Nhật Bản sẽ thành lập “Cục Tình báo Quốc gia” để đối phó hoạt động gián điệp của ĐCSTQ

ĐCSTQ lập đồn cảnh sát bí mật tại Nhật, hoạt động gián điệp khiến Nhật Bản cảnh giác

BBC từng đăng một bài viết vào tháng 6/2024 với tiêu đề: “Mối đe dọa từ hoạt động gián điệp của Trung Quốc (ĐCSTQ) đang mở rộng, trong khi các nước phương Tây vẫn chưa theo kịp”.

Bài báo cho biết ngay từ những năm 2000, các cơ quan gián điệp của ĐCSTQ đã mở rộng hoạt động sang lĩnh vực công nghiệp. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, giới doanh nghiệp tại các nước phương Tây lo ngại điều này sẽ gây ảnh hưởng đến lợi ích của họ tại thị trường Trung Quốc, vì vậy thường giữ im lặng.

Tạp chí Nikkei Business từng cảnh báo trong một bài viết rằng: “Gián điệp Trung Quốc có thể đang ở ngay bên cạnh bạn, họ có thể là nhân viên massage, cũng có thể là khách du lịch”. Bài báo dẫn nhiều sự việc thực tế nhằm phơi bày hoạt động bí mật của gián điệp ĐCSTQ tại Nhật Bản, cũng như phương thức mà ĐCSTQ sử dụng để kiểm soát các điệp viên này.

Trên trang web của Thượng viện Nhật Bản, trong tài liệu trả lời chất vấn tại kỳ họp Quốc hội lần thứ 217 được công bố vào tháng 4/2025, Chính phủ Nhật kêu gọi cần có ý thức cảnh giác trước các vụ việc ĐCSTQ sử dụng Luật chống gián điệp để bắt giữ công dân Nhật Bản và người Trung Quốc đang sống tại Nhật. Tài liệu này cũng đề cập đến việc ĐCSTQ thiết lập các đồn cảnh sát bí mật ở nước ngoài.

Theo báo Yomiuri Shimbun vào tháng 12/2022, Bộ Ngoại giao Nhật Bản trước đó tiết lộ rằng khi đó ĐCSTQ có 2 đồn cảnh sát bí mật tại Nhật Bản. Ngoài ra, theo thông tin từ báo Sankei Shimbun hôm 22/3/2024, cảnh sát Nhật Bản đã tiến hành khám xét một địa điểm ở Tokyo bị nghi là đồn cảnh sát bí mật của ĐCSTQ.

Giáo sư Akutagawa Tomoko của Đại học Tokyo cho biết không thể làm ngơ trước vấn đề này, mà cần tiếp tục giám sát động thái của họ và nâng cao cảnh giác.

Dư luận Nhật Bản đánh giá tích cực việc thông qua dự luật

Liên quan đến việc Nhật Bản thông qua “Dự luật thành lập Hội đồng Tình báo Quốc gia”, báo Sankei Shimbun hôm 28/5 đã đăng xã luận đánh giá rất cao đạo luật này, gọi đây là một cuộc cải cách nhằm bảo vệ người dân.

Xã luận cho rằng công tác tình báo, cùng với ngoại giao, quốc phòng, kinh tế và công nghệ, là trụ cột quan trọng chống đỡ sức mạnh quốc gia. Tuy nhiên, sau chiến tranh, Chính phủ Nhật Bản lại không thực hiện đầy đủ các biện pháp cần thiết trong lĩnh vực này. Việc thông qua dự luật đánh dấu bước tiến của Nhật Bản trong việc tăng cường năng lực tình báo để bảo vệ đất nước và người dân, đồng thời bày tỏ kỳ vọng Chính phủ của bà Takaichi Sanae sẽ tiếp tục triển khai các biện pháp liên quan.

Việc dự luật được thông qua mới chỉ là khởi đầu của cải cách. Nhật Bản cần hướng tới xây dựng cơ chế và môi trường tương đồng với các quốc gia cùng chí hướng, đồng thời tăng cường hợp tác với các đồng minh như Mỹ, Anh và các quốc gia có cùng quan điểm.

