Houthi phóng tên lửa tấn công Ả Rập Xê Út, phá vỡ cục diện ngừng bắn kéo dài 4 năm

Hôm thứ Hai (13/7), lực lượng Houthi ở Yemen đã phóng một quả tên lửa vào khu vực miền nam Ả Rập Xê Út và tuyên bố mục tiêu là Sân bay Quốc tế Abha. Phía Ả Rập Xê Út cho biết tên lửa đã bị đánh chặn thành công. Đây là lần đầu tiên kể từ khi hai bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn không chính thức vào năm 2022, lực lượng Houthi công khai thừa nhận tiến hành một cuộc tấn công nhằm vào lãnh thổ Ả Rập Xê Út, làm dấy lên lo ngại rằng tình hình Yemen có thể một lần nữa leo thang.

Theo Reuters, người phát ngôn quân sự của lực lượng Houthi, Yahya Saree, cho biết mục tiêu của vụ tấn công là Sân bay Quốc tế Abha, nằm gần khu vực biên giới giữa Ả Rập Xê Út và Yemen. Ông nói đây là hành động đáp trả cuộc không kích mà Ả Rập Xê Út tiến hành trước đó cùng ngày nhằm vào Sân bay Quốc tế Sanaa.

Liên quân do Ả Rập Xê Út đứng đầu cho biết trên nền tảng X rằng hệ thống phòng không của nước này đã đánh chặn thành công quả tên lửa do lực lượng Houthi phóng về phía khu vực miền nam, nhưng không phản hồi cáo buộc của Houthi rằng Ả Rập Xê Út đã không kích sân bay Sanaa.

Chính phủ Yemen nói đã ngăn máy bay Iran hạ cánh

Lực lượng Houthi, hiện kiểm soát miền bắc Yemen, cáo buộc Ả Rập Xê Út tiến hành không kích Sân bay Quốc tế Sanaa và gọi đây là hành động “xâm lược trắng trợn”. Họ tuyên bố giai đoạn hạ nhiệt căng thẳng trước đó đã chấm dứt, đồng thời cảnh báo các hãng hàng không không được bay qua không phận Ả Rập Xê Út cho đến khi “lệnh phong tỏa” đối với sân bay Sanaa được dỡ bỏ.

Tuy nhiên, Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận đã nhận trách nhiệm về cuộc không kích nhằm vào sân bay Sanaa. Chính phủ này nhận được sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ Ả Rập Xê Út. Trong một tuyên bố, Bộ Quốc phòng Yemen cho biết cuộc không kích nhằm ngăn chặn một máy bay của Iran hạ cánh xuống Sanaa, đồng thời khẳng định hành động này nhằm đối phó với việc Iran xâm phạm chủ quyền Yemen. Chính phủ Yemen cảnh báo sẽ sử dụng mọi biện pháp cần thiết để đối phó với bất kỳ máy bay thù địch nào xâm phạm không phận Yemen, đồng thời quy trách nhiệm cho Iran.

Quân đội Yemen sau đó cho biết chiếc máy bay của Iran cuối cùng đã hạ cánh xuống Sân bay Hodeidah, nơi do lực lượng Houthi kiểm soát.

Ngoài ra, một quan chức Chính phủ Yemen cho biết lực lượng Houthi hiện vẫn đang giữ một máy bay thuộc Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế (ICRC). Người phát ngôn của ICRC tại khu vực Trung Đông, Hachem Osseiran, xác nhận với Reuters rằng phi hành đoàn và các nhân viên đều an toàn, nhưng từ chối bình luận thêm.

Thỏa thuận ngừng bắn 4 năm bị tác động, căng thẳng lại gia tăng

Vụ tấn công lần này đánh dấu lần đầu tiên kể từ khi hai bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn không chính thức vào tháng 3/2022, lực lượng Houthi công khai thừa nhận đã phóng tên lửa tấn công Ả Rập Xê Út. Trước đó, dù Houthi liên tục tấn công các tàu buôn có liên quan hoặc bị cho là có liên hệ với Israel trên Biển Đỏ, nhưng chưa từng công khai tuyên bố tấn công các mục tiêu bên trong lãnh thổ Ả Rập Xê Út.

Gần đây, dưới sự hòa giải của Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế, các cuộc đàm phán trao đổi tù binh giữa lực lượng Houthi và Chính phủ Yemen đã đổ vỡ. Hai bên liên tục chỉ trích lẫn nhau, khiến căng thẳng leo thang. Sau vụ việc lần này, nguy cơ nội chiến Yemen cũng như tình hình khu vực xung quanh tiếp tục leo thang một lần nữa.

Mỹ tuyên bố ủng hộ Ả Rập Xê Út

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết đang theo dõi chặt chẽ diễn biến tình hình, đồng thời tái khẳng định sẽ tiếp tục ủng hộ Ả Rập Xê Út trong việc bảo vệ an ninh quốc gia. Bộ này cũng cho biết việc Mỹ xếp lực lượng Houthi vào danh sách “tổ chức khủng bố nước ngoài” vẫn có hiệu lực.

Xung đột tại Yemen bắt đầu từ năm 2014, khi lực lượng Houthi chiếm giữ thủ đô Sanaa, buộc Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận phải rút xuống miền nam. Năm sau, liên quân Ả Rập do Ả Rập Xê Út đứng đầu can thiệp vào cuộc xung đột, khiến cuộc chiến phát triển thành một cuộc chiến ủy nhiệm trong khu vực và dẫn đến một trong những cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng nhất thế giới.