Iran nói phản hồi của Mỹ về 7 điều kiện mở lại eo biển Hormuz là “không đủ”

Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Mohsen Rezaei hôm Chủ nhật (11/10) cho biết, phản hồi của Mỹ về 7 điều kiện Tehran đưa ra để mở lại eo biển Hormuz là “không đủ”.

“Trong phản hồi, họ đã chấp nhận một số điều kiện của chúng tôi, còn những điều kiện khác vẫn chưa rõ ràng,” ông Rezaei nói, theo truyền thông nhà nước Iran mà Reuters dẫn lại.

Ông cho rằng Washington phải làm rõ những vấn đề Tehran còn thấy mập mờ. Ông nói Mỹ đã gửi phản hồi nên Iran “không còn trong quá trình trả lời người Mỹ”.

Ông Rezaei nhắc lại rằng Tehran đã đưa ra 7 điều kiện với người Mỹ và nói rõ “eo biển Hormuz sẽ không mở cho họ, cũng sẽ không có đàm phán nào, cho đến khi các điều kiện này được đáp ứng”.

Nhà Trắng chưa trả lời ngay đề nghị bình luận của Reuters.

Ông Rezaei: Mỹ tiếp cận Iran qua 3 kênh trung gian

Ông Rezaei kể rằng trong hai tháng qua, Washington đã tiếp cận Tehran qua 3 kênh là Pakistan, Qatar và Iraq, đề nghị Iran đưa ra các đề xuất của mình. Hãng tin Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ thuật lại lời kể này từ hãng tin bán chính thức Tasnim của Iran.

Khoảng hai tuần trước, Iran đã chuyển 7 điều kiện cho phía Mỹ, ông cho biết.

Bản tin của Tasnim không nêu đủ 7 điều kiện, cũng không cho biết Washington đã chấp nhận những điều kiện nào.

Ông Rezaei còn khẳng định vùng Vịnh không thể có an ninh nếu Iran không quản lý eo biển Hormuz. Ông gọi quyền kiểm soát tuyến đường thủy này là “nguồn làm giàu to lớn cho quốc gia và một tài sản quốc gia quan trọng”. Theo ông, lợi ích của Iran không chỉ dừng ở việc đóng eo biển và thu phí qua lại.

Từ kế hoạch 7 ngày đến lời khẳng định của Chủ tịch Quốc hội Iran

Iran đưa ra 7 điều kiện này trong một đề xuất tại kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Nếu các điều kiện được đáp ứng, eo biển Hormuz có thể mở lại và tàu thuyền đi lại bình thường trong vòng 7 ngày.

Hôm 26/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai bác đề xuất này. Mỹ sau đó trả lời qua trung gian Qatar, Reuters đưa tin. Cuối tháng 9, Tehran cho biết đã nhận được phản hồi này.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khi đó nói nước này có thể mở lại eo biển trong 7 ngày nếu Washington chấp nhận đề xuất chuyển qua kênh trung gian Qatar. Trong kế hoạch này, Mỹ thực hiện các bước đã thỏa thuận trong 4 hoặc 5 ngày đầu. Tàu thuyền đi lại bình thường từ ngày thứ 6, và đàm phán về thỏa thuận cuối cùng bắt đầu vào ngày thứ 7.

Anadolu liệt kê một số yêu cầu của Tehran: chấm dứt giao tranh, giải phóng tài sản bị phong tỏa của Iran, dỡ bỏ hạn chế với hoạt động xuất khẩu dầu của nước này và chấm dứt lệnh phong tỏa của hải quân Mỹ đối với các cảng Iran.

Hôm 4/10, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố eo biển Hormuz sẽ không mở lại cho đến khi 7 điều kiện của Iran trong Bản ghi nhớ Islamabad, thỏa thuận tạm thời ký với Mỹ hồi tháng 6, được đáp ứng. Hôm thứ Năm (8/10), ông Araghchi cho biết Tehran đang nghiên cứu lập trường của Mỹ và sẽ trả lời trong vài ngày tới.

Từ khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran nổ ra hồi cuối tháng 2, Iran hạn chế tàu thuyền qua eo biển Hormuz, về sau quân đội Mỹ phong tỏa các cảng của Iran. Bản ghi nhớ tháng 6 về tự do hàng hải qua eo biển bị đình trệ ở khâu thực hiện, do hai bên bất đồng về an ninh trên tuyến đường thủy này.

Trước chiến sự, khoảng 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua eo biển Hormuz.