Lầu Năm Góc cập nhật danh sách đen, 2 đại học hàng đầu TQ bị đưa vào danh sách

Lầu Năm Góc hôm thứ Năm (23/7) đã công bố phiên bản cập nhật năm tài khóa 2025 của danh sách đen các tổ chức nước ngoài, trong đó có các trường đại học hàng đầu của Trung Quốc như Đại học Phục Đán và Đại học Giao thông Thượng Hải. Các tổ chức này bị cáo buộc tham gia các hoạt động đáng lo ngại. Việc công bố danh sách mới cho thấy Mỹ tiếp tục siết chặt các biện pháp bảo vệ an ninh nghiên cứu, mở rộng từ các tổ chức quân sự sang cả các trường đại học dân sự.

Lầu Năm Góc cho biết bản cập nhật này là một phần trong nỗ lực lâu dài của Bộ Quốc phòng nhằm ngăn chặn việc chuyển giao công nghệ trái phép cho các quốc gia được Mỹ đặc biệt quan tâm.

Theo tuyên bố của Lầu Năm Góc, danh sách năm tài khóa 2025 chính thức đưa vào 130 cơ sở học thuật và nghiên cứu tại Trung Quốc, Nga và Iran. Những tổ chức này bị cho là có các hoạt động làm gia tăng nguy cơ kết quả nghiên cứu và phát triển (R&D) do Chính phủ Mỹ tài trợ bị chiếm dụng. Theo Lầu Năm Góc, việc chiếm dụng này có thể tạo điều kiện để các chính phủ đối địch can thiệp, trực tiếp đe dọa an ninh quốc gia và tính liêm chính của khoa học Mỹ.

Danh sách cập nhật bao gồm 88 tổ chức tại Trung Quốc đại lục, trong đó có Đại học Phục Đán, Đại học Giao thông Thượng Hải và Đại học Giao thông Tây An. Lầu Năm Góc sẽ cấm sử dụng ngân sách để tài trợ cho các nghiên cứu cơ bản hợp tác với những tổ chức này hoặc sử dụng thiết bị của họ. Các biện pháp hạn chế sẽ có hiệu lực từ năm tài khóa 2026.

Các trường đại học Trung Quốc mới bị đưa vào danh sách còn có Đại học Điện tử Hàng Châu, Đại học Sơn Đông, Đại học Hàng không Vũ trụ Thẩm Dương, Đại học Công nghệ Trùng Khánh, Học viện Quan hệ Quốc tế và Đại học Kỹ thuật thuộc Lực lượng Bảo đảm Hậu cần Liên hợp của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Đại học Điện tử Tây An cũng bị đưa toàn bộ vào danh sách. Trong phiên bản năm tài khóa 2024, chỉ có hai phòng thí nghiệm trực thuộc trường này bị liệt kê, gồm một phòng nghiên cứu về công nghệ ăng-ten và vi sóng, và một phòng chuyên về xử lý tín hiệu radar.

Danh sách mới cho thấy chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tiếp tục mở rộng các biện pháp nhằm hạn chế ảnh hưởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong lĩnh vực nghiên cứu tại Mỹ và ngăn chặn hoạt động chuyển giao công nghệ.

Mặc dù danh sách đen này từ lâu đã bao gồm các trường trực thuộc quân đội Trung Quốc và các trường đại học có quan hệ chặt chẽ với ngành công nghiệp quốc phòng của nước này, nhưng việc mở rộng sang các trường đại học dân sự nổi tiếng như Đại học Phục Đán và Đại học Giao thông Thượng Hải có thể tác động đến mạng lưới hợp tác nghiên cứu rộng lớn hơn.

“Bộ Quốc phòng Mỹ đang tăng cường thực hiện cam kết bảo vệ các dự án nghiên cứu do người nộp thuế tài trợ và duy trì tính liêm chính của nền khoa học Mỹ.” Thứ trưởng phụ trách Nghiên cứu và Kỹ thuật của Bộ Quốc phòng Mỹ Emil Michael cho biết.

Danh sách đen được Lầu Năm Góc công bố hôm thứ Năm được gọi là “Danh sách Điều 1286”, được thiết lập theo Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng năm 2019 nhằm xác định các trường đại học và viện nghiên cứu nước ngoài mà Lầu Năm Góc cho rằng đang tham gia các hoạt động đáng lo ngại, gây rủi ro đối với các chương trình nghiên cứu do Mỹ tài trợ và an ninh quốc gia.

Những rủi ro này bao gồm việc chuyển giao công nghệ hoặc chuyên môn nhạy cảm, có mối liên hệ với quân đội hoặc cơ quan tình báo nước ngoài, cũng như tham gia các chương trình tuyển dụng nhân tài do nhà nước bảo trợ.

“Danh sách Điều 1286” khác với “Danh sách 1260H”. “Danh sách 1260H” là một danh sách khác do Bộ Quốc phòng Mỹ cập nhật hằng năm, liệt kê các doanh nghiệp quân sự của Trung Quốc mà Lầu Năm Góc xác định có liên hệ với Quân đội Trung Quốc. Các thực thể này bị cấm tham gia hoặc nhận các hợp đồng của Bộ Quốc phòng Mỹ.