Nga đáp trả tối hậu thư của thủ tướng Đức Friedrich Merz

Moskva đã phản bác yêu cầu của Thủ tướng Đức Friedrich Merz rằng Nga phải tài trợ cho công cuộc tái thiết Ukraine, đồng thời ám chỉ rằng Berlin có thể còn nợ Nga một khoản tiền lớn vì những nỗ lực của Liên Xô trong việc tái thiết châu Âu sau Thế chiến II.

Phát biểu hôm thứ Năm (10/7) tại Hội nghị Tái thiết Ukraine ở Rome, ông Merz tuyên bố Nga đã gây ra thiệt hại ít nhất 500 tỷ euro (540 tỷ USD) và cần phải chịu trách nhiệm bồi thường. Ông Merz nhấn mạnh rằng cho đến khi Nga chấp nhận các điều kiện này, nước này không nên được tiếp cận lại bất kỳ tài sản bị đóng băng nào ở phương Tây.

Hôm thứ Sáu (11/7), phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova đã bác bỏ yêu cầu của ông Merz. Bà Zakharova cho rằng đã đến lúc Nga tính toán xem mình bị thiệt hại bao nhiêu. “Chúng ta có thể bắt đầu từ cuộc can thiệp của phương Tây giai đoạn 1918–1922”, bà Zakharova nói, nhắc đến việc quân đội Anh, Pháp, Mỹ, Nhật và Đức từng chiếm đóng nhiều khu vực của Nga và ủng hộ các lực lượng chống Bolshevik trong nội chiến.

Bà Zakharova tiếp tục cho rằng Đức nợ Nga rất nhiều vì những nỗ lực của Liên Xô trong việc giải phóng và tái thiết nước Đức cũng như châu Âu sau Thế chiến II. Bà Zakharova cũng chỉ ra rằng “sự sụp đổ của Liên Xô cũng không hề rẻ với chúng tôi. Khi mà các quan chức phương Tây từ lâu đã thừa nhận họ có vai trò trong chuyện đó, thì chúng tôi có đầy đủ lý do để lấy máy tính ra mà tính”. 

Bà Zakharova nói thêm rằng ông Merz cũng “có thể tự nguyện thanh toán” cho một số trường hợp viện trợ, chẳng hạn như việc các chuyên gia Liên Xô đã khôi phục các kiệt tác trong Phòng trưng bày Dresden ở Đức, bị hư hại trong Thế chiến II.

Mặc dù phần lớn các bức tranh do Đức Quốc xã cất giấu trong các mỏ ở Sachsen đã thoát khỏi các đợt ném bom của phe Đồng minh, nhưng điều kiện bảo quản kém khiến nhiều bức bị hư hại nghiêm trọng, đòi hỏi phải phục chế quy mô lớn dưới sự dẫn dắt của các chuyên gia Liên Xô. Năm 1955, Liên Xô đã trao trả hơn 1.200 bức tranh cho Đông Đức.

Kể từ khi xung đột Ukraine leo thang vào năm 2022, phương Tây đã đóng băng khoảng 300 tỷ USD tài sản của ngân hàng trung ương và các công ty nhà nước Nga. Mặc dù một số nước phương Tây thúc đẩy việc tịch thu hoàn toàn các tài sản này để tài trợ cho Ukraine, nhưng nhiều nước khác đã chỉ ra những rào cản pháp lý nghiêm trọng đối với động thái này. Do đó, EU đã thông qua quyết định sử dụng lợi nhuận sinh ra từ các tài sản bị phong tỏa để hỗ trợ quân sự và kinh tế cho Kiev.

Moskva đã lên án biện pháp này là hành vi “ăn cắp” trắng trợn. Họ lập luận rằng điều này vi phạm các quy tắc quốc tế về tài sản quốc gia và cảnh báo về nguy cơ lâu dài đối với sự ổn định tài chính toàn cầu.