Người biểu tình Albania đổ ra đường yêu cầu Thủ tướng từ chức

Chính phủ Xã hội chủ nghĩa của Thủ tướng Edi Rama đang phải chịu áp lực ngày càng lớn khi người dân Albania tiếp tục xuống đường kêu gọi ông từ chức. Họ cũng chỉ trích nhà lãnh đạo phe đối lập, Sali Berisha, đổ lỗi cho cả hai người và đảng của họ vì khoảng ba mươi năm tham nhũng kể từ khi chế độ cộng sản kết thúc vào năm 1991.

Nguyên nhân dẫn đến các cuộc biểu tình ban đầu bắt nguồn từ kế hoạch xây dựng khu nghỉ dưỡng hạng sang trị giá hàng tỷ đô la của ông Jared Kushner và các đối tác kinh doanh của ông. Thông qua công ty đầu tư Affinity Partners, họ đang theo đuổi việc tạo ra hai khu bất động sản nghỉ dưỡng, dự kiến sẽ bổ sung khoảng 10.000 phòng khách sạn và biệt thự vào vùng đất ven biển Albania.

Một địa điểm nằm trong kế hoạch là Đảo Sazan bị bỏ hoang, nơi từng là căn cứ quân sự cũ của Liên Xô. Khu đất còn lại ở Zvërnec được cho là thuộc vùng cảnh quan được bảo vệ Vjosa-Narta, nơi hải cẩu bản địa và chim hồng hạc làm tổ, cũng như rùa biển đến đẻ trứng.

Ông Agim Nesho, cựu đại sứ Albania tại Mỹ và Liên Hợp Quốc, phát biểu với Fox News rằng: “Không giống như một số thông tin sai lệch trên truyền thông, các cuộc biểu tình ở Albania không nhằm chống lại gia đình của Tổng thống Donald Trump và các nhà đầu tư nước ngoài như Jared Kushner. Những nhà đầu tư này đang mang 4 tỷ đô la vào Albania, điều này sẽ tạo ra việc làm và cơ hội cho giới trẻ của chúng tôi”.

“Họ đang xây dựng trên đất tư nhân mà tình trạng được bảo vệ của nó đã bị ông Rama và các đầu sỏ chính trị của ông ta hủy bỏ từ nhiều năm trước. Các nhà đầu tư toàn cầu có các tiêu chuẩn và thể hiện trách nhiệm giải trình, và có hy vọng rằng họ sẽ thể hiện sự quan tâm và cân nhắc nhiều hơn đến môi trường so với ông Edi Rama và các lợi ích kinh doanh xung quanh ông ta, những kẻ thay vào đó sẽ tự mình xây dựng ở đó,” ông Nesho nói.

Ông Nesho khẳng định rằng: “Sau 12 năm và ít nhất ba cuộc bầu cử bị gian lận, bao gồm cả cuộc bầu cử nghị viện năm ngoái vốn không được Hoa Kỳ công nhận, và cuộc bầu cử đã trao cho ông Rama một đa số tuyệt đối để có thể thay đổi luật pháp và hiến pháp, những ngày của ông Rama giờ đây dường như sắp kết thúc”.

Ông Eric Czuleger, Tổng biên tập của tờ ‘The Under Report’, đã sống ở Albania được 5 năm và đã ghi nhận lại các cuộc biểu tình đang ngày một gia tăng. Ông nói với Fox News rằng: “Chính phủ của ông Rama chưa bao giờ chịu áp lực trực tiếp như vậy từ người dân Albania và phản ứng của ông ta mang tính răn đe. Đầu tiên, ông ta phủ nhận sự tồn tại của các cuộc biểu tình, tuyên bố rằng đó chỉ là một vài trăm người có tư thù cá nhân. Khi chúng lớn mạnh hơn, truyền thông quốc tế đã buộc truyền thông trong nước phải ngừng việc bế quan tỏa cảng thông tin. Đột nhiên, các cuộc biểu tình lại được coi là một ‘cuộc chiến hỗn hợp’ do Iran và Nga kích động”.

Các cuộc biểu tình bắt đầu từ tháng 5 vẫn không làm lay chuyển sự ủng hộ của Thủ tướng Rama đối với các khoản đầu tư đã được lên kế hoạch. Chính phủ Rama đã gửi một phản hồi dài tới Fox News thay mặt cho thủ tướng, hướng tới “tất cả các bên và cá nhân nước ngoài có liên quan, những người đã lan truyền đủ loại thông tin sai lệch và tung ra đủ loại cuộc tấn công vô căn cứ trên toàn cầu nhằm vào một dự án đầy tham vọng với tiềm năng trở thành một hình mẫu khác về cách xây dựng các điểm đến du lịch thế hệ mới”.

