Mỹ bãi bỏ việc xếp Syria vào danh sách “quốc gia tài trợ khủng bố”

Bộ Ngoại giao Mỹ hôm thứ Hai (24/8) thông báo đã đưa Syria ra khỏi danh sách “các quốc gia tài trợ khủng bố”, đồng thời xóa một tổ chức vũ trang của nước này khỏi danh sách “Những kẻ khủng bố toàn cầu được chỉ định đặc biệt”. Bộ Ngoại giao Mỹ đã công bố quyết định hủy bỏ việc xếp Syria vào danh sách “các quốc gia tài trợ khủng bố” hồi tháng 7. Sau khi thời hạn 45 ngày để Quốc hội xem xét kết thúc, quyết định này chính thức có hiệu lực.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trong thông cáo báo chí do Bộ Ngoại giao công bố hôm thứ Hai cho biết, sau khi thời hạn thông báo 45 ngày theo quy định của Quốc hội kết thúc, ông đã chính thức cho phép hủy bỏ việc chính phủ Mỹ xếp Syria vào danh sách “Các quốc gia tài trợ khủng bố”. Ông cũng cho phép đưa tổ chức vũ trang Syria “Liên minh Giải phóng Syria” (Hay’at Tahrir al-Sham, còn được gọi là HTS) ra khỏi danh sách “Những kẻ khủng bố toàn cầu được chỉ định đặc biệt”.

Ông Rubio nói: “Những hành động này là một bước đi lịch sử khác mà Tổng thống Trump thực hiện nhằm mở ra con đường thịnh vượng cho người dân Syria”.

Tiền thân của Liên minh Giải phóng Syria là Mặt trận al-Nusra, được thành lập vào những ngày đầu cuộc nội chiến Syria và từng là chi nhánh của al-Qaeda tại Syria. Người sáng lập tổ chức này là Tổng thống hiện tại của chính phủ chuyển tiếp Syria, Ahmed al-Sharaa. Tuy nhiên, năm 2016, tổ chức tuyên bố cắt đứt quan hệ với al-Qaeda. Sau đó, tổ chức liên kết với các nhóm vũ trang Syria khác chống lại chính quyền độc tài của Bashar al-Assad để thành lập Liên minh Giải phóng Syria, trong đó ông al-Sharaa vẫn giữ vai trò lãnh đạo.

Biện pháp cuối cùng được công bố hôm thứ Hai là việc thực thi quyết định đã được đưa ra trước đó. Ngày 8/7, Tổng thống Trump gặp ông al-Sharaa tại thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO. Sau cuộc gặp, trong một bức thư gửi ông al-Sharaa, ông Trump cho biết sẽ thực hiện cam kết “xóa bỏ mọi trở ngại cản đường ông al-Sharaa tái thiết Syria”. Ông cũng cho biết một số công ty Mỹ đang chuẩn bị đầu tư vào Syria, giúp nước này “trở nên vĩ đại và thịnh vượng hơn bao giờ hết”.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Rubio ra tuyên bố cho biết ông đã chính thức thông báo với Quốc hội về quyết định của Tổng thống Trump, chuẩn bị đưa Syria ra khỏi danh sách “các quốc gia tài trợ khủng bố”. Theo quy trình, trừ khi Quốc hội ngăn chặn, quyết định này sẽ tự động có hiệu lực sau 45 ngày.

Nếu một quốc gia bị chính phủ Mỹ liệt vào danh sách “các quốc gia tài trợ khủng bố”, nước đó sẽ phải đối mặt với các hạn chế của Mỹ liên quan đến viện trợ nước ngoài, xuất khẩu các sản phẩm quốc phòng và một số giao dịch tài chính.

Trong thông cáo hôm thứ Hai, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết: “Trong năm qua, chính quyền Trump đã thực hiện những biện pháp chưa từng có nhằm nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Syria vì lợi ích của người dân Syria”.

Thông cáo liệt kê một số biện pháp cụ thể mà chính quyền Trump đã thực hiện để nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Syria, đồng thời đánh giá cao chính quyền của ông al-Sharaa vì đã có những hành động quan trọng trong cuộc chiến chống khủng bố quốc tế.

Bộ Ngoại giao Mỹ cũng chỉ ra rằng việc hủy bỏ hai quyết định liên quan đến khủng bố này “xóa bỏ một số rào cản lớn cuối cùng đối với đầu tư của khu vực tư nhân vào Syria, đồng thời thúc đẩy quá trình phục hồi kinh tế và tái hội nhập Syria vào nền kinh tế toàn cầu”.