Hoa Kỳ nới lỏng lệnh trừng phạt đối với lĩnh vực quốc phòng của Thổ Nhĩ Kỳ

Tổng thống Recep Tayyip Erdogan công bố Hoa Kỳ đang nới lỏng lệnh trừng phạt đối với ngành công nghiệp quốc phòng của Thổ Nhĩ Kỳ và đã phê duyệt một thỏa thuận vũ khí lớn.

Năm 2020, Washington đã áp đặt các hạn chế đối với Ankara theo Đạo luật Chống lại Kẻ thù của Hoa Kỳ thông qua Biện pháp trừng phạt (CAATSA) để đáp trả việc Thổ Nhĩ Kỳ mua hệ thống tên lửa phòng không S-400 của Nga. Ankara đã bác bỏ các lời kêu gọi từ bỏ thỏa thuận với Moskva, nhấn mạnh vào quyền tự chủ của mình trong việc lựa chọn nhà cung cấp vũ khí.

“Chúng tôi có thể nói một cách an toàn rằng các lệnh trừng phạt CAATSA đang được nới lỏng”, ông Erdogan nói với các phóng viên hôm thứ Bảy (17/5), sau khi trở về từ hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng Chính trị châu Âu tại Albania. Ông nói thêm rằng ông đã nói chuyện với ông Tom Barrack tân đại sứ của Hoa Kỳ tại Thổ Nhĩ Kỳ.

“Với việc người bạn Trump của tôi nhậm chức, chúng tôi đã đạt được giao tiếp cởi mở hơn, mang tính xây dựng hơn và chân thành hơn”, ông Erdogan nói.

Việc nới lỏng các hạn chế trùng với việc Hoa Kỳ chấp thuận một hợp đồng bán tên lửa tiềm năng trị giá hơn 300 triệu USD – một động thái mà ông Erdogan mô tả là một bước tiến tới việc xóa bỏ các rào cản còn lại giữa hai đồng minh NATO. “Là hai đồng minh lớn trong khối NATO, không nên có bất kỳ hạn chế quốc phòng nào”, ông Erdogan nói.

Trong cuộc điện đàm hồi tháng Ba, ông Erdogan đã thúc giục ông Trump dỡ bỏ lệnh trừng phạt, hoàn tất thỏa thuận trị giá 23 tỷ USD cho 40 máy bay chiến đấu F-16 và đưa Thổ Nhĩ Kỳ trở lại chương trình máy bay chiến đấu F-35. Ankara đã bị loại khỏi dự án vào năm 2019 vì lo ngại rằng hệ thống S-400 do Nga sản xuất có thể gây nguy hiểm cho an ninh của máy bay phản lực. Ông Trump được cho là sẵn sàng đưa Thổ Nhĩ Kỳ trở lại dự án F-35, với điều kiện hệ thống S-400 được tháo dỡ hoặc di dời đến một căn cứ do Hoa Kỳ kiểm soát.

Ông Erdogan và ông Trump gần đây đã có một cuộc điện đàm khác, trong đó hai bên thảo luận về Syria, Gaza và những nỗ lực chấm dứt cuộc chiến tranh Nga-Ukraine. Ông Trump, người trước đây mô tả mối quan hệ của mình với ông Erdogan là “tuyệt vời”, đã gọi cuộc trò chuyện gần đây qua điện thoại giữa hai ông là “rất tốt và hiệu quả”.

Hôm thứ Sáu (16/5), Thổ Nhĩ Kỳ đã tổ chức cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa Nga và Ukraine sau ba năm tại Istanbul, trong đó Moskva và Kiev đã nhất trí trao đổi tù nhân số lượng lớn.