Tuyên bố của ông nói thêm rằng: “Đảo Sazan là tài sản của nhà nước và chưa bao giờ có ý định, cũng như chưa bao giờ được yêu cầu để bán.” Ông cũng nói rằng “khu vực ở Zvërnec là đất thuộc sở hữu tư nhân,” và giải thích rằng những người khác có tranh chấp quyền sở hữu đối với mảnh đất đã đưa đơn kiện ra tòa.

Trong nỗ lực làm sáng tỏ những hiểu lầm, tuyên bố của ông Rama cho biết rằng “dự án không chỉ phải trải qua một đánh giá tác động môi trường thông thường, mà là một đánh giá tác động môi trường chuyên sâu.” Ông Rama cũng khẳng định rằng vị trí dự án “không có bất kỳ liên hệ nào với vùng châu thổ Vjosa”, và nói rằng những tuyên bố cho rằng các nhãn hiệu về tình trạng được bảo vệ đã bị loại bỏ khỏi các khu vực phát triển để cho phép đầu tư “là một trong những lời dối trá lớn nhất được thổi phồng vượt quá sức tưởng tượng“.

Bất chấp sự bào chữa của ông Rama cho các dự án, vào hôm thứ Tư [17/6], Nghị viện Châu Âu đã thúc giục chính phủ Albania dừng việc xây dựng trên các vùng đất được bảo vệ, tờ Politico đưa tin. Họ cũng kêu gọi hoãn việc cấp thêm giấy phép và xây dựng trong các khu vực được bảo vệ.

Một nguồn tin thân cận với tình hình dự án khu nghỉ dưỡng sang trọng nói với Fox News rằng một số thông tin đang lan truyền trên mạng về dự án là giả mạo và đã được chỉnh sửa, và một số thông tin sai lệch đã xuất hiện từ bên ngoài quốc gia này.

Ông Asher Abehsera, Chủ tịch của công ty TNHH Phát triển Bất động sản Sazan, chia sẻ với Fox News rằng: “trong bốn năm qua, chúng tôi đã làm việc để hướng tới việc tạo ra một điểm đến đẳng cấp thế giới trên bờ biển Albania—một điểm đến bắt nguồn từ thiết kế chu đáo, quản lý môi trường và cơ hội kinh tế dài hạn. Mục tiêu của chúng tôi rất đơn giản: tôn vinh vẻ đẹp tự nhiên của Albania, tạo ra việc làm và xây dựng điều gì đó mà các thế hệ tương lai có thể tự hào”. Ông Abehsera nói rằng “tương lai của dự án cuối cùng sẽ do Albania và người dân Albania quyết định.”

Khi các cuộc biểu tình tiếp tục diễn ra, ông Czuleger cho biết người dân Albania vừa “lo lắng rằng sẽ không có gì thay đổi” lại vừa “lo lắng rằng điều gì đó tồi tệ có thể xảy ra” nếu chính phủ Rama từ chức. “Nếu ban lãnh đạo không thay đổi ngay bây giờ, thì mọi người sẽ tự hỏi liệu tham nhũng có bao giờ dừng lại hay không,” ông nói. “Nếu ban lãnh đạo thay đổi thì có khả năng một kẻ tồi tệ hơn sẽ lên thay.”

Ông Czuleger nhận định rằng “những người biểu tình đã mệt mỏi”, và “vòng quay tin tức đang chuyển sang hướng khác”. Ông lưu ý rằng “điều duy nhất mang lại sự thay đổi cho chính quyền là sự kiên trì, áp lực và sự làm rõ các mục tiêu của phong trào”.

Nam diễn viên kiêm nghệ sĩ người Albania Florjan Binaj nói với Fox News rằng các cuộc biểu tình “là những cuộc biểu tình lớn nhất từng xảy ra ở Albania kể từ năm 1991”. Ông gọi bầu không khí biểu tình là “mạnh mẽ một cách đáng ngạc nhiên”.

Ông Binaj cho biết ông có kế hoạch tham gia các cuộc biểu tình “trong khả năng lâu nhất có thể,” lưu ý rằng “những người biểu tình muốn ông Rama từ chức” để mở đường cho một chính phủ thay thế.

Ông Nesho nói thêm: “Những người biểu tình đã nổi dậy vì thực tế một trong những quốc gia nghèo nhất châu Âu lại có thể chứng kiến ​​hàng tỷ tỷ đô la tham nhũng do một chính phủ không chịu trách nhiệm trước bất kỳ ai gây ra. Trong hoàn cảnh này, những người biểu tình khó có thể thỏa hiệp và đàm phán với Thủ tướng Rama. Con đường duy nhất là chính phủ từ chức và tổ chức bầu cử sớm dưới sự giám sát của quốc tế.“

Chính phủ Rama đã không phản hồi các câu hỏi trực tiếp về những lo ngại của người biểu tình.