Khoảng 20 học giả Trung Quốc bị từ chối nhập cảnh tại sân bay Mỹ

Gần đây, lại có khoảng 20 học giả Trung Quốc mang thị thực đến Mỹ tham dự hội nghị học thuật đã bị Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) từ chối nhập cảnh tại sân bay.

Tài khoản WeChat “領事直通車” thuộc nền tảng thông tin chính thức của Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 16/4 cho biết, gần đây khoảng 20 học giả Trung Quốc mang visa sang Mỹ tham dự hội nghị học thuật đã bị nhân viên CBP kiểm tra và từ chối nhập cảnh tại sân bay Seattle. Bộ Ngoại giao Trung Quốc và các cơ quan đại diện ngoại giao Trung Quốc tại Mỹ đã khuyến cáo những người có kế hoạch đến Mỹ trong thời gian tới nâng cao cảnh giác an toàn, tránh nhập cảnh qua sân bay này.

Đây không phải lần đầu tiên hải quan Mỹ từ chối nhập cảnh đối với học giả và sinh viên Trung Quốc Đại Lục.

Tháng 5/2024, hãng Bloomberg đưa tin rằng từ tháng 11/2023, nhân viên hải quan tại các sân bay Mỹ đã cấm nhập cảnh ít nhất 20 sinh viên và học giả Trung Quốc có thị thực hợp lệ.

Một cựu nghiên cứu sinh tiến sĩ năm thứ hai ngành hình ảnh y sinh tại một trường đại học ở Virginia, tên Susan (hóa danh), người từng bị trục xuất về Trung Quốc, cho biết cô bị nhân viên hải quan Mỹ có vũ trang hộ tống lên máy bay và trục xuất vào ngày 31/12/2023, đồng thời bị thông báo cấm nhập cảnh trong 5 năm.

Tại một phòng không cửa sổ ở sân bay quốc tế Dulles, Washington D.C., nhân viên Hải quan và Biên phòng Mỹ đã hỏi: Cô có phải đảng viên Đảng Cộng sản không? Có nhận học bổng từ Chính phủ Trung Quốc không? Ai cử cô đến đây?

Khi được hỏi về quan hệ với Đảng Cộng sản, cô trả lời: “Tôi cam đoan tôi không có những mối liên hệ đó”.

Tuy nhiên, nhân viên hải quan cho rằng cô đang nói dối. Sau 17 giờ, visa du học của cô bị hủy, sau đó cô phải mua vé một chiều trị giá 1.400 USD để trở về Bắc Kinh.

Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, từ tháng 11/2023, ít nhất 20 sinh viên Trung Quốc có thị thực hợp lệ đang theo học tại các trường như Harvard, Yale và Johns Hopkins đã bị từ chối nhập cảnh tại hải quan Mỹ, bao gồm cả Susan.

Chính phủ Trung Quốc vào tháng 1/2024 xác nhận rằng nhiều sinh viên đã bị trục xuất tại sân bay Dulles, đồng thời cho biết một số quan chức Trung Quốc được Mỹ mời cũng bị nhân viên hải quan thẩm vấn.

Người phát ngôn cơ quan hải quan Mỹ cho biết họ có trách nhiệm bảo vệ biên giới quốc gia, và “tất cả hành khách quốc tế muốn nhập cảnh Mỹ, bao gồm cả công dân Mỹ, đều phải qua kiểm tra”. Người này từ chối trả lời về quy trình, các vụ trục xuất hay từng trường hợp cụ thể, đồng thời không cung cấp dữ liệu nào.

Thị thực du học do Bộ Ngoại giao Mỹ cấp, trong khi hải quan thuộc Bộ An ninh Nội địa. Visa chỉ cho phép người nước ngoài đến sân bay Mỹ, nhưng nhân viên hải quan có quyền quyết định cho phép hoặc từ chối nhập cảnh.

Trước 2 tuần khi Susan bị trục xuất, một nghiên cứu sinh tiến sĩ năm thứ 5 tại Đại học Yale tên Meng Fei (hóa danh) cũng bị nhân viên hải quan tại sân bay Dulles tạm giữ và trục xuất.

Cô cũng bị đưa lên máy bay, tự chi trả vé về Trung Quốc và bị cấm nhập cảnh Mỹ trong 5 năm.

Theo báo cáo, Meng Fei từng theo học tại Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc.

Tháng 5/2020, chính quyền Mỹ khi đó dưới thời Tổng thống Donald Trump đã ban hành thông báo cấm các sinh viên và học giả Trung Quốc có liên quan đến “quân đội Trung Quốc” nhập cảnh bằng visa F (du học) và J (trao đổi học thuật), nhưng không áp dụng cho bậc đại học. Sắc lệnh này trao quyền cho nhân viên hải quan từ chối nhập cảnh đối với nghiên cứu sinh và học giả sau tiến sĩ Trung Quốc.

“Liên quan đến quân đội Trung Quốc” bao gồm những người liên quan đến các trường đại học tham gia chương trình “quân dân lưỡng dụng” của Trung Quốc, hoặc những người tham gia các hoạt động nhằm tăng cường năng lực quân sự hoặc thay mặt Chính phủ Trung Quốc thu thập công nghệ nước ngoài.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, dựa trên sắc lệnh này, hải quan đã từ chối nhập cảnh 1.964 sinh viên Trung Quốc năm 2021 và 1.764 học giả Trung Quốc năm 2022.