng bùn đá nằm cách cảng Gyirong khoảng 1,6 dặm (2,6 km), có nơi lớp vật liệu bồi tích dày gần 5 feet (1,5 m).

Theo giới chức cứu hộ Trung Quốc, một đội kỹ thuật đang sử dụng máy bay không người lái và máy quét laser 3D để khảo sát điểm tắc nghẽn, để khảo sát điểm tắc nghẽn, đo đạc hình dạng, đánh giá địa chất xung quanh và theo dõi dòng nước. Họ cho biết phải xử lý mối nguy từ thượng nguồn trước khi các đội có thể tiến hành dọn dẹp an toàn khối đất đá lớn gần cảng.

Ở phía Nepal, mối nguy mới nằm ngay trên tuyến đường phục vụ công tác cứu hộ.

NDRRMA và các cơ quan thủy văn Nepal kêu gọi người dân, du khách và lực lượng cứu hộ dọc khu vực hạ lưu sông Bhotekoshi tránh xa bờ sông và những khu vực có nguy cơ cao khác.

Cảnh báo này xuất phát từ nguy cơ do hồ mới hình thành, không phải đợt nước lũ đầu tiên.

Dự báo tiếp tục có thêm nước

Trung tâm Khí tượng Quốc gia Trung Quốc tiếp tục dự báo có mưa tại khu vực Gyirong đến ngày 29/8.

Cảng Gyirong được dự báo có mưa nhỏ trong đêm 27/8 và kéo dài sang ngày 28/8, có lúc mưa vừa.

Lượng mưa được dự báo tăng vào ngày 29/8, với mưa nhỏ đến vừa và từng thời điểm sẽ có lúc mưa vừa đến mưa to.

Dọc tuyến đường từ cảng Gyirong đến Nepal, Cơ quan Khí tượng Trung Quốc dự báo ngày 27/8 có mưa vừa đến mưa to, ngày 28/8 có mưa vừa và ngày 29/8 tiếp tục có mưa vừa đến mưa to, kèm khả năng xảy ra dông, gió mạnh và mưa đá.

Đánh giá thủy văn của Bộ Thủy lợi Trung Quốc cho biết lưu lượng nước vào hồ hiện khoảng 15 m³/giây và lượng nước trong hồ vẫn tiếp tục tăng.

Dựa trên dự báo lượng mưa, Bộ này ước tính hồ có thể nhận thêm 3 triệu mét khối nước trong 3 ngày tới.

Theo Arthur Zhang, The Epoch Times