Mỹ truy tố một cố vấn, cáo buộc đánh cắp tài liệu mật và gặp gỡ quan chức ĐCSTQ

Ngày thứ Ba (14/10), Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc một nhà nghiên cứu thuộc viện nghiên cứu ở Washington đã lưu giữ trái phép tài liệu mật và gặp gỡ các quan chức Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).

Ông Ashley Tellis, nhà nghiên cứu cao cấp của Chương trình Nam Á thuộc Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, bị cáo buộc từ năm 2023 đã lấy trộm tài liệu mật từ khu vực an toàn và duy trì liên lạc với quan chức ĐCSTQ. Vụ án do Văn phòng Công tố Liên bang khu Đông Virginia, do công tố viên Lindsey Halligan phụ trách, truy tố.

Theo thông cáo của công tố, ông Tellis, 64 tuổi, bị bắt vào cuối tuần qua sau khi cơ quan liên bang điều tra việc ông xử lý các tài liệu mật của chính phủ. Các công tố viên cáo buộc ông vi phạm Điều 18, Mục 793(e) của Bộ luật Hình sự Hoa Kỳ, quy định cấm sở hữu hoặc lưu giữ trái phép tài liệu liên quan đến quốc phòng.

Ông Tellis được coi là chuyên gia về Ấn Độ và Nam Á. Ông là cố vấn cao cấp không lương của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, đồng thời là nhà thầu cho Văn phòng Đánh giá Mạng lưới (Office of Net Assessment) thuộc Bộ Quốc phòng.

Theo hồ sơ tòa án, ông Tellis bắt đầu làm việc tại Bộ Ngoại giao từ năm 2001. Công tố cho biết ông có quyền truy cập vào các thông tin tuyệt mật. Khi khám xét nhà riêng của ông ở Vienna, bang Virginia, cơ quan chức năng phát hiện hơn 1.000 trang tài liệu có ghi chú “Tuyệt mật” và “Mật”.

Ngày 12/9, ông Tellis đã nhờ một đồng nghiệp tại cơ quan chính phủ in nhiều bản tài liệu mật cho mình. Ngày 25/9, ông lại in các tài liệu liên quan đến năng lực máy bay quân sự của Không quân Hoa Kỳ.

Công tố cáo buộc rằng trong vài năm qua, ông nhiều lần gặp gỡ quan chức chính phủ ĐCSTQ.

Tháng 9/2022, ông mang theo một phong bì Manila (tức phong bì công văn) đến gặp quan chức ĐCSTQ tại một nhà hàng ở bang Virginia.

Ngày 11/4/2023, trong một buổi gặp gỡ khác, có người nghe thấy ông Tellis cùng quan chức ĐCSTQ ăn tối tại nhà hàng, bàn về quan hệ Trung – Iran và các công nghệ mới nổi.

Hồ sơ tòa án cho thấy vào ngày 2/9 cùng năm, ông đã nhận một túi quà trong bữa tối với quan chức ĐCSTQ.

Ông Tellis sinh tại thành phố Mumbai, Ấn Độ, năm nay 64 tuổi, tốt nghiệp Đại học St. Xavier’s ở Mumbai, sau đó lấy bằng tiến sĩ tại Đại học Chicago. Nhiều năm qua, ông là nhân vật quen thuộc trong giới đối thoại học thuật giữa Mỹ, Ấn và Trung; các công trình nghiên cứu của ông được chú ý rộng rãi tại Washington D.C., New Delhi và Bắc Kinh.

Trước khi làm việc cho chính phủ, ông từng là nhà phân tích chính sách cao cấp và giảng viên tại Tập đoàn RAND. Ông là tác giả của nhiều công trình nghiên cứu, trong đó có các cuốn “Striking Asymmetries: Nuclear Transitions in Southern Asia” và “Revising US Grand Strategy Toward China”.

Ông Tellis bị truy tố đã gây chấn động giới học giả tại thủ đô Washington. Trước đây, khi Robert Blackwill làm Đại sứ Hoa Kỳ tại Ấn Độ, ông Tellis từng là cố vấn cao cấp của ông. Ông cũng từng là trợ lý đặc biệt kiêm giám đốc cao cấp của Hội đồng An ninh Quốc gia trong thời Tổng thống George W. Bush.

Thông cáo của công tố cho biết, Hoa Kỳ sẽ nỗ lực hết sức để bảo vệ người dân Mỹ khỏi mọi mối đe dọa trong và ngoài nước. Những cáo buộc trong vụ án này gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh công dân của Hoa Kỳ.

Thông cáo nói thêm các tình tiết trong vụ án rõ ràng, căn cứ pháp lý đầy đủ, Hoa Kỳ sẽ tiếp tục truy tố đến cùng để đảm bảo công lý được thực thi.

Nếu bị kết tội, ông Tellis có thể đối mặt với mức án tối đa 10 năm tù cùng khoản phạt cao nhất 250.000 USD, cùng phí đặc biệt 100 USD và tịch thu tài sản.

Trên thực tế, mức án trong các vụ án hình sự liên bang thường thấp hơn mức tối đa. Thẩm phán khu vực liên bang sẽ xem xét hướng dẫn tuyên án của Hoa Kỳ và các yếu tố pháp lý khác để quyết định mức hình phạt cuối cùng.

Theo truyền thông Mỹ, các điều tra viên đang xem xét mối liên hệ giữa Tellis và một số quan chức Trung Quốc trong quá trình giao lưu học thuật và nghề nghiệp. Dù chưa có bằng chứng cho thấy hành vi gián điệp, các công tố viên cho rằng việc ông lưu giữ tài liệu mật đã vi phạm quy trình an ninh liên bang.

Bình Minh (t/h)