Kenya: Tòa bảo vệ luật cấm quan hệ tình dục đồng tính, phạt tù 14 năm

Tòa án tối cao Kenya hôm thứ Sáu (24/5) đã ra phán quyết giữ nguyên luật cấm quan hệ tình dục đồng tính, theo đó những người có hành vi quan hệ tình dục đồng tính vẫn bị phạt tù 14 năm.

Thẩm phán Roselyn Aburili, thay mặt cho bồi thẩm đoàn gồm 3 thẩm phán, hôm 24/5 đã tuyên bố trước phòng xử án chật kín người tại thủ đô Nairobi, Kenya rằng: “Chúng tôi từ chối hủy bỏ [luật] và bác bỏ đơn kiến nghị tập thể này.”

“Chúng tôi thấy rằng những điều luật này là không vi hiến, do đó đơn kiến nghị tập thể không có giá trị,” Thẩm phán Aburili nói.

Một số nhà hoạt động vì quyền của người đồng tính đứng ở ngoài phòng xét xử đã bật khóc khi tòa công bố phán quyết, trong khi những người ủng hộ luật cấm đã vỗ tay, chúc mừng nhau và hướng về ban bồi thẩm đoàn hét lớn “cảm ơn quý vị”.

Những người khác ủng hộ luật cấm đứng ở ngoài tòa án, cầm các biểu ngữ với các thông điệp như: “đồng tính luyến ái là nỗi ô nhục.”

Các nhà hoạt động ủng hộ quyền của người đồng tính, những người gửi đơn kiến nghị yêu cầu phi hình sự hóa quan hệ tình dục đồng tính đã lập luận rằng luật cấm này vi phạm hiến pháp 2010 của Kenya, trong đó đảm bảo sự bình đẳng, nhân phẩm và quyền riêng tư cho tất cả mọi công dân.

Ông Eric Gitari – một trong những người ký vào đơn kiến nghị, đã nói: “Chúng tôi sẽ kháng cáo. Chúng tôi hy vọng rằng tòa phúc thẩm sẽ bác bỏ quyết định sai lầm này mà theo chúng tôi đó là phán quyết rất định kiến.”

Bồi thẩm đoàn xử lý vụ kiện này đã lắng nghe các bên tranh luận từ năm ngoái. Các thẩm phán quyết định bác bỏ đơn kiến nghị dựa trên cơ sở cho rằng quan hệ tình dục đồng tính xung đột với các giá trị đạo đức truyền thống, phổ quát hơn những gì ghi nhận trong hiến pháp Kenya.

Thẩm phán Aburili nói rằng bản hiến pháp 2010 của Kenya vẫn coi hôn nhân đồng tính là bất hợp pháp, nhưng trong đó “để mở cho các cặp đôi đồng tính” được quan hệ tình dục.

Theo Reuters, vào tháng Chín năm ngoái, Tòa án Tối cao Ấn Độ đã bác bỏ một luật từ thời thuộc địa tương tự như luật cấm quan hệ tình dục đồng tính của Kenya, trong đó những người có hành vi quan hệ tình dục đồng tính bị phạt tù lên tới 10 năm. Phán quyết này của tòa Ấn Độ đã khiến các nhà hoạt động vì quyền của người đồng tính trên toàn cầu, trong đó có Châu Phi, dấy lên hy vọng về sự cải cách luật pháp tương tự.

Bà Neela Ghoshal, nhà nghiên cứu quyền của cộng đồng LGBT của Tổ chức Quan sát Nhân quyền có trụ sở tại New York, Mỹ đã nói rằng phán quyết của tòa án Nairobi đã hạ cấp những người đồng tính Kenya thành “công dân hạng hai.”

“Nhân quyền không thể bị chà đạp nhân danh sự không tán thành xã hội. Tòa án phúc thẩm nên xem xét lại phán quyết này khẩn cấp,” bà Ghoshal nói.

Giám đốc nhân quyền Liên Hiệp Quốc Michelle Bachelet cho rằng phán quyết của tòa án Nairobi “khuyến khích sự thù định và bạo lực đối với những cá nhân thuộc cộng đồng LGBT.”

Reuters, dẫn số liệu của chính phủ Kenya, cho biết từ năm 2013 tới năm 2017, quốc gia đông Phi này đã bắt giữ 534 người có hành vi quan hệ tình dục đồng tính.

Ủy ban Nhân quyền của Người Đồng tính – một trong các bên ký vào đơn kiến nghị bãi bỏ luật cấm, đã ghi nhận có hơn 1.500 vụ tấn công nhắm vào những người Kenya đồng tính nam, đồng tính nữ, song tính và chuyển giới (LGBT) từ năm 2014.

Các nhóm Công giáo và Hồi giáo ủng hộ luật cấm quan hệ tình dục đồng tính và tổng chưởng lý Kenya đã lập luận rằng việc phi hình sự hóa quan hệ tình dục đồng tính có thể dẫn tới việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính.

Tổng thống Kenya Uhuru Kenyatta nói rằng “quyền của người đồng tính thực sự không là vấn đề.” Phó Tổng thống William Ruto cho rằng Kenya “không có không gian” cho những người đồng tính. Nhà lập pháp Aden Duale đã từng có lần nói với quốc hội Kenya rằng đồng tính luyến ái “nghiêm trọng như khủng bố.”

Hiện nay trên thế giới có khoảng hơn 70 nước, trong đó gần một nửa là các quốc gia Châu Phi, coi quan hệ tình dục đồng tính là tội phạm hình sự. Uganda – nước láng giềng của Kenya, đã từng ban hành luật phạt tù chung thân với một số hành vi quan hệ tình dục đồng tính, nhưng sau đó tòa án đã vô hiệu hóa luật này.

Nam Phi hiện là quốc gia duy nhất tại Châu Phi đã hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính.

Xuân Thành