Mỹ chính thức truy tố nghi phạm theo dõi con ông Lại Thanh Đức, thêm tội danh âm mưu

Đại bồi thẩm đoàn liên bang Mỹ chính thức truy tố bà Trương Uyển Oánh (Wanying Zhang) với cáo buộc nhận chỉ thị của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) để theo dõi con trai Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức, cùng tội danh âm mưu.

Do đã có cáo trạng chính thức, phiên điều trần sơ bộ dự kiến diễn ra hôm thứ Hai (19/10) bị hủy. Cáo trạng giữ nguyên tội danh trước đó và thêm tội âm mưu.

Bà Trương Uyển Oánh, 34 tuổi, là môi giới bất động sản tại quận Cam, bang California, bị bắt hôm 4/10 tại sân bay quốc tế Los Angeles. Bà bị cáo buộc cùng người khác âm mưu theo dõi con trai ông Lại Thanh Đức.

Cáo trạng của đại bồi thẩm đoàn nêu hai tội danh. Tội âm mưu có mức án cao nhất 5 năm tù. Tội hoạt động bất hợp pháp trên đất Mỹ với tư cách đặc vụ của chính phủ nước ngoài có thể bị phạt tới 10 năm tù.

Bà Trương bị cáo buộc đã cùng một người đồng hành, được gọi là “Cá nhân 1”, âm mưu làm việc cho ĐCSTQ trên đất Mỹ, từ khoảng tháng 6/2025 hoặc sớm hơn và kéo dài ít nhất đến ngày 11/9 cùng năm.

Hai tuần trước khi bà Trương bị bắt, “Cá nhân 1” đã bay về Trung Quốc bằng vé một chiều. Bà Trương hiện vẫn bị tạm giam.

Tại phiên tòa hôm 7/10, một thẩm phán liên bang bác đơn xin tại ngoại của bà. Hôm thứ Tư (14/10), một thẩm phán tòa án quận liên bang tiếp tục bác đơn xin hủy lệnh tạm giam. Thẩm phán nhận định bà có nguy cơ bỏ trốn rất cao, có thể rời Mỹ để trốn tránh pháp luật, và đã có hành vi thiếu trung thực trong quá trình tố tụng, nên không cho tại ngoại.

Cáo trạng: Quan chức ĐCSTQ nói muốn trao cho bà Trương “bảo đảm”

Hai tuần qua, vụ bà Trương được báo chí đưa tin dồn dập, nhiều chi tiết về lý lịch của bà lần lượt được hé lộ.

Bà tốt nghiệp Học viện Quan hệ Quốc tế ở Bắc Kinh, ngôi trường được gọi là “cái nôi gián điệp”, nơi cựu Ngoại trưởng ĐCSTQ Tần Cương và nữ gián điệp Phương Phương (Fang Fang) cũng từng tốt nghiệp. Phía công tố cho biết bà có nhiều tiền gửi và đầu tư vào hộp đêm tại Đại Lục. Bà có quan hệ thân thiết với “Cá nhân 1”, và có một người anh trai từng làm việc cho ĐCSTQ.

Cáo trạng nêu rằng bà Trương làm việc cho ĐCSTQ theo chỉ đạo và dưới sự kiểm soát của các quan chức ĐCSTQ, phối hợp với “Cá nhân 1” và những người khác, có người đã rõ danh tính, có người chưa. Chẳng hạn, ngày 1/9/2025, bà và “Cá nhân 1” đến Seattle rồi thuê xe tới nơi ở của mục tiêu theo dõi, chụp ảnh ngôi nhà, xe cộ và những người liên quan, sau đó gửi cho quan chức ĐCSTQ.

“Cá nhân 1” không phải là chồng bà Trương. Tại một phiên tòa trước đó, Trợ lý Công tố viên Liên bang Colin Scott cho biết người này được cho là “bạn đồng hành thân mật” của bà. Ông nói thêm rằng người giao cho bà nhiệm vụ theo dõi tại Mỹ là quan chức Bộ An ninh Quốc gia ĐCSTQ.

Bà Trương và “Quan chức chính phủ ĐCSTQ 1” đều tốt nghiệp khóa 2014 Khoa Quản lý Công của Học viện Quan hệ Quốc tế, và vẫn giữ liên lạc sau khi ra trường, theo cáo trạng. Ngày 9/6/2025, người này hỏi bà có muốn làm quen một đàn anh khác, tức “Quan chức chính phủ ĐCSTQ 2”, hay không. Bà đồng ý. Hôm 30/6, hai người gặp nhau tại thành phố Trường Sa, Trung Quốc.

Ngày 7/7, “Quan chức chính phủ ĐCSTQ 2” gửi cho bà Trương một tin nhắn thoại, đại ý: “Khi cô quay lại Mỹ, việc chúng ta bàn lần trước sẽ phải nhờ đến cô. Lần này tôi vốn định gặp cô để trao cho cô một số bảo đảm”.

Phía công tố cho rằng vụ việc có tính chất nghiêm trọng

Từ khi bà Trương bị bắt, phía công tố luôn khẳng định không nên cho bà tại ngoại, dù kèm bất kỳ điều kiện nào. Bà đề nghị dùng một bất động sản đứng tên mình trị giá hơn 1 triệu USD, hoặc bất động sản khác của gia đình, làm tài sản bảo đảm, cùng với chồng, bố chồng, em gái chồng và người quản lý của bà đứng ra bảo lãnh. Phía công tố đều phản đối.

Luật sư bào chữa của bà Trương nói với phóng viên rằng thân chủ là công dân Mỹ, sống tại Mỹ từ năm 2014, có khối tài sản bất động sản đáng kể và là mẹ của hai con, nên không có nguy cơ bỏ trốn.

Tuy nhiên, tại lần ra tòa gần nhất, công tố viên Scott cho rằng đây không phải vụ án bình thường, không chỉ vì những hành vi bà Trương bị cáo buộc, mà còn vì đằng sau là nguồn lực và sức mạnh của cả một quốc gia.

Ông nói hoạt động gián điệp thường dựa trên sự lừa dối. Theo ông, bà Trương luôn sống “hai mặt”: gia đình không ai biết bà đang làm những việc này, ngay cả những người gần gũi nhất cũng không biết bà là điệp viên đang hoạt động của cơ quan tình báo ĐCSTQ.

Phía công tố còn cáo buộc rằng khi kê khai tài sản sau khi bị bắt, bà Trương nói mình chỉ đứng tên một bất động sản, trong khi thực tế bà sở hữu nhiều bất động sản. Ngoài ra, người thân trực hệ của bà đều sống ở Trung Quốc, nơi bà có khoản tiền gửi lớn. Người bạn đồng hành thân mật của bà cũng có khối tài sản đáng kể.

Vụ án hiện vẫn ở giai đoạn truy tố. Nếu bị kết án cả hai tội, bà Trương có thể phải chịu mức án cao nhất 15 năm tù.