Lãnh đạo Yemen tuyên bố mở chiến dịch quân sự giành lại lãnh thổ từ Houthi

Chủ tịch Hội đồng Lãnh đạo Tổng thống Yemen Rashad al-Alimi hôm Chủ nhật (4/10) tuyên bố mở các chiến dịch quân sự nhằm giành lại phần lãnh thổ còn lại do lực lượng Houthi kiểm soát.

“Hôm nay, tôi tuyên bố bắt đầu các chiến dịch quân sự nhằm giành lại phần lãnh thổ còn lại của nước cộng hòa,” ông Alimi nói trong bài phát biểu trên truyền hình. Theo ông, chiến dịch còn nhằm khôi phục quyền lực và các thể chế của nhà nước trên toàn bộ lãnh thổ quốc gia.

Ông cho biết đã ra lệnh cho quân đội, lực lượng an ninh và mọi đơn vị quân sự bắt đầu thực hiện nhiệm vụ theo các kế hoạch đã duyệt, Reuters đưa tin.

Trong bài phát biểu mà Asharq News đăng tải, ông Alimi nói việc mở chiến dịch căn cứ vào các quyết định của Hội đồng Quốc phòng Quốc gia. Ông tuyên bố mọi cơ quan quân sự, an ninh và dân sự của nhà nước sẽ ở trong tình trạng báo động toàn diện cho đến khi hoàn thành nhiệm vụ.

Ông Alimi đứng đầu Chính phủ Yemen mà quốc tế công nhận, có trụ sở tại Aden và nhận sự hậu thuẫn của Ả Rập Xê Út.

Ả Rập Xê Út tham gia cuộc nội chiến ở nước láng giềng Yemen từ năm 2015, dẫn đầu liên quân Ả Rập ủng hộ chính phủ này sau khi lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn đánh bật họ khỏi thủ đô Sanaa. Thỏa thuận ngừng bắn năm 2022 về cơ bản được duy trì cho đến năm nay, khi Houthi phóng tên lửa và UAV tấn công tàu thuyền của Ả Rập Xê Út và hạ tầng dầu mỏ nước này giữa lúc chiến sự với Iran lan rộng.

Ông Alimi: Mọi cơ hội hạ nhiệt đã cạn

Ông Alimi cáo buộc Houthi đáp lại các nỗ lực hạ nhiệt bằng cách huy động thêm lực lượng, leo thang, mở rộng các vụ tấn công và đe dọa nhằm vào dân thường, cơ sở quốc gia, các nước láng giềng và tuyến hàng hải quốc tế.

“Lập trường của chúng tôi hôm nay là gánh vác trách nhiệm quốc gia, đối đầu với những kẻ khủng bố Houthi, sau khi mọi cơ hội hạ nhiệt đã cạn,” ông nói.

Hãng thông tấn nhà nước Nga TASS, dẫn hãng tin Saba của Yemen, cho biết ông Alimi còn cáo buộc Houthi đưa trẻ vị thành niên ra chiến trường và tấn công các trại tị nạn.

Kêu gọi dân thường tránh xa các vị trí quân sự

Ông Alimi khẳng định chiến dịch “không phải là cuộc chiến chống lại người dân ở Sanaa, Saada, Hodeidah, Amran, Dhamar, Ibb hay bất kỳ tỉnh nào khác”, cũng không nhằm vào một giáo phái hay bộ tộc nào.

Với người dân tại các vùng do Houthi kiểm soát, ông nhắn nhủ: “Các bạn không phải là mục tiêu của các chiến dịch này. An ninh, quyền lợi và phẩm giá của các bạn mới là lý do quan trọng nhất”.

Ông kêu gọi họ tránh xa các vị trí, điểm tập trung quân sự và tuyến tiếp tế của Houthi, không để con em mình bị đẩy vào các trận đánh. Ông cũng nhắc lại cam kết: bất kỳ ai buông vũ khí, rời hàng ngũ Houthi và trở về với gia đình đều có thể hưởng ân xá theo các thủ tục đã công bố.

Với quân đội, ông yêu cầu tuân thủ nghiêm pháp luật, bảo vệ dân thường và tài sản. “Không trả thù, không báo oán, không tấn công người vô tội, không động đến tài sản của người dân,” ông nói.

Song song với chiến dịch quân sự, ông Alimi giao chính phủ soạn chương trình để các cơ quan nhà nước hoạt động trở lại tại những nơi giành lại được. Các ưu tiên gồm trả lương cho công chức (kể cả khoản lương còn nợ), khôi phục đường sá, điện, nước và tạo điều kiện cho người phải đi sơ tán trở về, theo Asharq News.

Ông gửi lời cảm ơn Ả Rập Xê Út và kêu gọi cộng đồng quốc tế đứng về phía Yemen, quân đội và các thể chế quốc gia của nước này “để chấm dứt mối đe dọa”.

Bab el-Mandeb và Taiz

Dù phía chính phủ đã chuẩn bị phản công, đến nay Houthi vẫn giữ thế chủ động trên bộ, Reuters nhận định. Vài tuần trước, lực lượng này chiếm eo biển chiến lược Bab el-Mandeb sau một cuộc tấn công chớp nhoáng dọc bờ biển khiến quân chính phủ tan rã.

Theo TASS, Houthi giành quyền kiểm soát thành phố cảng Mokha và các vùng dọc eo biển này hôm 10 và 11/9.

Bab el-Mandeb là lối ra phía nam của Biển Đỏ, nằm trên tuyến hàng hải then chốt nối Địa Trung Hải với châu Á. Năm nay, tuyến đường này càng quan trọng vì là lối thay thế cho eo biển Hormuz, nơi gần như đã bị đóng cửa do xung đột với Iran.

Vùng núi hiểm trở phía tây Taiz nhìn xuống dải ven biển bằng phẳng quanh Bab el-Mandeb. Nhà báo kỳ cựu Mohammed al-Qadhi, người Taiz, nay là nhà phân tích chính trị, cho rằng nếu chiếm được vùng núi này, Houthi sẽ củng cố quyền kiểm soát dải ven biển đó.

“Điều này sẽ giúp họ bảo vệ hậu phương trong trường hợp có bất kỳ chiến dịch nào nhằm vào dải bờ biển, và khiến việc giành lại các khu vực đó khó khăn hơn nhiều,” ông nói.

Thành phố Taiz, lớn thứ ba Yemen, là nơi sinh sống của hàng trăm ngàn dân thường và có hàng ngàn binh sĩ chính phủ đồn trú. Ông Alimi cũng là người vùng này.

Tuần trước, Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) cho biết 3/4 số gia đình ở một số vùng của Yemen đang thiếu đói vì đợt giao tranh gia tăng, vốn đã khiến hàng chục ngàn người phải di dời và làm gián đoạn nguồn tiếp tế cho hàng triệu người.

Houthi nói đã tấn công các cơ sở của Saudi Aramco

Trong khi đó, Houthi tuyên bố đã phóng tên lửa đạn đạo và UAV vào các cơ sở của Saudi Aramco tại Riyadh và khu vực Khurais, gây cháy lớn, The Jerusalem Post đưa tin.

Lực lượng này nói đây là đòn đáp trả 50 cuộc không kích và tấn công tên lửa do Ả Rập Xê Út dẫn đầu nhằm vào Yemen trong 12 giờ trước đó.

Phía Ả Rập Xê Út chưa xác nhận các vụ tấn công này.