Mỹ và Trung Quốc duy trì kênh liên lạc ngoại giao, nhưng không liên hệ quân sự

Kênh liên lạc ngoại giao của Mỹ với Trung Quốc vẫn tiếp tục duy trì sau vụ bắn hạ một khinh khí cầu do thám Trung Quốc trong tháng này, nhưng liên lạc giữa quân đội hai nước “đáng tiếc” vẫn bị dừng, Nhà Trắng thông báo hôm thứ Sáu (17/2).

Người phát ngôn Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng John Kirby lưu ý, đây không phải là “thời điểm hợp lý” để Ngoại trưởng Antony Blinken công du Trung Quốc sau khi ông hoãn chuyến đi ngày 5-6/2 vì vụ việc khí cầu do thám. Tuy nhiên, Tổng thống Joe Biden ngỏ ý sẽ trò chuyện với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khi đến thời điểm “thích hợp.”

Ông Kirby nói trong một cuộc họp báo tại Nhà Trắng, các nhà ngoại giao Mỹ và Trung Quốc vẫn có thể liên lạc bất chấp căng thẳng về sự cố khinh khí cầu.

“Tôi nhận ra rằng có những căng thẳng giữa hai bên, nhưng Bộ trưởng Blinken vẫn có đường dây liên lạc cởi mở với ngoại trưởng Vương Nghị. Chúng tôi vẫn có một đại sứ quán ở Bắc Kinh… và Bộ Ngoại giao cũng có thể liên lạc trực tiếp với nhân viên đại sứ quán CHNDTH tại đây,” ông Kirby nhận định.

Ông cho biết thêm: “Thật không may, các tuyến liên lạc quân sự không được mở.”

Trung Quốc đã dừng một số kênh liên lạc giữa quân đội nước này với Mỹ và các lĩnh vực đối thoại song phương khác sau chuyến thăm vào tháng 8 tới đảo Đài Loan của Chủ tịch Hạ viện Mỹ lúc đó là bà Nancy Pelosi. Chuyến đi khiến quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh xuống thấp ở mức đáng báo động.

Ngày 16/4, Tổng thống Joe Biden có bài phát biểu tập trung vào sự cố khinh khí cầu, đồng thời nhấn mạnh, ông ​​sẽ nói chuyện với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về vụ việc này.

Ông Kirby còn tiết lộ, Washington chưa chính thức yêu cầu một cuộc điện đàm với ông Tập, nhưng: “Điều đó vẫn có thể xảy ra…và tổng thống sẽ làm vậy.”

Ông tiếp tục: “Không có điều kiện tiên quyết nào cho một cuộc điện đàm. Tổng thống sẽ tròi chuyện với Chủ tịch Tập vào thời điểm thích hợp.”

Theo các quan chức Nhà Trắng, lần cuối cùng ông Biden và ông Tập nói chuyện là tại cuộc họp vào tháng 11 năm ngoái trên đảo Bali, Indonesia. Cả hai nhà lãnh đạo đều coi chuyến đi Bắc Kinh của Blinken là cơ hội cho những nỗ lực tiếp theo nhằm ổn định mối quan hệ ngày Mỹ – Trung càng căng thẳng.

Bình luận của Kirby được đưa ra trong bối cảnh các quan chức Mỹ đang xem xét khả năng diễn ra cuộc gặp giữa ông Blinken và nhà ngoại giao hàng đầu của Trung Quốc Vương Nghị bên lề Hội nghị An ninh Munich bắt đầu vào ngày 17/2.

Trước đó, Thứ trưởng Ngoại giao Wendy Sherman khẳng định, Mỹ sẽ nỗ lực duy trì các đường dây liên lạc với Trung Quốc mặc dù đã có những rạn nứt liên quan khinh khí cầu do thám.

Trung Quốc đã phản ứng giận dữ khi quân đội Mỹ bắn hạ khinh khí cầu 60 mét ngoài khơi Nam Carolina vào ngày 4/2 sau khi nó đi vào không phận Mỹ.

Ngày 17/2, Hoa Kỳ tuyên bố họ đã kết thúc thành công các nỗ lực phục hồi để thu thập các cảm biến và các mảnh vỡ khác từ khinh khí cầu. Sau khi phân tích, họ xác nhận những nghi ngờ rằng khinh khí cầu là để do thám.