Mỹ thắt chặt chính sách thị thực, số lượng sinh viên quốc tế giảm

Trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục thúc đẩy các cuộc rà soát an ninh quốc gia và siết chặt chính sách nhập cư cũng như thị thực du học, số lượng tân sinh viên quốc tế lựa chọn sang Mỹ học đại học đã giảm đáng kể. Dữ liệu mới nhất cho thấy quy mô tuyển sinh sinh viên quốc tế trong năm tới có thể tiếp tục thu hẹp.

Báo cáo dữ liệu cuối mùa tuyển sinh 2025-26 do nền tảng tuyển sinh đại học Common App công bố gần đây cho thấy, dù số lượng hồ sơ của thí sinh trong nước Mỹ cho năm học 2026-27 sắp tới tăng 3%-4%, kéo tổng số hồ sơ tăng nhẹ 2%, nhưng tính đến ngày 1/3, tổng số ứng viên quốc tế đã giảm mạnh 10%, từ 151.000 người ở chu kỳ trước xuống còn 138.000 người. Đây là mức sụt giảm mạnh nhất từng được ghi nhận trên hệ thống này.

Mỹ từ lâu là điểm đến du học được sinh viên quốc tế ưu tiên hàng đầu, với nguồn sinh viên chủ yếu đến từ Ấn Độ và Trung Quốc. Dữ liệu mới nhất cho thấy sinh viên Trung Quốc vẫn là nhóm ứng viên quốc tế lớn nhất trên Common App, với 17.898 người nộp hồ sơ. So với các khu vực khác trên thế giới, số lượng ứng viên Trung Quốc chỉ giảm nhẹ 3%, tương đối ổn định.

Ấn Độ, quốc gia có nguồn sinh viên lớn thứ hai, ghi nhận mức giảm đáng kể. Số ứng viên giảm 14%, từ khoảng 16.000 người cùng kỳ năm trước xuống còn 13.819 người. Điều này trực tiếp kéo giảm tổng số hồ sơ từ khu vực châu Á, khiến số ứng viên của cả khu vực giảm 10%.

Trong khi đó, châu Phi là khu vực có mức sụt giảm lớn nhất, với số lượng ứng viên giảm 16% so với cùng kỳ. Trong đó, Nigeria giảm 21%, còn Ghana giảm tới 34%.

Dữ liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ và Viện Giáo dục Quốc tế (IIE) cũng xác nhận xu hướng này: số tân sinh viên quốc tế nhập học vào mùa thu năm 2025 đã giảm 17% so với cùng kỳ năm trước và tổng số sinh viên quốc tế vào mùa thu năm 2026 được dự báo tiếp tục giảm.

Chính sách của chính phủ và thị trường giáo dục đại học phân hóa nhanh

Chính quyền Trump gần đây triển khai hàng loạt thay đổi chính sách, bao gồm giới hạn thời gian lưu trú theo thị thực F-1 và J-1 ở mức 4 năm, thay thế cơ chế “thời hạn duy trì tư cách” truyền thống; tăng cường kiểm tra mạng xã hội và lý lịch; cắt giảm số lượng lịch hẹn cấp thị thực tại các lãnh sự quán; đồng thời áp dụng các hạn chế nhập cảnh đối với một số quốc gia.

Chính quyền Trump cho rằng việc siết chặt kiểm tra thị thực mang lại nhiều lợi ích, trong đó có bảo vệ an ninh quốc gia và các công nghệ cốt lõi, ưu tiên nguồn tuyển sinh trong nước, đồng thời sàng lọc các tư tưởng cực đoan và hành vi vi phạm quy định.

Theo CNBC, Jamie Beaton, đồng sáng lập kiêm CEO của công ty tư vấn đại học Crimson Education, cho rằng các quy định mới sẽ đẩy nhanh quá trình “phân hóa và sàng lọc” vốn đã tồn tại trong lĩnh vực giáo dục đại học Mỹ. Sự khác biệt có thể thấy rõ qua các nhóm trường sau:

Tác động kinh tế

Sinh viên quốc tế từ lâu được xem là một nguồn “xuất khẩu giáo dục” quan trọng và là trụ cột của nền kinh tế địa phương Mỹ. Đánh giá của Hiệp hội Các nhà giáo dục quốc tế (NAFSA) cho thấy làn sóng sụt giảm sinh viên quốc tế lần này sẽ tạo ra hiệu ứng dây chuyền đối với nền kinh tế. Các cộng đồng và nền kinh tế địa phương trên khắp nước Mỹ được dự báo thiệt hại tổng cộng 3,4 tỷ USD.

Thị trường việc làm cũng chịu tác động dây chuyền, với tới 40.000 việc làm tại địa phương có thể bị ảnh hưởng. Công ty xếp hạng tín nhiệm Fitch Ratings cảnh báo rằng sinh viên quốc tế thường đóng toàn bộ học phí và ít yêu cầu hỗ trợ tài chính từ các trường hơn. Khoản doanh thu thiếu hụt này rất khó được thay thế trong ngắn hạn, khiến một số trường phụ thuộc nhiều vào học phí của sinh viên nước ngoài có thể rơi vào tình trạng khó khăn tài chính.

Mặc dù việc siết chặt chính sách hiện nay gây sức ép lên các trường đại học, chính quyền Trump nhiều lần khẳng định các biện pháp này không nhằm phản đối sinh viên nước ngoài đến Mỹ du học mà hướng tới việc ngăn chặn các lỗ hổng an ninh, chống lạm dụng hệ thống và tăng cường kiểm tra lý lịch.

Ông Trump nhiều lần nhấn mạnh Mỹ muốn thực hiện chính sách “tuyển chọn dựa trên năng lực”, qua đó thu hút thêm nhiều nhân tài hàng đầu đến Mỹ.