Ông Fauci từ chối trả lời tại điều trần COVID ở Thượng viện, nghị sĩ cảnh báo hậu quả

Theo Daily Mail, tại phiên điều trần của Ủy ban An ninh Nội địa và Các vấn đề Chính phủ Thượng viện Mỹ ngày 29/7, cựu Giám đốc Viện Quốc gia về Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm (NIAID), đồng thời là cựu cố vấn y tế trưởng của chính quyền Biden, ông Anthony Fauci, đã từ chối trả lời các câu hỏi liên quan đến nguồn gốc của virus COVID-19 cũng như các quyết sách của chính phủ trong thời kỳ đại dịch. Ông nhiều lần viện dẫn Tu chính án thứ Năm của Hiến pháp Mỹ.

Phiên điều trần do Thượng nghị sĩ Cộng hòa bang Kentucky Rand Paul chủ trì. Trước các câu hỏi của ông Paul về nguồn gốc virus, các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và các biện pháp ứng phó với đại dịch, ông Fauci cho biết theo lời khuyên của luật sư, ông quyết định thực hiện quyền được Hiến pháp bảo vệ.

“Theo lời khuyên của luật sư, tôi xin phép từ chối trả lời vì tôi đang thực hiện quyền theo Tu chính án thứ Năm của Hiến pháp,” ông Fauci nhiều lần lặp lại tại phiên điều trần.

Sau đó, ông đã từ chối trả lời 15 câu hỏi do Paul đưa ra và mỗi lần đều viện dẫn Tu chính án thứ Năm.

Tu chính án thứ Năm cho phép một cá nhân từ chối trả lời những câu hỏi có thể khiến họ tự buộc tội chính mình. Việc ông Fauci viện dẫn điều khoản này đã trở thành tâm điểm chú ý tại phiên điều trần.

Fauci cho rằng ông Rand Paul triệu tập ông ra điều trần với mục đích khiến ông nói ra “bất cứ điều gì có thể chứng minh những phát biểu trước đây của ông ấy về việc muốn tống tôi vào tù là đúng”.

Tuy nhiên, ông Paul đáp lại rằng trọng tâm của cuộc điều tra không phải là mâu thuẫn cá nhân, mà là làm rõ liệu các cơ quan chính phủ có công khai đầy đủ thông tin trong thời kỳ đại dịch hay không, cũng như xác định liệu các quan chức liên quan có phải chịu trách nhiệm hay không.

(Chú thích: Fanpage Nhà Trắng đăng ảnh biếm họa ông Fauci tại phiên điều trần ở Thượng Viện và cho rằng ông đã nói dối.)

Tranh cãi về nguồn gốc virus tiếp diễn, Quốc hội tập trung điều tra các quyết định thời kỳ đầu đại dịch

Một trong những nội dung trọng tâm của phiên điều trần là vấn đề nguồn gốc của COVID-19.

Trong những năm gần đây, một số nghị sĩ Quốc hội Mỹ liên tục kêu gọi điều tra thêm về khả năng virus có liên quan đến một sự cố trong phòng thí nghiệm, đồng thời đặt câu hỏi liệu Chính phủ Mỹ đã công khai đầy đủ thông tin liên quan đến Viện Virus học Vũ Hán và các dự án nghiên cứu liên quan hay chưa.

Ông Fauci từ trước đến nay luôn phủ nhận việc Chính phủ Mỹ tài trợ cho các nghiên cứu dẫn đến sự bùng phát của đại dịch, đồng thời khẳng định không có bằng chứng chứng minh virus COVID-19 bắt nguồn từ sự cố rò rỉ trong phòng thí nghiệm.

Theo AP, các cơ quan tình báo Mỹ vẫn còn bất đồng về nguồn gốc của COVID-19. Một số cơ quan cho rằng khả năng lây truyền tự nhiên cao hơn, trong khi các cơ quan khác nhận định không thể loại trừ hoàn toàn khả năng xảy ra sự cố trong phòng thí nghiệm. Chính phủ Mỹ trước đây cũng cho biết cuộc điều tra về nguồn gốc virus vẫn chưa có đủ bằng chứng để đưa ra kết luận cuối cùng.

Reuters cho biết, Quốc hội Mỹ trong những năm gần đây liên tục điều tra cách chính phủ ứng phó với đại dịch, bao gồm việc công bố thông tin về nguồn gốc virus, dòng tiền tài trợ cho các nghiên cứu liên quan và quá trình hoạch định chính sách y tế công cộng.

Những cuộc điều tra này một lần nữa đưa tính minh bạch của các cơ quan chính phủ và cơ sở đưa ra các quyết sách trong đại dịch trở thành tâm điểm giám sát của Quốc hội.

Nhật ký cá nhân bị công bố, ông Rand Paul chỉ trích ông Fauci thích sự chú ý trong đại dịch

Theo Daily Mail, trước đó ông Rand Paul đã công bố nhật ký cá nhân của ông Fauci, trong đó ghi lại một số trải nghiệm công việc và các cuộc trao đổi cá nhân trong thời kỳ đại dịch.

Ông Paul cho rằng những nội dung này cho thấy ông Fauci đã tận hưởng sự chú ý chưa từng có của công chúng trong giai đoạn đại dịch, đồng thời trích dẫn một số đoạn ghi chép để chỉ trích ông Fauci là “thích sự nổi tiếng mà đại dịch COVID mang lại”.

