Mỹ mở rộng phong tỏa toàn cầu đối với đội tàu “bóng tối” của Iran

Hải quân Mỹ đã mở rộng phạm vi phong tỏa đối với Iran trên phạm vi toàn cầu. Theo thông báo mới nhất, lực lượng Mỹ hiện có thể lên tàu kiểm tra và tịch thu tàu treo cờ Iran, tàu nằm trong danh sách trừng phạt của Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ, cũng như các tàu bị nghi ngờ buôn lậu ở bất cứ đâu trên thế giới, với mục tiêu nhắm vào “hạm đội trong bóng tối” (các tàu chở dầu hoạt động nhằm né tránh trừng phạt) gồm hơn 570 tàu chở dầu của Iran.

Theo thông báo cập nhật do Bộ Tư lệnh Hải quân Trung tâm Mỹ (USNAVCENT) ban hành hôm thứ Năm (16/4), hải quân Mỹ sẽ dựa trên quy định phong tỏa các cảng của Iran để tiến hành lên tàu, lục soát và tịch thu những tàu bị Mỹ trừng phạt, bất kể chúng đang ở vị trí nào.

Điều này đồng nghĩa Hải quân Mỹ đã mở rộng phạm vi phong tỏa đối với mọi tàu ra vào cảng Iran, có hiệu lực từ 14:00 UTC ngày thứ Hai (13/4), và không còn giới hạn trong khu vực eo biển Hormuz.

Seatrade Maritime News là đơn vị đầu tiên đưa tin về động thái này hôm thứ Năm (16/4).

Thông báo nêu rõ: “Ngoài việc thực thi phong tỏa, tất cả tàu Iran, tàu thuộc diện trừng phạt OFAC của Bộ Tài chính Mỹ, cũng như tàu bị nghi ngờ chở hàng lậu đều thuộc phạm vi áp dụng quyền của bên tham chiến (belligerent right), phải chấp nhận việc bên tham chiến lên tàu và kiểm tra. Bất kể những con tàu này ở đâu, chúng đều có thể bị lên tàu, kiểm tra, lục soát và tịch thu.”

Thông báo lần này đồng nghĩa với việc đội tàu “bóng tối” của Iran, vốn nằm trong diện trừng phạt OFAC, có thể bị lực lượng Mỹ lên tàu và tịch thu tại bất kỳ vùng biển nào trên thế giới.“Hàng lậu” được định nghĩa là các loại hàng hóa vận chuyển tới đối phương và có thể được sử dụng trong xung đột vũ trang, bao gồm: vũ khí và hệ thống vũ khí, đạn dược và chất nổ, các loại trang bị và công nghệ quân sự, cùng với dầu mỏ, dầu nhờn và vật liệu hạt nhân.

Ông Charlie Brown, cố vấn cao cấp của tổ chức dân sự “Liên minh phản đối kế hoạch hạt nhân Iran” (United Against Nuclear Iran), nhận định động thái mới của quân đội Mỹ “vừa là cảnh báo, vừa là lời tuyên bố công khai”.

“Thông báo này phải khiến tất cả các thành viên của ‘hạm đội bóng tối’ hiểu rằng, dù ở nơi đâu, họ cũng có thể trở thành mục tiêu của những hành động này,” ông Brown nói.

Ông bổ sung, biện pháp này hoàn toàn phù hợp với các quy định trong luật chiến tranh trên biển.

Động thái trên cũng bao gồm cả các tàu “bóng tối” hoạt động tại vùng biển Đông Nam Á. Khu neo đậu ngoài khơi EOPL (Eastern Offshore Port Limits) phía Đông Malaysia được xem là điểm nóng cho hoạt động chuyển tải dầu từ tàu sang tàu của đội tàu này. Nhiều lô dầu được chuyển từ Iran – vốn đang chịu lệnh trừng phạt – cuối cùng được đưa tới Trung Quốc.

Gần 90% hoạt động thương mại của Iran phụ thuộc vào vận tải biển, trước đây mỗi ngày nước này thu về hơn 400 triệu USD từ xuất khẩu dầu. Việc Mỹ mở rộng phong tỏa và siết chặt trừng phạt đối với đội tàu “bóng tối” được dự báo sẽ làm trầm trọng thêm nguy cơ sụp đổ kinh tế và khủng hoảng tiền tệ trong nước.

Nếu xuất khẩu dầu bị cản trở, hoạt động buôn bán dầu của Iran với Trung Quốc — vốn được thanh toán bằng nhân dân tệ — cũng sẽ bị ảnh hưởng. Bắc Kinh khi đó sẽ phải cân nhắc giữa việc tiếp tục mua dầu Iran và tránh va chạm trực diện với Hải quân Mỹ.

Theo UANI, “hạm đội bóng tối” của Iran gồm hơn 570 tàu đã và đang cung cấp hỗ trợ cho hoạt động xuất khẩu dầu của nước này nhằm né tránh trừng phạt.

Tổng tham mưu trưởng Liên quân Mỹ: Phong tỏa cả đội tàu “bóng tối” của Iran

Trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc hôm thứ Năm, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, nhấn mạnh rằng lệnh phong tỏa Iran áp dụng với mọi tàu ra vào các cảng của Iran, bất kể quốc tịch.

Ông Caine cũng cho hay, nếu tàu thuyền hỗ trợ các hoạt động bất hợp pháp của Iran, lực lượng Mỹ sẽ truy đuổi chúng vượt ra ngoài khu vực eo biển Hormuz. “Lực lượng liên quân sẽ chủ động truy đuổi bất kỳ tàu nào treo cờ Iran, hoặc bất kỳ tàu nào tìm cách cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran,” ông nói.

Ông bổ sung rằng các mục tiêu của Mỹ còn bao gồm cả đội tàu “bóng tối” – những con tàu được sử dụng để vận chuyển dầu Iran trái với các quy tắc quốc tế.

Theo Tướng Caine, chiến dịch này huy động hơn 10.000 quân nhân Mỹ, hơn chục tàu chiến và hàng chục máy bay tham gia.