Mỹ và Châu Âu đẩy nhanh việc sơ tán công dân khỏi Trung Đông

Do căng thẳng leo thang nghiêm trọng tại Trung Đông sau các cuộc không kích của liên minh Mỹ – Israel nhằm vào Iran, Mỹ đã đẩy nhanh và mở rộng quy mô sơ tán công dân khỏi khu vực. Ngày 3/3, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết khoảng 9.000 công dân Mỹ đã được sơ tán kể từ khi xung đột bùng phát.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt thông báo Bộ Ngoại giao đang tích cực triển khai kế hoạch hỗ trợ công dân Mỹ trở về nước, kêu gọi những người đang ở Trung Đông đăng ký nhận cảnh báo qua hệ thống STEP. Bộ này đã thành lập lực lượng đặc nhiệm, liên hệ với gần 3.000 công dân ở nước ngoài và đang xử lý khoảng 1.600 yêu cầu hỗ trợ.

Tại Israel, Mỹ đã hỗ trợ hơn 130 người rời đi, gần 100 người dự kiến tiếp tục rời khỏi trong ngày 3/3, trong khi hàng trăm người khác tự thu xếp rời đi. Khoảng 500 người vẫn đang được liên lạc để sắp xếp các chuyến bay thuê bao hoặc máy bay quân sự.

Căng thẳng gia tăng sau các vụ tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa của Iran nhằm vào các cơ sở ngoại giao Mỹ tại Riyadh và Dubai, gây thiệt hại nhẹ nhưng không có thương vong. Mỹ đã ra lệnh sơ tán nhân viên không thiết yếu và gia đình khỏi Jordan, Bahrain, Iraq, Qatar, Kuwait và UAE; đồng thời đóng cửa hoặc cắt giảm hoạt động tại một số đại sứ quán.

Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách lãnh sự Mora Namdar khuyến cáo công dân Mỹ “ngay lập tức” rời khỏi 14 quốc gia và vùng lãnh thổ Trung Đông bằng phương tiện thương mại do rủi ro an ninh nghiêm trọng. Tuy nhiên, việc phong tỏa không phận tại nhiều nước đã khiến các sân bay lớn như Dubai và Abu Dhabi tê liệt, làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động sơ tán.

Nhiều quốc gia Châu Âu đẩy nhanh việc sơ tán công dân khỏi Trung Đông

Ngày 2/3, Bộ Ngoại giao và Hợp tác Quốc tế Ý thông báo chuyến bay đầu tiên từ Muscat đã đưa 127 công dân Ý rời Oman, trong đó có những người được chuyển từ Dubai sang. Cùng ngày, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cho biết Berlin đang ưu tiên sơ tán các nhóm dễ tổn thương như trẻ em, phụ nữ mang thai và bệnh nhân khỏi Riyadh (Ả Rập Xê Út) và Muscat (Oman). Ông nhấn mạnh Đức sẵn sàng điều máy bay riêng và, nếu cần, huy động cả quân đội để hỗ trợ.

Pháp cũng tích cực triển khai biện pháp bảo hộ công dân. Ngoại trưởng Jean-Noel Barrot cho biết Paris đang huy động nguồn lực để hỗ trợ người Pháp trong khu vực. Tại Anh, Bộ trưởng Nội vụ Yvette Cooper cho biết chính phủ đang đánh giá mọi phương án, kể cả sơ tán toàn diện. Thủ tướng Keir Starmer thông báo trước Hạ viện rằng khoảng 300.000 công dân Anh đang ở khu vực, nhiều người mắc kẹt tại sân bay và khách sạn, và Anh đã triển khai lực lượng phản ứng nhanh để hỗ trợ.

Ngày 1/3, Pháp, Đức và Anh (nhóm E3) ra tuyên bố chung lên án các cuộc tấn công “bừa bãi” của Iran vào UAE, Kuwait, Qatar, Bahrain, Jordan và Syria, đồng thời cảnh báo có thể thực hiện “hành động phòng thủ cần thiết và tương xứng”. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng chỉ trích mạnh mẽ chính quyền Iran, khẳng định Berlin chia sẻ mục tiêu với Mỹ và Israel nhằm ngăn chặn tham vọng hạt nhân và tên lửa của Tehran.