Nam Carolina mở màn cuộc đua tổng thống 2028 của Đảng Dân chủ Mỹ

Ủy ban Quốc gia Đảng Dân chủ (DNC) hôm thứ Bảy (15/8) đã bỏ phiếu thông qua lịch trình tranh cử để lựa chọn ứng viên tổng thống năm 2028 tại hội nghị mùa hè tổ chức ở Austin, Texas. Theo lịch mới, Nam Carolina sẽ là bang đầu tiên tổ chức bầu cử sơ bộ của Đảng Dân chủ, tiếp theo lần lượt là Nevada, New Hampshire, New Mexico, Michigan và Virginia.

Trong các giai đoạn đầu của những kỳ bầu cử sơ bộ trước đây, thường chỉ có 4 bang tham gia. Lần này, số bang được mở rộng lên 6, với lịch trình gồm: Nam Carolina (22/1/2028), Nevada (1/2), New Hampshire (8/2), New Mexico (15/2), Michigan (22/2) và Virginia (29/2).

Trong tuyên bố sau cuộc họp, DNC cho biết lịch trình bầu cử sơ bộ được thông qua hôm thứ Bảy sẽ giúp Đảng Dân chủ duy trì một môi trường tranh cử “cởi mở, dễ tiếp cận về mặt tài chính”, đồng thời buộc các ứng viên phải trải qua “bài kiểm tra thực chiến”.

Chủ tịch DNC Ken Martin tuyên bố: “DNC đã xây dựng một lịch trình đề cử năm 2028 thực sự đại diện cho Đảng Dân chủ và các giá trị của chúng tôi, qua đó giúp chúng tôi trở lại Nhà Trắng vào năm 2028”.

Trước cuộc bỏ phiếu, ông Martin cho biết ứng viên giành được đề cử của Đảng Dân chủ năm 2028, bất kể là ai, sẽ không có đường tắt và cũng không có chuyện “được trao vương miện” (được định sẵn). Người đó phải giành được sự ủng hộ bằng năng lực thực sự tại nhiều khu vực trên toàn nước Mỹ.

Phát biểu của ông Martin được xem là phản ánh những tranh luận trong nội bộ đảng về quy trình lựa chọn ứng viên trước cuộc bầu cử năm 2024. Trước cuộc bầu cử năm đó, Tổng thống đương nhiệm Joe Biden đã phải đối mặt với những nghi ngại về sức khỏe sau cuộc tranh luận với ông Donald Trump, dẫn đến tranh luận trong nội bộ đảng và cuối cùng ông tuyên bố rút khỏi cuộc đua.

Do thời điểm đó chỉ còn khoảng 100 ngày trước ngày bầu cử, lãnh đạo Đảng Dân chủ không khởi động một cuộc cạnh tranh nội bộ mới mà thay vào đó để Phó Tổng thống khi đó Kamala Harris thay thế ông Biden trở thành ứng viên của đảng. Sau khi bà Harris thất bại trong cuộc bầu cử, trong nội bộ Đảng Dân chủ xuất hiện những ý kiến nhìn lại, cho rằng nếu khi đó mở một cuộc cạnh tranh công khai, đảng có thể đã có cơ hội sàng lọc ứng viên tốt hơn.

Các quan chức DNC cho biết lịch trình giai đoạn đầu được cải tổ lần này phản ánh tốt hơn sự đa dạng của đảng, đồng thời nâng cao ảnh hưởng của cử tri người Mỹ gốc Phi và người Mỹ gốc Latin trong quá trình lựa chọn ứng viên tổng thống.

Trong những tháng qua, nhiều nhân vật được xem là ứng viên tiềm năng của Đảng Dân chủ đã lần lượt tới thăm Nam Carolina, trong đó có Thống đốc Kentucky Andy Beshear, Thượng nghị sĩ Arizona Mark Kelly và Thống đốc California Gavin Newsom.

