Lãnh đạo tối cao Iran điều hành nhà nước thông qua mạng lưới bí mật 4.000 người – Báo cáo

Một báo cáo mới công bố những chi tiết về hoạt động nội bộ của văn phòng Giáo chủ Ayatollah Ali Khamenei cho thấy, trung tâm quyền lực thực sự của Cộng hòa Hồi giáo không nằm trong bộ máy chính phủ hữu hình của Iran, mà ở một cấu trúc quyền lực ngầm. Bộ máy này được thiết kế để bảo đảm sự kiểm soát của chế độ vẫn được duy trì ngay cả khi lãnh tụ tối cao không còn xuất hiện trước công chúng.

Báo cáo có tựa đề “Unmasking the Bayt: Inside the Supreme Leader’s Office” (Vạch trần Bayt: Nội bộ Văn phòng Lãnh đạo Tối cao), do tổ chức United Against Nuclear Iran (UANI) công bố và được chấp bút bởi Saeid Golkar và Kasra Aarabi. Theo báo cáo, Bayt – Văn phòng Lãnh tụ Tối cao – là một mạng lưới thể chế khổng lồ cắm rễ khắp quân đội, nền kinh tế, các tổ chức tôn giáo và bộ máy hành chính nhà nước của Iran.

“Đây là trung tâm thần kinh ẩn giấu của chế độ tại Iran… nó vận hành như một nhà nước trong lòng nhà nước,” ông Aarabi nói trong một cuộc phỏng vấn với Fox News Digital.

Theo ông Aarabi, hệ thống này cho phép ông Khamenei giám sát và tác động đến quá trình ra quyết định ở mọi cấp độ của Cộng hòa Hồi giáo, bao gồm chính sách hạt nhân, hoạch định chiến tranh và an ninh nội bộ.

“Đây là điều mang lại cho ông Khamenei quyền kiểm soát tuyệt đối. Không phải nhà nước hữu hình, mà là nhà nước vô hình này,” ông nói.

Báo cáo ước tính khoảng 4.000 người hoạt động trong cơ cấu cốt lõi của Bayt, cùng với hàng chục ngàn người khác làm việc thông qua các tổ chức trực thuộc trên khắp cả nước.

“Có khoảng 4.000 nhân sự thân cận… hãy xem họ như những chính ủy… những nhà hoạch định chính sách thực sự,” ông Aarabi nói. “Ngoài ra, dưới chiếc ô của Bayt có 40.000 cá nhân làm việc cho nó… bám trụ ở mọi tầng lớp chính sách, mọi cơ quan nhà nước.”

Báo cáo phác họa một vòng tròn quyền lực nội bộ được kiểm soát chặt chẽ ở đỉnh Bayt, bao gồm các con trai của ông Khamenei, đặc biệt là ông Mojtaba Khamenei, người được mô tả là hoạt động như một “lãnh tụ tối cao thu nhỏ” trong văn phòng của cha mình.

Báo cáo nêu chi tiết cách cấu trúc này vươn trực tiếp vào chuỗi chỉ huy quân sự của Iran, với việc các thăng chức cấp cao phải được Văn phòng Lãnh tụ Tối cao phê chuẩn, và các cơ quan phản gián song song giám sát lòng trung thành trong toàn bộ lực lượng vũ trang. Theo báo cáo, Bayt cũng đóng vai trò quyết định trong các cuộc đàm phán hạt nhân và quá trình ra quyết định thời chiến, bảo đảm quyền lực tối thượng vẫn tập trung quanh lãnh tụ tối cao.

Ông Aarabi cho biết mạng lưới này trên thực tế sao chép các bộ ngành nhà nước bên trong văn phòng của ông Khamenei, cho phép giám sát trực tiếp và thực thi hệ tư tưởng trên các cơ quan chính phủ, trường đại học và các tổ chức văn hóa.

Báo cáo cũng nêu rõ cách Bayt duy trì độ bền vững của chế độ thông qua việc kiểm soát nền kinh tế, các tổ chức tôn giáo và hệ thống giáo dục. Các mạng lưới quỹ và tập đoàn liên kết với lãnh tụ tối cao giám sát những lĩnh vực chủ chốt của nền kinh tế Iran, trong khi các tổ chức giáo sĩ, trường đại học và cơ quan văn hóa được theo dõi bởi các đại diện cài cắm có nhiệm vụ thực thi sự tuân thủ về hệ tư tưởng và đàn áp bất đồng.

“Hãy nghĩ về Bayt như hạt nhân của quyền lực cốt lõi của chế độ,” ông Aarabi nói.

Những phát hiện này được đưa ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều đồn đoán mới về tình trạng sức khỏe của ông Khamenei và việc ông giảm xuất hiện trước công chúng, cũng như căng thẳng khu vực gia tăng và khả năng xảy ra đối đầu quân sự có liên quan đến Iran.

Ông Aarabi bác bỏ các ý kiến cho rằng việc ông Khamenei vắng mặt trước công chúng là dấu hiệu cho thấy quyền lực suy yếu hoặc sự chia rẽ nội bộ.

“Chúng ta đã thấy điều này trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày… ngay cả khi ông ấy đang ẩn náu trong boongke, ông ấy vẫn hoàn toàn kiểm soát. Bayt đã khiến quyền lực của ông Khamenei siết chặt hơn nữa,” ông nói.

Ông lập luận rằng cấu trúc này được xây dựng có chủ đích để vẫn vận hành ngay cả khi lãnh tụ tối cao không hiện diện về mặt thể chất.

“Ngay cả khi ông ấy bị loại bỏ, Bayt với tư cách một thể chế vẫn cho phép lãnh tụ tối cao hoạt động,” Aarabi nói. “Hãy nghĩ về lãnh tụ tối cao như một thể chế thay vì chỉ là một cá nhân đơn lẻ.”

Báo cáo đặt Bayt ở vị trí đỉnh cao trong hệ thống quyền lực của Iran, cao hơn cả Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và chính phủ chính thức.

“Bayt là bộ máy cốt lõi… cơ quan hoạch định chính sách chiến lược đang thúc đẩy chương trình tên lửa đạn đạo, chương trình hạt nhân [và] sự gây bất ổn khu vực,” ông Aarabi nói.

Ông cho biết những hàm ý này có ý nghĩa quan trọng đối với các nhà hoạch định chính sách tại Washington và trên khắp khu vực, đặc biệt khi Mỹ đang cân nhắc các lựa chọn để đối phó với chương trình hạt nhân và các hoạt động khu vực của Iran.

“Chỉ loại bỏ riêng ông Khamenei thôi là chưa đủ… cần phải tháo dỡ bộ máy rộng lớn mà ông ấy đã tạo ra,” ông Aarabi nói.

Thay vào đó, bất kỳ nỗ lực nào nhằm làm suy yếu chế độ sẽ cần nhắm vào cấu trúc thể chế rộng lớn bao quanh lãnh tụ tối cao, chứ không chỉ riêng cá nhân ở vị trí trung tâm.

“Nó đòi hỏi một chiến lược toàn diện… các chiến dịch mạng, trừng phạt [và] một thành phần quân sự,” ông nói. “Để có bất kỳ thay đổi thực chất nào tại Iran… phải nhắm vào hạt nhân quyền lực cốt lõi trong chế độ Hồi giáo, và đó là Bayt.”

Về các báo cáo cho rằng ông Khamenei là một mục tiêu, ông nói thêm: “Chỉ riêng việc loại bỏ ông Khamenei là chưa đủ… việc tháo dỡ bộ máy rộng lớn của Bayt là điều thiết yếu.”