Xã luận nhấn mạnh rằng Chính phủ Takaichi đang nghiên cứu xây dựng “Luật đăng ký đại diện nước ngoài”, đồng thời cũng cần ban hành “Luật chống gián điệp” để trực tiếp trấn áp hoạt động gián điệp. Đây là điều không thể thiếu để phát hiện các thế lực nước ngoài thù địch với Nhật Bản cùng tay chân của họ, qua đó bảo vệ quốc gia và người dân.

Báo Nikkei cũng nêu trong xã luận rằng trong quá trình vận hành công tác tình báo quốc gia, cần đặc biệt chú ý không được xâm phạm quyền riêng tư cá nhân của người dân, đồng thời hy vọng Cục Tình báo Quốc gia sẽ vừa bảo đảm hiệu quả hoạt động vừa duy trì tính minh bạch.

Thiết kế cơ cấu tương lai của “Hội đồng Tình báo Quốc gia”

Theo báo Yomiuri Shimbun, dưới “Hội đồng Tình báo Quốc gia” sẽ thành lập cơ quan hành chính mang tên “Cục Tình báo Quốc gia”, dự kiến được thành lập vào mùa hè năm nay, có chức năng điều phối các bộ ngành trong Chính phủ Nhật Bản, với quy mô nhân sự khoảng 700 người. Chức vụ Cục trưởng Cục Tình báo Quốc gia sẽ được nâng cấp lên ngang hàng với Cục trưởng Cục An ninh Quốc gia thuộc Nội các.

“Dự luật thành lập Hội đồng Tình báo Quốc gia” quy định rằng Cục Tình báo Quốc gia Nhật Bản sẽ cung cấp và giải thích các thông tin, tài liệu cần thiết cho Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng, Cơ quan Điều tra An ninh Công cộng và các cơ quan khác, nhằm giúp toàn bộ chính phủ tăng cường khả năng chỉ huy thông qua việc tổng hợp và phân tích thông tin.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi gọi việc thông qua dự luật lần này là “bước đầu tiên của cải cách”. Để tăng cường chức năng thu thập và phân tích tình báo, Chính phủ Nhật Bản sau này sẽ thành lập các nhóm chuyên gia và hội đồng chuyên môn nhằm xây dựng “Chiến lược Tình báo Quốc gia”, đồng thời hoàn thiện các đạo luật liên quan đến phòng chống hoạt động gián điệp.

Ngoài ra, theo báo Asahi Shimbun, Chính phủ Nhật Bản trong thời gian tới sẽ xây dựng “Luật chống gián điệp”, đồng thời thành lập “Cơ quan Tình báo Đối ngoại” chuyên thu thập thông tin tình báo nước ngoài. Đảng Dân chủ Tự do cầm quyền và Đảng Duy Tân Nhật Bản đều mong muốn nhanh chóng ban hành “Luật chống gián điệp”, còn “Cơ quan Tình báo Đối ngoại” sẽ được thành lập chậm nhất vào cuối năm 2027.

Bài báo cho biết dự luật lần này chưa đưa “Luật đăng ký đại diện nước ngoài” vào nội dung chính thức. Tuy nhiên, trong phiên điều trần quốc hội ngày 26/5, bà Takaichi cho rằng cần thiết phải xây dựng cơ chế liên quan, yêu cầu các cá nhân và tổ chức nhận chỉ thị từ chính phủ nước ngoài để vận động chính sách hoặc tiến hành các hoạt động tuyên truyền liên quan phải đăng ký.

Theo một quan chức Chính phủ Nhật Bản, việc xây dựng “Luật đăng ký đại diện nước ngoài” sẽ giúp kiềm chế hoạt động tình báo nước ngoài trong nước; nếu không đăng ký mà vẫn tiến hành các hoạt động liên quan thì sẽ bị coi là vi phạm pháp luật và rất có thể bị điều tra.