Lãnh đạo Thượng viện Mỹ: Sẽ bổ sung Iran vào dự luật trừng phạt Nga

Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện Mỹ John Thune cho biết Iran sẽ được bổ sung vào dự luật trừng phạt Nga do lưỡng đảng đề xuất, đồng thời bày tỏ kỳ vọng Thượng viện sẽ thông qua dự luật trước kỳ nghỉ tháng 8.

Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune (đảng Cộng hòa, bang Nam Dakota) ngày 23/7 cho biết Iran sẽ được bổ sung vào dự luật trừng phạt Nga do lưỡng đảng đề xuất, vốn được đệ trình hồi đầu tháng này.

Dự luật trừng phạt, có tên “Dự luật Trừng phạt Nga Lindsey O. Graham năm 2026″, mới đây đã được trình lên Thượng viện. Dự luật sẽ áp đặt thuế quan đối với hàng hóa từ năm quốc gia mua nhiều dầu mỏ, khí đốt và các mặt hàng xuất khẩu khác của Nga nhất. Dự luật được trình lần đầu vào năm ngoái, nhằm ngăn Nga tiếp tục tài trợ cho cuộc chiến với Ukraine bằng nguồn thu từ dầu mỏ và khí đốt.

Việc bổ sung Iran vào dự luật trừng phạt Nga được ông Thune xác nhận chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Donald Trump kêu gọi Thượng viện đưa Iran vào dự luật này.

“Đây là nội dung được bổ sung vào phút chót”, ông Thune nói với các phóng viên hôm thứ Năm (23/7). “Tôi nghĩ mọi người đều không có vấn đề gì với việc này vì dù sao chúng ta cũng sẽ thực hiện điều đó. Các lệnh trừng phạt Iran là điều chúng ta đã áp dụng trong suốt 30 năm qua”. 

Ông Thune cho biết Thượng viện có thể thông qua dự luật trừng phạt trước khi bước vào kỳ nghỉ bắt đầu từ ngày 7/8.

“Tôi đã trao đổi với các nghị sĩ Dân chủ cũng như các thành viên bên phía chúng tôi, và tôi nghĩ chúng tôi đang dần đạt được đồng thuận”, ông nói. “Vì vậy, tôi hy vọng chúng tôi có thể chuẩn bị mọi việc sẵn sàng, và nếu có thể đạt được thỏa thuận rút ngắn thời gian xem xét dự luật tại Thượng viện thì điều đó cũng sẽ rất hữu ích”. 

Phiên bản sửa đổi của một dự luật trừng phạt nhằm vào các nước mua dầu của Nga đã được một nhóm nghị sĩ lưỡng đảng giới thiệu trong cuộc họp báo ngày 14/7. Nhóm nghị sĩ cho biết dự luật này là “lời tri ân” dành cho Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, người qua đời ngày 11/7. Ông Graham đã trình phiên bản đầu tiên của dự luật trừng phạt Nga vào tháng 4/2025, nhưng dự luật không vượt qua vòng xem xét tại Ủy ban Ngân hàng, Nhà ở và Đô thị của Thượng viện.

Ngày 16/7, Thượng nghị sĩ Darline Graham (đảng Cộng hòa, bang Nam Carolina), người được bổ nhiệm thay thế anh trai là Lindsey Graham, cùng Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal (đảng Dân chủ, bang Connecticut), chính thức trình dự luật sửa đổi với tên gọi “Dự luật Trừng phạt Nga Lindsey O. Graham năm 2026″.

Phiên bản ban đầu của dự luật đã được sửa đổi sau khi một số nhà lập pháp bày tỏ lo ngại rằng các biện pháp trừng phạt trong dự luật quá rộng và có thể gây tổn hại kinh tế cho các đồng minh quan trọng của Mỹ. Chính quyền Trump cũng bày tỏ quan điểm rằng Tổng thống cần có sự linh hoạt để miễn áp dụng các lệnh trừng phạt nếu điều đó phục vụ lợi ích tốt nhất của nước Mỹ.

Dự luật cập nhật đã thu hẹp phạm vi áp dụng thuế quan đối với 5 quốc gia mua dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của Nga nhiều nhất. Theo dự luật, các nước này có thể phải chịu mức thuế lên tới 100%.

Trong một bài đăng trên Truth Social ngày 19/7, Tổng thống Donald Trump kêu gọi các nhà lập pháp bổ sung Iran vào dự luật trừng phạt Nga.

“Đảng Cộng hòa nên bổ sung Iran vào Dự luật Trừng phạt Nga”, ông viết. “Đó là điều Lindsey muốn làm và việc đó đã sắp được thực hiện. QUAN TRỌNG!!!”

Trong tuyên bố ngày 21/7, văn phòng của Thượng nghị sĩ Sheldon Whitehouse (đảng Dân chủ, bang Rhode Island) xác nhận dự luật trừng phạt Nga đã nhận được sự đồng bảo trợ của hơn 60 thượng nghị sĩ, đủ số phiếu để vượt qua thủ tục tranh luận kéo dài tại Thượng viện.

“Biện pháp mạnh mẽ với sự ủng hộ của cả hai đảng này sẽ làm gián đoạn nền kinh tế dầu khí khổng lồ của Điện Kremlin, gia tăng sức ép về tài chính và góp phần giúp Ukraine giành chiến thắng”, ông Whitehouse nói.

Bà Darline Graham, người tuyên thệ nhậm chức thay thế anh trai vào ngày 14/7, cho biết bà mong muốn làm việc với Thượng viện để thông qua dự luật.

“Cho đến tận ngày cuối cùng của cuộc đời, Lindsey vẫn tập trung vào việc thông qua dự luật trừng phạt Nga”, bà nói. “Việc thông qua đạo luật này sẽ tôn vinh cam kết kiên định của anh tôi đối với an ninh quốc gia, đồng thời mang lại cho Tổng thống Trump thêm đòn bẩy để chấm dứt cuộc chiến này.”

Việc đề xuất bổ sung Iran vào dự luật trừng phạt diễn ra sau khi bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran sụp đổ. Hai nước đã liên tục tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào nhau kể từ đầu tháng 7, khi Iran nổ súng nhằm vào các tàu thương mại trên Eo biển Hormuz.

Hôm thứ Tư (22/7), Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran trong 12 ngày liên tiếp. Đáp trả các cuộc không kích của Mỹ, Iran đã tấn công các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông, khiến 4 binh sĩ Mỹ thiệt mạng vào cuối tuần trước.

Ngày 23/7, ông Trump cho biết đang cân nhắc tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn hơn nhằm vào Iran.

“Tôi đang cân nhắc một cuộc tấn công quy mô rất lớn”, ông nói với Axios. “Lớn hơn bất cứ cuộc tấn công nào trước đây. Tôi sắp đưa ra quyết định. Chúng tôi đã sẵn sàng cho việc đó.”

Minh Hoàng biên dịch