Mỹ – Úc hợp tác để tăng cường khả năng răn đe ở Thái Bình Dương

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth hôm thứ Tư (2/9) đã gặp Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles tại Lầu Năm Góc. Hai bên cùng kỷ niệm 75 năm ngày ký kết Hiệp ước An ninh Úc-New Zealand-Mỹ (ANZUS), đồng thời thảo luận cách tăng cường hơn nữa năng lực răn đe của hai nước tại khu vực Thái Bình Dương.

Mỹ-Úc nhất trí đẩy nhanh hợp tác quốc phòng

Trong tuyên bố sau cuộc gặp, Hegseth cho biết chiến lược quốc phòng của Mỹ và Úc có sự tương đồng cao. Ông nhấn mạnh các đồng minh có năng lực phải đóng góp cho công tác phòng thủ tập thể, đồng thời việc đầu tư vào an ninh chủ quyền của mỗi nước sẽ góp phần nâng cao năng lực phòng thủ chung.

Ông nói: “Chúng tôi có chung nhận thức về những mối đe dọa phức tạp trên thế giới ngày nay; các đồng minh không chỉ cần cùng nhau lập kế hoạch mà năng lực quân sự cũng phải có khả năng tương thích và bổ trợ cho nhau”.

Sau cuộc gặp, ông Marles nói với các phóng viên rằng “thế bố trí lực lượng của Mỹ tại Úc đang được tăng cường” và đang gia tăng trên mọi lĩnh vực. Ông nhấn mạnh điều này có ý nghĩa quan trọng đối với việc tăng cường khả năng răn đe, duy trì hòa bình và ổn định tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, đồng thời phù hợp với lợi ích quốc gia của Úc.

Hai bên nhất trí đẩy nhanh các sáng kiến triển khai lực lượng tại các căn cứ ở Úc, tăng cường hợp tác hậu cần chung và nâng cao khả năng tác chiến liên thông thông qua các cuộc tập trận chung. Hai nước cũng thảo luận việc thúc đẩy hợp tác công nghiệp quốc phòng, cùng phát triển vũ khí dẫn đường và các năng lực thế hệ tiếp theo.

Ông Marles cho biết cuộc họp cấp bộ trưởng quốc phòng Mỹ-Úc (AUSMIN) diễn ra vào cuối năm nay sẽ công bố thêm các chi tiết.

Tiến triển của AUKUS và kế hoạch luân phiên tàu ngầm tại Tây Úc

Ông Marles đặc biệt đề cập  đến những tiến triển trong quan hệ đối tác AUKUS giữa Mỹ, Anh và Úc, đồng thời hoan nghênh các thủy thủ Hải quân Mỹ vừa đến Căn cứ Hải quân HMAS Stirling ở Tây Úc.

Theo thỏa thuận AUKUS, từ năm 2027, căn cứ này dự kiến sẽ luân phiên triển khai tối đa bốn tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Virginia của Mỹ. Các tàu ngầm này thuộc biên chế Hải quân Mỹ và do phía Mỹ chỉ huy, vận hành.

Kế hoạch triển khai này được gọi là “Lực lượng Luân phiên Tàu ngầm – Miền Tây”. Những nhân sự vừa đến căn cứ trong thời gian gần đây sẽ đóng vai trò hỗ trợ then chốt cho kế hoạch này.

Bối cảnh khu vực

Cuộc gặp diễn ra đúng vào thời điểm Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương (Pacific Islands Forum) được tổ chức tại Palau. Úc và Mỹ tuyên bố sẽ cung cấp tổng cộng khoảng 580 triệu USD hỗ trợ cho các quốc đảo Thái Bình Dương, trong khi Trung Quốc tiếp tục mở rộng ảnh hưởng  trong khu vực thông qua các khoản viện trợ, hỗ trợ tài chính và các dự án cơ sở hạ tầng.

Hiệp ước An ninh ANZUS được ký kết năm 1951 giữa Úc, New Zealand và Mỹ, cho phép quân đội Mỹ huấn luyện tại Úc và lưu trữ trang thiết bị quân sự, bao gồm việc luân phiên triển khai máy bay quân sự cũng như cung cấp hỗ trợ hậu cần cho các tàu chiến Mỹ.

Kể từ giữa thập niên 1980, New Zealand rút khỏi một phần hiệp ước do chính sách phi hạt nhân, khiến ANZUS hiện chủ yếu đóng vai trò nền tảng cho hợp tác song phương giữa Mỹ và Úc.