Nguồn tin: Mỹ sắp tiến hành kiểm tra tàu, gia tăng sức ép lên Iran

Báo The Wall Street Journal hôm thứ Bảy (18/4) dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết, quân đội Mỹ đang chuẩn bị trong vài ngày tới sẽ tiến hành kiểm tra lên tàu đối với các tàu chở dầu có liên quan đến Iran, đồng thời có thể bắt giữ các tàu thương mại trên vùng biển quốc tế. Động thái này sẽ mở rộng phạm vi hoạt động trên biển của Mỹ ra ngoài khu vực Trung Đông.

Trong khi đó, quân đội Iran tiếp tục tăng cường kiểm soát eo biển Hormuz, khiến các công ty vận tải biển rơi vào thế bị động. Ngày thứ Bảy, lực lượng Iran đã tấn công một số tàu thương mại và tuyên bố tuyến hàng hải này đang nằm dưới “sự kiểm soát nghiêm ngặt” của nước này.

Trước đó, hôm thứ Sáu (17/4), Ngoại trưởng Iran tuyên bố eo biển Hormuz đã được mở hoàn toàn cho tàu thương mại qua lại.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã quyết định gia tăng sức ép kinh tế đối với Iran, nhằm buộc Tehran mở lại eo biển Hormuz và nhượng bộ trong chương trình hạt nhân — vốn là trọng tâm trong các cuộc đàm phán giữa hai nước.

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, tại cuộc họp báo ngày thứ Năm (16/4) ở Lầu Năm Góc nhấn mạnh Mỹ “sẽ tích cực truy vết mọi tàu treo cờ Iran, hoặc bất kỳ tàu nào tìm cách cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran, bao gồm cả ‘hạm đội bóng tối’ vận chuyển dầu của Iran”.

Ông Caine cũng cho biết nếu các tàu này hỗ trợ các hoạt động bị coi là bất hợp pháp của Iran, quân đội Mỹ sẽ truy đuổi cả ra ngoài khu vực eo biển Hormuz.

Theo ông, một phần nhiệm vụ này sẽ do Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Mỹ đảm nhiệm, đánh dấu việc chiến dịch gây sức ép đối với Iran bước sang giai đoạn mới mà các quan chức gọi là chiến dịch “cơn thịnh nộ kinh tế”.

Thông báo mới nhất do Bộ Tư lệnh Hải quân Trung tâm Mỹ (USNAVCENT) công bố ngày thứ Năm cho biết, quân đội Mỹ hiện sẽ tiến hành lên tàu, kiểm tra và bắt giữ các tàu thuộc diện bị trừng phạt theo quy định phong tỏa các cảng Iran, bất kể tàu đang ở đâu.

Thông báo nêu rõ: “Ngoài việc thực thi phong tỏa, tất cả các tàu Iran, tàu bị Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt, cũng như các tàu bị nghi chở hàng cấm, đều thuộc phạm vi quyền của bên tham chiến và phải chịu việc lên tàu kiểm tra. Bất kể các tàu này đang ở đâu, chúng đều có thể bị kiểm tra, khám xét và bắt giữ”.

Việc mở rộng phạm vi hoạt động này sẽ cho phép Mỹ kiểm soát các tàu liên quan đến Iran trên toàn cầu, bao gồm các tàu chở dầu Iran đã hoạt động ngoài Vịnh Ba Tư, cũng như các tàu chở vũ khí có thể hỗ trợ chính quyền Tehran.

Theo tuyên bố của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, trong khuôn khổ phong tỏa hàng hải đối với các cảng Iran, Mỹ đến nay đã buộc 23 tàu đang tìm cách rời cảng Iran phải quay trở lại.

Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly nói với The Wall Street Journal rằng Tổng thống tin tưởng việc phong tỏa trên biển kết hợp với các biện pháp trong chiến dịch “cơn thịnh nộ kinh tế” sẽ góp phần thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran.

Thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran sẽ hết hạn vào tuần tới. Vòng đàm phán diễn ra cuối tuần trước tại Pakistan đã không đạt kết quả, và thời điểm cho vòng đàm phán tiếp theo vẫn chưa được xác định.

Trước đó trong năm nay, quân đội Mỹ đã thể hiện khả năng truy vết tàu chở dầu trên phạm vi toàn cầu khi chặn các tàu liên quan đến Venezuela tại Đại Tây Dương và Ấn Độ Dương. Bộ Quốc phòng Mỹ phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp và Lực lượng Tuần duyên để bắt giữ các tàu vi phạm lệnh trừng phạt và luật pháp Mỹ.