Mỹ đề xuất chính thức hóa phí H-1B 100.000 USD, mở rộng phạm vi áp dụng

Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) hôm thứ Hai (24/8) chính thức công bố dự thảo quy định, đề xuất chính thức điều chỉnh chính xác khoản phí tạm thời 100.000 USD đối với visa H-1B dành cho lao động nước ngoài có tay nghề cao lên 103.265 USD, đồng thời luật hóa và biến khoản phí này thành vĩnh viễn.

Khoản phí này lần đầu được Tổng thống Donald Trump đề xuất vào năm 2025 thông qua một tuyên bố hành chính tạm thời, khi đó được ấn định ở mức tròn 100.000 USD. Với quy định mới lần này, Bộ An ninh Nội địa muốn thông qua quy trình hành chính tiêu chuẩn, dựa trên việc tính toán chính xác chi phí vận hành của hệ thống di trú liên bang, để chuyển cơ chế thu khoản phí đối với các đơn H-1B mới thành một quy định vĩnh viễn.

Theo thông báo được đăng hôm thứ Hai trên trang web đăng trước của Công báo Liên bang (Federal Register), mức phí mới được ấn định chính xác là 103.265 USD, và người sử dụng lao động phải thanh toán khi nộp đơn. So với mức phí tiêu chuẩn từ 2.000 đến 5.000 USD trước đây, tùy theo quy mô người sử dụng lao động và các khoản phụ phí khác nhau, chi phí visa đã tăng vọt. Dự thảo này sẽ chính thức được đăng vào thứ Ba, sau đó bắt đầu thời gian lấy ý kiến công chúng kéo dài 30 ngày, và dự kiến sớm nhất sẽ hoàn tất quy định cuối cùng trước cuối năm 2026.

Tuyên bố hành chính được nâng cấp, mở rộng phạm vi áp dụng

So với phiên bản tạm thời mà Tổng thống Trump lần đầu đưa ra thông qua tuyên bố hành chính vào tháng 9/2025, dự thảo chính thức lần này của Bộ An ninh Nội địa có những thay đổi đáng kể về phạm vi áp dụng và cơ chế thu phí, chuyển từ “nhắm vào việc tuyển dụng từ nước ngoài” sang “hạn chế toàn diện”, đồng thời vẫn giữ lại những điều khoản miễn trừ quan trọng.

Tuyên bố hành chính phiên bản cũ chủ yếu nhằm vào những nhân viên mới được tuyển dụng trực tiếp từ bên ngoài nước Mỹ. Trong khi đó, để vượt qua trở ngại pháp lý trước đó khi tòa án phán quyết rằng thẩm quyền hành pháp là không đủ, dự thảo mới thay đổi cơ sở pháp lý của khoản phí thành “gây quỹ cho chi phí vận hành hệ thống di trú”, đồng thời mở rộng phạm vi áp dụng tới tất cả đơn H-1B mới chiếm một trong 85.000 suất hạn ngạch cấp mới hằng năm (Cap-Subject H-1B). Bất kể đương đơn hiện đang ở trong hay ngoài nước Mỹ, chỉ cần sử dụng một suất hạn ngạch mới, người sử dụng lao động đều phải trả khoản phí khổng lồ này.

Dự thảo mới tiếp tục duy trì một số điều khoản miễn trừ của phiên bản cũ. Người đang sở hữu H-1B tại Mỹ xin gia hạn, chuyển sang người sử dụng lao động mới, cũng như các đơn tuyển dụng của trường đại học và tổ chức nghiên cứu phi lợi nhuận thuộc diện miễn hạn ngạch, đều không chịu khoản phí hơn 100.000 USD này. Ngoài ra, đơn xin chuyển đổi tình trạng trực tiếp tại Mỹ của du học sinh F-1 đủ điều kiện sau khi tốt nghiệp cũng tiếp tục được miễn.

