Nhật Bản – Ý siết chặt liên minh chiến lược trong cuộc đua khoáng sản trọng yếu

Thứ Sáu (16/1), Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae và Thủ tướng Ý Giorgia Meloni đã tổ chức hội nghị thượng đỉnh tại Tokyo, chính thức tuyên bố nâng cấp quan hệ song phương lên “Đối tác Chiến lược Đặc biệt”, đồng thời làm sâu sắc hợp tác trong các lĩnh vực an ninh kinh tế, khoáng sản then chốt, không gian vũ trụ và quốc phòng, nhằm ứng phó với những thách thức chiến lược ngày càng gia tăng tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Phát biểu tại cuộc họp báo chung sau hội nghị, Thủ tướng Takaichi nhấn mạnh: “Trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đang đối mặt với những cuộc khủng hoảng phức tạp, môi trường chiến lược tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương ngày càng nghiêm trọng, sự phối hợp chặt chẽ giữa các quốc gia có chung giá trị và lập trường trở nên quan trọng hơn bao giờ hết”.

Trong lĩnh vực an ninh kinh tế, Nhật Bản và Ý đã đạt đồng thuận về việc xây dựng chuỗi cung ứng khoáng sản trọng yếu có khả năng chống chịu cao. Động thái này rõ ràng nhằm đáp trả các biện pháp hạn chế xuất khẩu gần đây của chính quyền Trung Quốc. Trung Quốc hiện giữ vai trò chi phối trong sản xuất đất hiếm toàn cầu và nhiều lần sử dụng lĩnh vực này như một đòn bẩy địa chính trị.

Ngoài ra, hai nước cũng sẽ tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, bao gồm cơ chế hỗ trợ và cung ứng khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) cho nhau trong các tình huống khẩn cấp.

Về an ninh quốc phòng, hai bên xác nhận Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản sẽ tiến hành huấn luyện chung với quân đội Ý. Đồng thời, Nhật Bản và Ý sẽ thành lập cơ chế tham vấn mới nhằm thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực không gian vũ trụ.

Đối với dự án máy bay chiến đấu thế hệ mới do Anh, Nhật Bản và Ý cùng phát triển, hai bên nhất trí đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu và phát triển, với mục tiêu triển khai vào năm 2035.

Trong bối cảnh Trung Quốc không ngừng mở rộng sự hiện diện quân sự tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, cùng với cuộc xâm lược Ukraine của Nga, Nhật Bản và Ý nhất trí tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa hợp tác quốc phòng, đồng thời cùng chia sẻ nhận thức rằng an ninh của khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và khu vực Đại Tây Dương có mối liên hệ mật thiết với nhau.

Đây là cuộc gặp chính thức đầu tiên giữa hai nữ lãnh đạo bảo thủ. Bầu không khí trao đổi diễn ra thân mật; hai bên không chỉ xưng hô với nhau bằng tên riêng, mà Thủ tướng Takaichi còn gửi lời chúc mừng sinh nhật tới Thủ tướng Meloni nhân dịp sinh nhật của bà vào ngày hôm trước.

Thủ tướng Takaichi cho biết, cuộc hội đàm lần này giúp bà trực tiếp cảm nhận rằng Nhật Bản và Ý, cũng như hai nhà lãnh đạo, có thể xây dựng một mối quan hệ gắn bó và sâu sắc hơn nữa.

Năm 2026 đánh dấu 160 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Nhật Bản – Ý. Việc nâng cấp quan hệ lần này được xem là một cột mốc quan trọng, thể hiện cam kết chung của hai nước trong việc duy trì ổn định khu vực và bảo đảm an ninh kinh tế trong bối cảnh tình hình chính trị quốc tế nhiều biến động.