Mỹ triển khai chiến dịch “Cơn thịnh nộ kinh tế”, cảnh báo trừng phạt 2 ngân hàng Trung Quốc

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Washington đã gửi thư cho hai ngân hàng Trung Quốc, cảnh báo rằng nếu họ vi phạm lệnh trừng phạt và hỗ trợ các giao dịch liên quan đến Iran, họ sẽ đối mặt với nguy cơ bị áp đặt trừng phạt thứ cấp.

Tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng hôm thứ Tư (15/4), ông Bessent nói: “Bộ Tài chính Mỹ đã gửi thư cho hai ngân hàng Trung Quốc. Tôi sẽ không tiết lộ tên hai ngân hàng này, nhưng chúng tôi nói rõ rằng nếu chúng tôi có thể chứng minh có dòng tiền của Iran chảy qua tài khoản của họ, chúng tôi sẽ áp dụng trừng phạt thứ cấp.”

Một ngày trước đó, Bộ Tài chính Mỹ đã gửi thư cảnh báo đến nhiều ngân hàng, tuyên bố sẽ áp đặt trừng phạt thứ cấp đối với các tổ chức tài chính nước ngoài “tiếp tục ủng hộ các hoạt động của Iran”.

Các quốc gia và vùng lãnh thổ nhận được thư cảnh báo gồm Trung Quốc Đại Lục, Hồng Kông, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Oman, do bị cáo buộc có các ngân hàng tham gia giao dịch với Iran, và được yêu cầu “nhanh chóng hành động để xác minh và chặn đứng mọi hoạt động phi pháp liên quan đến Iran, nhằm tránh để Bộ Tài chính (Mỹ) phải thực hiện các bước tiếp theo”.

Ông Bessent gọi đợt trừng phạt kinh tế mới nhất nhằm vào Iran là chiến dịch “Cơn thịnh nộ kinh tế” (Economic Fury), song song với chiến dịch quân sự “Cơn thịnh nộ sử thi” mà Mỹ đang tiến hành chống Iran.

Các nước Trung Đông sẵn sàng phối hợp với Mỹ

Ông nói tại Nhà Trắng: “Chúng tôi đã thông báo với các nước rằng, nếu họ mua dầu Iran hoặc cho phép tiền của Iran nằm trong hệ thống ngân hàng của họ, chúng tôi hiện sẵn sàng áp đặt trừng phạt thứ cấp.”

Trừng phạt thứ cấp nhằm trừng phạt các bên giao dịch với những thực thể đã bị liệt vào danh sách trừng phạt. Cơ chế này buộc các công ty, ngân hàng và cá nhân phải lựa chọn giữa việc làm ăn với Mỹ hoặc làm ăn với bên bị trừng phạt. Việc đồng USD giữ vai trò trung tâm trong kinh tế toàn cầu mang lại cho Washington một đòn bẩy vượt trội.

Cảnh báo của Mỹ áp dụng đối với mọi thực thể bị phát hiện mua, hoặc hỗ trợ mua, dầu mỏ và các sản phẩm khác có nguồn gốc từ Iran.

Ông Bessent cho hay, sau chiến tranh, các nước khác trong khu vực Trung Đông tỏ ra sẵn sàng hơn trong việc phối hợp với các biện pháp của Mỹ. “Sai lầm chết người mà Iran mắc phải có lẽ là việc ném bom các nước láng giềng. Giờ đây, các nước láng giềng này sẵn sàng minh bạch hơn trong việc sử dụng nguồn vốn, hoặc điều tra sâu hơn các dòng tiền (của Iran) trong hệ thống ngân hàng của họ,” ông nói. “Vì vậy, chúng tôi đã đưa ra yêu cầu, hy vọng họ đóng băng thêm nhiều tài sản của giới lãnh đạo Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và toàn bộ giới lãnh đạo Iran.”

“Iran nên hiểu rằng các biện pháp trên mặt trận tài chính này tương xứng với những gì chúng tôi đang làm trên mặt trận quân sự,” ông bổ sung.

Do Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến thăm Trung Quốc vào trung tuần tháng 5, khả năng Washington áp đặt trừng phạt thứ cấp lên các định chế Trung Quốc trở thành một chủ đề đặc biệt nhạy cảm.

Trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục mua dầu Iran đang chịu lệnh trừng phạt, Washington đã đe dọa áp thuế 50% đối với hàng hóa Trung Quốc, phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt nhắc lại rằng Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) Tập Cận Bình đã cam kết với ông Trump rằng Bắc Kinh không cung cấp vũ khí cho Iran. Đồng thời cô cũng nhấn mạnh Washington vẫn đang theo dõi sát mọi động thái của phía Trung Quốc.

Ông Bessent: Eo biển bị phong tỏa, Trung Quốc sẽ tạm dừng mua dầu Iran

Ông Bessent bổ sung rằng ông cho rằng trong thời gian eo biển Hormuz bị phong tỏa, phía Trung Quốc sẽ “tạm dừng” việc mua dầu Iran. “Iran là (hoặc từng là) nước bảo trợ khủng bố lớn nhất thế giới. Trung Quốc từng mua hơn 90% lượng dầu xuất khẩu của họ, chiếm khoảng 8% nhu cầu năng lượng của Trung Quốc. Chúng tôi tin rằng lần phong tỏa eo biển này sẽ khiến Trung Quốc tạm dừng mua dầu Iran,” ông nói.

Trong cuộc phỏng vấn với truyền thông hôm thứ Ba, ông Bessent chỉ trích Bắc Kinh đã tích trữ nguồn cung dầu trong thời gian Mỹ xảy ra xung đột với Iran, đồng thời hạn chế xuất khẩu một số sản phẩm dầu mỏ, qua đó tự biến mình thành một đối tác toàn cầu không đáng tin cậy. Ông nói: “Trong 5 năm qua, Bắc Kinh đã ba lần cho thấy họ không phải là một đối tác toàn cầu đáng tin cậy. Lần thứ nhất là trong đại dịch COVID khi họ tích trữ vật tư y tế, lần thứ hai là hạn chế xuất khẩu đất hiếm.”

Mỹ sẽ không gia hạn bất kỳ giấy phép miễn trừ nào cho dầu Nga và Iran

Ông Bessent cho biết Mỹ sẽ không gia hạn bất kỳ giấy phép chung nào đối với dầu Nga và dầu Iran, vốn cho phép tạm thời bán dầu thô. Trước đó, chính quyền Trump đã ban hành một số miễn trừ tạm thời, cho phép mua một phần dầu Nga và Iran nằm trong diện trừng phạt nhưng đã được bơm lên tàu. Miễn trừ đối với dầu Nga đã hết hạn hôm thứ Bảy tuần trước (11/4), còn miễn trừ đối với dầu Iran sẽ hết hạn vào Chủ nhật (19/4). Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Ba thông báo rằng, để duy trì sức ép tối đa, Washington sẽ không gia hạn hai loại miễn trừ này.

Một số nước châu Á, trong đó có Ấn Độ và Philippines, đã vận động Mỹ gia hạn miễn trừ đối với dầu Nga, nhưng không thành công.

Kể từ khi chiến tranh bùng nổ, giá dầu thô thế giới đã tăng hơn 30%. Chiều thứ Tư, giá dầu thô kỳ hạn ít biến động, dao động quanh mức 95 USD/thùng, trong bối cảnh Mỹ và Iran đang cân nhắc gia hạn thỏa thuận ngừng bắn thêm hai tuần nữa.