Một đoạn ghi chép đề cập đến cuộc trao đổi giữa ông Fauci và nữ ca sĩ nổi tiếng Barbra Streisand.

Ông Fauci viết rằng ca sĩ Streisand từng hỏi liệu bà có nên tiêm vắc-xin mRNA hay không và ông trả lời là “có”. Sau đó, hai người nói chuyện về trợ lý ảo Alexa của Amazon, và Fauci cho biết ông đã hướng dẫn bà cách sử dụng thiết bị để phát các bài hát của chính bà.

Fauci cũng ghi lại rằng vào cuối ngày hôm đó, ông đã vô tình gọi nhầm điện thoại (“butt call”) cho Streisand, trong khi bà cũng đang định gọi cho ông để hỏi về sự khác biệt giữa vắc-xin của Moderna và Pfizer.

Ông Paul sau đó viện dẫn đoạn ghi chép này để cho rằng ông Fauci đã tận hưởng sự chú ý mà ông nhận được trong thời kỳ đại dịch.

Từ chuyên gia dịch tễ hàng đầu đến tâm điểm bị truy cứu trách nhiệm

Ông Fauci từng là chuyên gia hàng đầu của Mỹ về bệnh truyền nhiễm và trở thành một trong những quan chức y tế công cộng nổi tiếng nhất nước Mỹ khi đại dịch COVID-19 bùng phát vào năm 2020. Ông thường xuyên xuất hiện trên truyền hình và tại các cuộc họp báo để giải thích cho công chúng về sự lây lan của virus, các biện pháp phòng chống dịch và tiến triển trong việc phát triển vắc-xin.

Những người ủng hộ cho rằng ông Fauci đã đưa ra các khuyến nghị về y tế công cộng dựa trên hiểu biết khoa học tại thời điểm đó, góp phần giúp nước Mỹ ứng phó với một cuộc khủng hoảng chưa từng có.

Trong khi đó, những người chỉ trích cho rằng vẫn còn nhiều vấn đề then chốt cần được làm rõ, bao gồm cuộc điều tra về nguồn gốc virus, tính minh bạch của các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, quá trình điều chỉnh chính sách y tế công cộng và việc phối hợp trao đổi thông tin giữa các cơ quan chính phủ.

Theo bài báo, trọng tâm của phiên điều trần lần này không chỉ nằm ở khác biệt về quan điểm chính trị, mà còn ở việc ông Fauci có sẵn sàng chịu sự giám sát của Quốc hội và giải trình về các quyết định quan trọng trong thời kỳ đại dịch hay không.

Việc ông Fauci viện dẫn Tu chính án thứ Năm để từ chối trả lời các câu hỏi liên quan đến nguồn gốc COVID-19 và trách nhiệm của chính phủ cũng làm dấy lên tranh luận: đây là quyền hợp pháp mà Hiến pháp dành cho mỗi cá nhân, hay là việc chưa đáp ứng kỳ vọng của công chúng trong quá trình truy cứu trách nhiệm?

Khi Mỹ tiếp tục điều tra nguồn gốc đại dịch COVID-19 và cách chính phủ ứng phó với cuộc khủng hoảng này, màn thể hiện của ông Fauci tại phiên điều trần một lần nữa trở thành tâm điểm trong cuộc tranh luận về trách nhiệm và tính minh bạch của chính phủ.

Điều gì đang chờ ông Fauci?

Tháng Tư năm nay, cựu cố vấn của ông Fauci là ông David Morens đã bị truy tố vì bị cáo buộc che giấu các hồ sơ liên bang liên quan đến các khoản tài trợ nghiên cứu và nguồn gốc của COVID-19. Tuy nhiên, bản thân ông Fauci không bị truy tố.

Tháng Một năm ngoái, cựu Tổng thống Joe Biden đã ban hành lệnh ân xá cho ông Fauci, miễn truy cứu trách nhiệm hình sự đối với mọi hành vi xảy ra trong khoảng thời gian từ ngày 1/1/2014 đến ngày 20/1/2025.

Các nghị sĩ Cộng hòa lập luận rằng với lệnh ân xá này, ông Fauci không có cơ sở để viện dẫn Tu chính án thứ Năm nhằm tránh nguy cơ tự buộc tội.

Tuy nhiên, do phiên điều trần diễn ra sau ngày 20/1/2025, ông Fauci vẫn có thể đối mặt với các cáo buộc như cản trở điều tra hoặc coi thường Quốc hội nếu đưa ra lời khai sai sự thật.

“Việc cản trở cuộc điều tra của Quốc hội là vi phạm pháp luật. Việc ông từ chối làm chứng sẽ phải chịu hậu quả,” ông Paul nói với ông Fauci khi phiên điều trần kéo dài 2 giờ kết thúc.

Sau đó, ông Paul nói với các phóng viên rằng Ủy ban An ninh Nội địa và Các vấn đề Chính phủ sẽ bỏ phiếu vào tuần tới để quyết định có đề nghị truy cứu ông Fauci về tội coi thường Quốc hội hay không.

“Chúng tôi cho rằng với việc đã được miễn trách nhiệm hình sự, ông ấy không cần phải ẩn sau Tu chính án thứ Năm và có thể Tu chính án thứ Năm không còn được áp dụng khi một người đã được ân xá,” ông Paul nói.