Liên minh cầm quyền hình thành, Nhật Bản sắp có nữ thủ tướng đầu tiên; chứng khoán khởi sắc

Đảng Tự do Dân chủ Nhật Bản (LDP) và Đảng Duy Tân Nhật Bản (Japan Innovation Party) đã cơ bản đạt được thỏa thuận thành lập chính phủ liên minh, mở đường cho sự xuất hiện của nữ Thủ tướng đầu tiên trong lịch sử Nhật Bản.

Theo hãng tin Kyodo ngày Chủ nhật (19/10), bà Sanae Takaichi, lãnh đạo phe bảo thủ của LDP, và ông Hirofumi Yoshimura, lãnh đạo Đảng Duy Tân — một đảng cánh hữu quy mô nhỏ hơn — sẽ ký kết thỏa thuận liên minh chính thức vào thứ Hai (ngày 20/10).

Các nghị sĩ của Đảng Duy Tân dự kiến sẽ họp vào 2h00 chiều thứ Hai (giờ địa phương) để thảo luận về việc thành lập chính phủ liên minh với LDP. Đến 6h00 chiều, bà Takaichi sẽ gặp ông Hirofumi Yoshimura, lãnh đạo Đảng Duy Tân, để chính thức ký kết văn kiện liên minh cầm quyền.

Theo thỏa thuận này, hai đảng sẽ nắm tổng cộng 231 ghế trong Hạ viện Nhật Bản — chỉ thiếu hai ghế so với đa số tuyệt đối, nhưng đủ để đảm bảo bà Takaichi giành chiến thắng trong cuộc bỏ phiếu bầu Thủ tướng ngày 21/10.

Ông Fumitake Fujita, đồng lãnh đạo của Đảng Duy Tân, hôm thứ Sáu (17/10) cho biết hai đảng đã đạt được “tiến triển quan trọng” trong đàm phán thành lập chính phủ liên minh, làm tăng khả năng đạt được thỏa thuận cuối cùng.

Theo bản tin, các nghị sĩ của Đảng Duy Tân sẽ bỏ phiếu ủng hộ bà Takaichi trong cuộc bỏ phiếu chọn Thủ tướng tại Quốc hội vào thứ Ba (21/10), tuy nhiên đảng này trước mắt không có kế hoạch cử bộ trưởng tham gia nội các của bà Takaichi.

Điều này cho thấy liên minh mới không chặt chẽ bằng liên minh toàn diện trước đây giữa LDP và Đảng Công Minh (Komeito). Đảng Công Minh đã rút khỏi liên minh kéo dài 26 năm vào đầu tháng này, làm dấy lên lo ngại về tính ổn định của chính phủ sắp thành lập.

Ông Fujita cho biết vào tối Chủ nhật rằng các cuộc đàm phán đã bước vào giai đoạn cuối, và các nghị sĩ Đảng Duy Tân đã ủy quyền cho ông và ông Yoshimura đưa ra quyết định cuối cùng.

Ông nói, quyết định sẽ được công bố vào thứ Hai, nhưng từ chối tiết lộ chi tiết.

Ông Fujita phát biểu: “Tôi không biết bức tranh mà chúng tôi sẽ vẽ nên vào ngày mai sẽ được đánh giá như thế nào, nhưng tôi tin rằng mối quan hệ tin cậy giữa đôi bên đang được củng cố sâu sắc, và tôi tin phía đối phương cũng nghĩ như vậy.”

Sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Chủ tịch LDP hồi đầu tháng này, bà Takaichi gần như chắc chắn sẽ kế nhiệm Thủ tướng Shigeru Ishiba. Tuy nhiên, việc Đảng Công Minh bất ngờ rút khỏi liên minh lâu năm đã khiến LDP phải tăng tốc đàm phán với các đảng đối lập khác để đảm bảo có thể sớm bầu ra tân Thủ tướng.

Là chính trị gia thuộc phe “bồ câu tài chính” (theo đường lối tài chính ôn hòa), bà Takaichi chủ trương tăng chi tiêu và giảm thuế nhằm giảm bớt gánh nặng lạm phát cho người tiêu dùng, đồng thời chỉ trích quyết định tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản.

Bà cũng ủng hộ sửa đổi Hiến pháp hòa bình hậu chiến của Nhật Bản, nhằm công nhận vai trò quân sự ngày càng mở rộng của đất nước.

Ngoài ra, bà Takaichi thường xuyên viếng thăm đền Yasukuni, nơi thờ cúng một số tội phạm chiến tranh bị hành quyết của Nhật Bản. Ngôi đền này bị một số nước láng giềng châu Á coi là biểu tượng của chủ nghĩa quân phiệt trong quá khứ của Nhật.

Chứng khoán Nhật tăng mạnh, kéo theo thị trường khởi sắc

Đối với thị trường tài chính, chính sách kinh tế của bà Takaichi được xem là nhân tố kích thích tâm lý lạc quan. Đà tăng mạnh của thị trường chứng khoán Nhật Bản đã lan tỏa sang các thị trường châu Á.

Tính đến 8h55 sáng thứ Hai (giờ Việt Nam), chỉ số Nikkei 225 tăng 2,92%, đạt 48.970,4 điểm, dẫn dắt đà tăng của toàn khu vực.

• Hàn Quốc: Chỉ số KOSPI tăng 1,22% lên 3.794,58 điểm.
• Hồng Kông: Hang Seng tăng 2,55% lên 25.891,19 điểm.
• Đài Loan: TAIEX tăng 1,28% lên 27.652,98 điểm.
• Trung Quốc Đại Lục: Shanghai Composite tăng 0,87% lên 3.873,29 điểm.

Nhờ diễn biến chính trị tích cực tại Nhật Bản và kỳ vọng các ngân hàng trung ương toàn cầu sớm hạ lãi suất, chỉ số tương lai chứng khoán Mỹ và châu Âu đồng loạt tăng: