Hungary đổi chiều chính trị: Orbán thất bại, Péter Magyar thắng áp đảo

Ngày 12/4, chính trường Hungary chứng kiến bước ngoặt lớn. Thủ tướng đương nhiệm Viktor Orbán, người đã cầm quyền lâu năm, chính thức thừa nhận thất bại trong cuộc bầu cử quốc hội, trong khi lãnh đạo đối lập Péter Magyar giành chiến thắng mang tính quyết định.

Ông Orbán thừa nhận thất bại: “Đau đớn nhưng rõ ràng”

Theo truyền thông, khi một phần kết quả kiểm phiếu được công bố, ông Orbán nói với người ủng hộ rằng kết quả này “rõ ràng và đau đớn”, đồng thời xác nhận đã gọi điện chúc mừng ông Magyar. Sau đó, ông Magyar cũng xác nhận cuộc gọi này trên mạng xã hội.

Khi tiến độ kiểm phiếu đạt khoảng 53%, nhiều dự báo cho thấy đảng Tisza do ông Magyar lãnh đạo có thể giành chiến thắng áp đảo, thậm chí đạt tới 2/3 số ghế quốc hội – tức mức “siêu đa số”.

Tỷ lệ đi bầu cao kỷ lục: 16 năm cầm quyền bị thử thách

Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu lần này đạt mức cao nhất từ trước đến nay, được xem như một cuộc “trưng cầu dân ý toàn quốc” về đường lối lãnh đạo của ông Orbán. Kể từ năm 2010, ông đã nắm quyền tại Hungary suốt 16 năm, với phong cách lãnh đạo ngày càng gây tranh cãi vì xu hướng tập trung quyền lực.

Trong chiến dịch tranh cử, ông Magyar nhấn mạnh đây là “bước ngoặt cuối cùng” của Hungary, cần ngăn đất nước rời xa phương Tây và trượt về phía ảnh hưởng của Nga. Quan điểm này nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ cử tri thành thị và giới trẻ.

Tuy vậy, Orbán vẫn giữ được sự ủng hộ vững chắc tại khu vực nông thôn và cử tri lớn tuổi – nền tảng giúp ông duy trì quyền lực suốt nhiều năm.

Dữ liệu từ cơ quan bầu cử Hungary cho thấy, khi khoảng 46% số phiếu được kiểm, đảng Tisza dự kiến giành khoảng 68% số ghế, trong khi đảng Fidesz của ông Orbán chỉ khoảng 29% – cho thấy khoảng cách rất lớn.

Áp lực trong và ngoài nước: Quan hệ Mỹ – EU và kinh tế

Trên bình diện quốc tế, ông Orbán có quan hệ gần gũi với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Trước bầu cử, ông Trump đã đăng trên nền tảng Truth Social bày tỏ ủng hộ, cho biết Mỹ sẵn sàng hỗ trợ kinh tế và kỳ vọng ông Orbán tiếp tục lãnh đạo.

Tuy nhiên, trong nội bộ châu Âu, Chính phủ Orbán từ lâu có quan hệ căng thẳng với Liên minh châu Âu. Những bất đồng xoay quanh chính sách nhập cư, lập trường về chiến tranh Nga–Ukraine và quan hệ với Israel đã khiến Hungary nhiều lần đối mặt với các biện pháp trừng phạt tài chính từ EU.

Về kinh tế, dù Hungary từng tăng trưởng nhanh dưới thời ông Orbán, nhưng gần đây lạm phát cao và niềm tin kinh doanh suy giảm đã trở thành vấn đề lớn đối với cử tri.

Trước ngày bầu cử, ông Orbán vẫn tự tin tuyên bố “tôi đến đây để giành chiến thắng” và gọi đây là “khoảnh khắc vĩ đại của quốc gia”. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng cho thấy nhà lãnh đạo 16 năm này đã phải đối mặt với thất bại nghiêm trọng nhất trong sự nghiệp, mở ra một giai đoạn mới cho chính trị Hungary.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Hungary có tiếp tục thân Nga?

Khả năng này không cao. Trong chiến dịch, các đồng minh truyền thông của Magyar từng cáo buộc Nga can thiệp bầu cử, và ông cũng dẫn đám đông hô khẩu hiệu “Người Nga hãy về đi!”.

Tuy vậy, ông có thể không theo đuổi chính sách đối đầu trực diện với Moscow. Nhưng việc muốn cải thiện quan hệ với EU nhiều khả năng sẽ khiến Budapest không còn phản đối gói vay 90 tỷ euro của EU dành cho Ukraine – điều mà Nga sẽ không hài lòng.

Quan hệ với Mỹ sẽ ra sao?

Orbán là đồng minh thân cận về mặt ý thức hệ với Tổng thống Mỹ Donald Trump, người từng cử Phó Tổng thống JD Vance tới Budapest vận động tranh cử cho ông.

Khi ông Magyar lên nắm quyền, Hungary có thể không còn là “con cưng” của phong trào MAGA, nhưng quan hệ song phương nhiều khả năng vẫn duy trì ổn định.

Hungary có mở cửa hơn với người nhập cư?

Khả năng thấp. Chính sách nhập cư cứng rắn của ông Orbán rất được lòng dân, và ông Magyar thậm chí còn chỉ trích ông Orbán từ lập trường “cứng rắn hơn”, phản đối việc cho phép 35.000 lao động ngoài EU vào Hungary.

Việc EU có gây áp lực buộc Hungary tiếp nhận người tị nạn hay không vẫn còn là dấu hỏi.

EU có giải ngân hàng chục tỷ euro cho Hungary?

Hiện EU đang giữ lại khoảng 20 tỷ euro do lo ngại về tư pháp, tham nhũng và các chính sách của ông Orbán.

Ông Magyar có thể giành đủ đa số 2/3 để sửa đổi hiến pháp và thực hiện cải cách theo yêu cầu của Brussels. Tuy nhiên, quyết định giải ngân vẫn phụ thuộc vào EU.

Đối với ông Magyar, khoản tiền này rất quan trọng vì các kế hoạch chi tiêu cho y tế, giáo dục và dịch vụ công đều phụ thuộc vào nguồn vốn này.

Hungary có thể chấm dứt phụ thuộc năng lượng Nga?

Nga hiện cung cấp gần 90% dầu và phần lớn khí đốt cho Hungary, đồng thời cung cấp nhiên liệu cho nhà máy điện hạt nhân Paks.

Ông Magyar cam kết giảm phụ thuộc vào năng lượng Nga, nhưng chỉ khi các hợp đồng hiện tại (kéo dài đến năm 2035) hết hạn. Tuy nhiên, nếu ông không tiếp tục chính sách phản đối các lệnh trừng phạt của EU như ông Orbán, Hungary có thể buộc phải cắt giảm sớm hơn.

EU có thể tịch thu tài sản Nga bị đóng băng?

Khả năng này không cao. Dù ông Orbán thường bị xem là rào cản chính, nhưng nhiều lãnh đạo châu Âu khác cũng phản đối việc tịch thu khoảng 210 tỷ euro tài sản Nga bị đóng băng.

Do đó, EU hiện đặt cược vào gói vay 90 tỷ euro để hỗ trợ Ukraine. Khi ông Orbán không còn nắm quyền, Brussels có thể dễ dàng đạt được sự đồng thuận hơn – trừ khi một số nước khác tiếp tục phản đối.