Tranh cãi pháp lý và cuộc đấu pháp lý tại tòa

Khoản phí visa khổng lồ này đã phải đối mặt với những nghi vấn và thách thức pháp lý nghiêm trọng ngay từ khi được đề xuất. Tổng thống Trump và những người chỉ trích chương trình H-1B khác cho rằng nhiều công ty lạm dụng chương trình này, dùng lao động nước ngoài rẻ hơn để thay thế người lao động Mỹ. Tuy nhiên, các tổ chức doanh nghiệp và nhiều công ty cho rằng chương trình visa này rất quan trọng trong việc giải quyết tình trạng thiếu lao động Mỹ đủ tiêu chuẩn cho một số vị trí, đồng thời giúp các doanh nghiệp Mỹ tuyển dụng nhân tài hàng đầu.

Tháng 6/2026, một thẩm phán liên bang phán quyết rằng khoản phí này vượt quá thẩm quyền hành pháp, là hành vi trái pháp luật, đồng thời ban hành lệnh cấm ngăn chính quyền Trump thu khoản phí này.

Sau đó, chính quyền Trump đã kháng cáo lên Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực Một đặt tại Boston (tòa phúc thẩm đã bác đơn của chính phủ vào tháng 7, yêu cầu tạm đình chỉ thi hành lệnh cấm của tòa án cấp quận); đồng thời, tòa án ở Washington, D.C. cũng đang xét xử vụ kiện do các tổ chức doanh nghiệp khởi xướng.

Nguyên đơn gồm Phòng Thương mại Mỹ — tổ chức vận động hành lang doanh nghiệp lớn nhất nước Mỹ — cùng các bang do Đảng Dân chủ điều hành và liên minh công đoàn, cho rằng quyền hạn của tổng thống trong việc hạn chế nhập cảnh không thể vượt lên trên luật do Quốc hội ban hành để thiết lập chương trình visa H-1B; nếu không có sự ủy quyền của Quốc hội, Bộ An ninh Nội địa không có quyền áp đặt một khoản phí khổng lồ mang bản chất thuế hoặc nguồn thu tài chính.

Chính quyền Trump khẳng định khoản phí này không thuộc loại thuế truyền thống, đồng thời cho rằng cơ quan tư pháp không có quyền chất vấn thẩm quyền theo Hiến pháp và pháp luật của tổng thống trong việc hạn chế người nước ngoài nhập cảnh nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và người lao động trong nước.

Tác động đối với ngành và phản ứng của thị trường

Chương trình visa H-1B hằng năm cung cấp 65.000 suất hạn ngạch thông thường và 20.000 suất bổ sung dành cho những người có bằng thạc sĩ trở lên, là một kênh chủ chốt để Mỹ thu hút nhân tài nước ngoài hàng đầu trong các lĩnh vực công nghệ, giáo dục, nghiên cứu khoa học và y tế.

Trong lúc ngưỡng tài chính tăng mạnh, tài liệu của tòa án cho thấy tính đến cuối tháng 2/2026, khoảng 70 người sử dụng lao động đã trả khoản phí 100.000 USD cho 85 đơn xin visa. Ngoài ra, trong bối cảnh chính quyền Trump siết chặt chính sách di trú trên diện rộng, dữ liệu của Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) cho thấy năm 2025 có khoảng 344.000 đơn đăng ký của người sử dụng lao động, giảm hơn 25% so với năm 2024 và chưa bằng một nửa mức đỉnh 794.000 đơn của năm 2023.

Xu hướng siết chặt chính sách di trú trên diện rộng

Việc thúc đẩy luật hóa khoản phí visa 100.000 USD chỉ là một phần trong nỗ lực siết chặt chính sách di trú trên quy mô lớn của chính quyền Trump. Các biện pháp gần đây còn bao gồm: ra lệnh áp dụng quy trình kiểm tra lý lịch và trình độ chuyên môn nghiêm ngặt hơn đối với người xin H-1B; đề xuất thay thế cơ chế bốc thăm hiện nay bằng cơ chế dựa trên mức lương và trình độ kỹ năng, ưu tiên những người có mức lương cao và kỹ năng cao.

Ngoài ra, vào đầu tháng 8/2026, Bộ An ninh Nội địa đã thông qua một quy định mới khác, áp dụng thêm khoản phí lên tới 4.500 USD đối với đơn xin gia hạn thời gian lưu trú H-1B hoặc đơn điều chuyển nhân viên giữa các quốc gia.