Mỹ chuẩn bị cải tổ lớn thị thực H-1B và thẻ xanh – Người nhập cư cần biết gì?

Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ, Howard Lutnick, gần đây đã gây chú ý khi tuyên bố chương trình thị thực H-1B hiện tại là “một trò lừa đảo” trong một cuộc phỏng vấn với Fox News. Ông chỉ trích hệ thống này vì đã cho phép lao động nước ngoài đảm nhận các công việc lẽ ra thuộc về người Mỹ, và khẳng định những thay đổi sâu rộng đang được đề xuất để cải tổ cả hệ thống H-1B lẫn quy trình cấp thẻ xanh.

H-1B bị cáo buộc là “lừa đảo”

Ông Lutnick gọi chương trình H-1B là “tồi tệ”, nhấn mạnh rằng hệ thống này đang bị lạm dụng, khiến lao động nước ngoài cạnh tranh không công bằng với người lao động Mỹ. Những tuyên bố của ông phù hợp với chính sách “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Donald Trump, người luôn nhấn mạnh việc ưu tiên tuyển dụng công dân Mỹ và xem xét lại các chương trình nhập cư có thể ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường lao động trong nước.

Thị thực H-1B hiện là một chương trình do Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) quản lý, cấp cho lao động có tay nghề cao, chủ yếu trong các lĩnh vực STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học). Mỗi năm, có tổng cộng 85.000 thị thực được cấp, trong đó 65.000 dành cho ứng viên thông thường và 20.000 dành cho người có bằng cấp cao tại Mỹ. Các thị thực này được phân bổ ngẫu nhiên thông qua hệ thống xổ số, vốn từ lâu đã bị chỉ trích là thiếu minh bạch và công bằng.

Ông Lutnick cho biết chính quyền đang đề xuất loại bỏ hệ thống xổ số và thay thế bằng mô hình tuyển chọn dựa trên mức lương — tức là ưu tiên những ứng viên có đề nghị công việc với mức lương cao hơn. Theo ông, đây là một bước quan trọng nhằm đảm bảo rằng các công ty Mỹ thực sự cần kỹ năng đặc biệt từ nước ngoài, chứ không phải tìm cách thuê lao động rẻ để tiết kiệm chi phí.

Cải cách hệ thống thẻ xanh: Giới thiệu “Thẻ Vàng”

Không chỉ dừng ở H-1B, ông Lutnick cũng nhắm đến việc cải cách hệ thống cấp thẻ xanh. Ông cho biết thu nhập trung bình của người có thẻ xanh là khoảng 66.000 USD/năm – thấp hơn mức trung bình của người Mỹ (75.000 USD). Điều này, theo ông, cho thấy hệ thống hiện tại không thực sự thu hút được những nhân tài chất lượng cao.

Một chương trình mới mang tên “Thẻ Vàng” đã được đề xuất như phiên bản nâng cấp của thẻ xanh, hướng đến mục tiêu “thu hút tài sản và kỹ năng”. Theo đề xuất này, Hoa Kỳ sẽ cấp thẻ xanh cho người nước ngoài sẵn sàng đầu tư từ 5 triệu USD trở lên vào nền kinh tế Mỹ. Lutnick cho biết hiện đã có 250.000 người bày tỏ sự quan tâm đến chương trình Thẻ Vàng, và nếu được thông qua, Mỹ có thể thu hút tới 1,25 nghìn tỷ USD đầu tư mới.

Chương trình Thẻ Vàng được mô tả là “thẻ xanh dành cho người giàu”, phù hợp với định hướng mà ông Trump và đội ngũ của ông đưa ra: ưu tiên người nhập cư có khả năng đóng góp lớn cho nền kinh tế Mỹ, cả về tài chính lẫn kỹ năng.

Nhập cư: Vũ khí tranh cử của ông Trump

Phát biểu của ông Lutnick phù hợp với chính sách “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Trump. Ông đăng trên nền tảng mạng xã hội X: “Hệ thống thị thực H1B hiện tại là một trò lừa đảo, cho phép người lao động nước ngoài chiếm mất việc làm của người Mỹ”. Ông cũng nhấn mạnh chiến dịch “Đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại” và kêu gọi tất cả các công ty ưu tiên tuyển dụng lao động Mỹ.

Sự không ưa của ông Trump đối với chương trình H-1B đã tồn tại từ lâu. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông đã nhiều lần xem xét lại chính sách này, cáo buộc nó bị “lạm dụng” và gây tổn hại cho nền kinh tế Hoa Kỳ.

Lý Ngọc t/h