Lần đầu sau 20 năm, Tổng thống Lebanon đến Nhà Trắng hội đàm với ông Trump

Tổng thống Lebanon Joseph Aoun lần đầu tiên tới Nhà Trắng trong tuần này để trình lên Tổng thống Mỹ Donald Trump một kế hoạch về việc giải giáp lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn, đồng thời bảo đảm Israel rút quân khỏi Lebanon.

Trước khi đắc cử tổng thống vào năm ngoái, ông Aoun từng là Tổng tư lệnh Quân đội Lebanon được Mỹ hậu thuẫn. Ông là nguyên thủ quốc gia Lebanon đầu tiên đến thăm Nhà Trắng trong gần 20 năm. Văn phòng Tổng thống Lebanon và các hãng truyền thông quốc tế xác nhận chuyên cơ chở ông Aoun đã hạ cánh xuống Căn cứ Không quân Andrews hôm thứ Bảy (18/7), nơi ông được các quan chức cấp cao của Đại sứ quán Lebanon tại Mỹ cùng đại diện ngoại giao đón tiếp.

Dự kiến, vào Chủ nhật (19/7), ông Aoun sẽ có cuộc gặp thượng đỉnh trực tiếp đầu tiên với ông Trump tại Nhà Trắng. Trước đó, ông đã hội đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Ông Rubio ca ngợi những bước đi của Lebanon nhằm “tiến tới hòa bình” sau vòng đàm phán mới nhất giữa Lebanon và Israel.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết ông Rubio “đã ca ngợi lòng dũng cảm của Chính phủ Lebanon dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Aoun, ghi nhận những nỗ lực kiên định nhằm khôi phục chủ quyền Lebanon, giải giáp Hezbollah, phá hủy cơ sở hạ tầng khủng bố của lực lượng này và thúc đẩy tiến trình hòa bình.”

Cuộc gặp mang tính lịch sử

Theo Reuters, cuộc gặp dự kiến diễn ra vào Chủ nhật diễn ra trong thời điểm đặc biệt quan trọng. Hezbollah liên tục sử dụng miền Nam Lebanon làm bàn đạp tấn công Israel, buộc Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) triển khai quân tới khu vực này để tiến hành các chiến dịch quân sự nhằm loại bỏ các mối đe dọa an ninh, khiến hàng trăm nghìn người dân Lebanon phải sơ tán. Trong khi đó, Hezbollah kiên quyết phản đối mọi cuộc đàm phán trực tiếp giữa chính phủ Lebanon với Israel và mạnh mẽ chống lại mọi nỗ lực giải giáp lực lượng này.

Tuần trước, ông Aoun cho biết sẽ đề nghị ông Trump “gây sức ép cần thiết lên Israel” nhằm thực thi thỏa thuận khung giữa Lebanon và Israel do Mỹ làm trung gian, đạt được ngày 26/6. Thỏa thuận này hướng tới mục tiêu giải giáp Hezbollah, từng bước đưa quân đội Israel rút khỏi Lebanon và đặt nền móng cho quan hệ hòa bình giữa hai nước.

Các quan chức Lebanon tiết lộ ông Aoun sẽ trình lên ông Trump một đề xuất bằng văn bản về cách thức giải giáp kho vũ khí khổng lồ của Hezbollah. Theo ông, chỉ có ông Trump mới đủ ảnh hưởng để thúc đẩy Israel rút quân và giúp Lebanon khôi phục hoàn toàn chủ quyền.

Ông Aoun, 62 tuổi, là một quân nhân chuyên nghiệp theo Giáo hội Công giáo Maronite. Sự vươn lên của ông phản ánh sự thay đổi lớn trong cán cân quyền lực tại Lebanon sau khi Israel giáng đòn nặng nề vào Hezbollah trong năm 2024, đồng thời đồng minh của Hezbollah tại Syria là Tổng thống Bashar al-Assad cũng bị lật đổ, khiến ảnh hưởng lâu năm của Hezbollah đối với nền chính trị Lebanon suy giảm đáng kể.

Ngày 2/3 năm nay, Hezbollah tiếp tục phóng tên lửa vào Israel để bày tỏ sự ủng hộ Iran sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, làm bùng phát một đợt xung đột biên giới nghiêm trọng mới. Sau khi chiến sự nổ ra, ông Aoun nhanh chóng thúc đẩy các cuộc đàm phán trực tiếp giữa các phái đoàn quân sự và ngoại giao của Lebanon và Israel, mở đường cho những cuộc tiếp xúc cấp cao nhất giữa hai nước trong nhiều thập kỷ.

Động thái này cũng khiến ông trở thành mục tiêu chỉ trích của Hezbollah và những người ủng hộ lực lượng này. Hôm thứ Bảy, những người ủng hộ Hezbollah đã tổ chức biểu tình tại thành phố Tyre ở miền Nam Lebanon để phản đối kế hoạch ngoại giao của ông.

Tuy nhiên, ông Aoun vẫn giữ lập trường cứng rắn, chỉ trích Hezbollah “đã hủy hoại Lebanon vì lợi ích của Iran”. Dù vậy, ông vẫn chưa chấp nhận lời đề nghị của ông Trump về việc sắp xếp một cuộc gặp thượng đỉnh với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Ông Aoun nhấn mạnh rằng trước khi diễn ra bất kỳ cuộc gặp cấp cao nào, điều kiện tiên quyết là phải đạt được một lệnh ngừng bắn toàn diện.

Việc ông Aoun đắc cử đã chấm dứt khoảng trống quyền lực kéo dài hai năm tại Lebanon. Bên cạnh việc xử lý các cuộc khủng hoảng ngoại giao và an ninh, ông cũng cam kết thúc đẩy các cải cách kinh tế vốn bị trì hoãn nhiều năm và tuyên bố sẽ đưa những người chịu trách nhiệm về vụ nổ cảng Beirut năm 2020 ra trước công lý.