Iowa và New Hampshire phản đối quyết định của DNC

Iowa không được đưa vào lịch trình giai đoạn đầu lần này. Trong nội bộ đảng, nguyên nhân được cho là liên quan đến tranh cãi về việc kiểm phiếu tại cuộc họp kín của Đảng Dân chủ ở Iowa năm 2020. Tranh cãi này làm suy giảm uy tín của Iowa, thúc đẩy Đảng Dân chủ điều chỉnh lịch trình cho năm 2024 và đưa New Hampshire xuống vị trí thứ ba trong lịch trình chính thức.

Quyết định trên vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của Chủ tịch Đảng Dân chủ bang Iowa Rita Hart. Bà nói: “Trong lịch trình năm 2028 không có bất kỳ bang nào đại diện cho khu vực Trung Tây hoặc vùng núi, và trong 4 bang đầu tiên cũng không có bang nào thuộc vùng Trung Tây”.

Bà chỉ trích ban lãnh đạo trung ương phớt lờ khu vực miền Trung và cho rằng điều này có thể ảnh hưởng đến đà tranh cử của Đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 tại Iowa.

Bà Hart chỉ ra rằng bất kể Đảng Dân chủ sắp xếp lịch trình như thế nào, Đảng Cộng hòa vẫn có thể khởi động cuộc bầu cử sơ bộ năm 2028 tại Iowa trước. Theo bà, điều này sẽ giúp Đảng Cộng hòa có lợi thế trong quá trình chuẩn bị cho cuộc tổng tuyển cử và có thể ảnh hưởng đến cán cân quyền lực tại Quốc hội.

Bà cho rằng: “Đảng Cộng hòa sẽ chi hàng trăm triệu USD để quảng bá ứng viên của họ và thu hút sự chú ý lớn từ truyền thông”.

Chủ tịch Đảng Dân chủ bang New Hampshire Ray Buckley cũng ra tuyên bố, gọi kết quả này là “đáng thất vọng”. New Hampshire có luật của bang quy định cuộc bầu cử sơ bộ của bang phải diễn ra trước các bang khác. Tuy nhiên, DNC từng tuyên bố lịch trình theo quy định của đảng không bị ràng buộc bởi luật của từng bang.

Tranh cãi về thứ tự bầu cử sơ bộ không phải lần đầu

Sự thay đổi lần này có thể tác động sâu rộng đến cách Đảng Dân chủ lựa chọn ứng viên tổng thống tiếp theo. Trong các cuộc đua giành đề cử trước đây, bang tổ chức bỏ phiếu đầu tiên thường có khả năng giúp ứng viên định hình cục diện cạnh tranh, đồng thời thu hút nguồn tiền lớn và sự chú ý của truyền thông.

Năm 2022, cựu Tổng thống Joe Biden đã thúc đẩy Đảng Dân chủ thay đổi đáng kể lịch trình đề cử năm 2024, đưa Nam Carolina thay thế New Hampshire trở thành bang đầu tiên tổ chức bầu cử sơ bộ của đảng, đồng thời đưa Michigan lên vị trí thứ tư.

Tuy nhiên, New Hampshire vẫn dựa trên luật của bang để tổ chức bầu cử sơ bộ sớm hơn vào ngày 23/1/2024. DNC từng tuyên bố sẽ không công nhận cuộc bầu cử này.

Sau đó, Đảng Dân chủ New Hampshire xử lý tư cách đại biểu theo cách phù hợp với quy định của đảng, qua đó khép lại tranh cãi. Các đại biểu của bang cuối cùng vẫn được phép tham dự Đại hội toàn quốc của Đảng Dân chủ.

Lần gần nhất Đảng Dân chủ có một cuộc cạnh tranh sơ bộ tổng thống gay gắt là năm 2020, khi ông Joe Biden giành được đề cử. Lịch trình bầu cử sơ bộ của Đảng Dân chủ năm đó lần lượt là Iowa, New Hampshire, Nevada và Nam Carolina.

Ngô Thụy Xương/ Epoch Times