Ông Rubio bác bỏ liên hệ giữa thương vụ vũ khí Đài Loan và chuyến thăm Mỹ của ông Tập

Ngày 23/7, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khi tham dự Diễn đàn ASEAN tại Manila, Philippines cho biết việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan không liên quan đến chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, đồng thời tái khẳng định chính sách của Mỹ đối với Đài Loan không thay đổi.

Ngoại trưởng Rubio: Chính sách của Mỹ đối với Đài Loan không thay đổi, bán vũ khí không liên quan đến chuyến thăm của ông Tập

Theo Hãng thông tấn Trung ương Đài Loan (CNA), ông Rubio tham dự Hội nghị Cấp cao Đông Á và Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) được tổ chức tại Manila, Philippines, với trọng tâm là các vấn đề an ninh. Ngày 23/7, ông trả lời phỏng vấn của Đài phát thanh truyền hình Nhật Bản NHK.

Theo bản ghi chép đầy đủ cuộc phỏng vấn do Bộ Ngoại giao Mỹ công bố, khi được hỏi liệu Mỹ có không phê chuẩn gói bán vũ khí mới cho Đài Loan trước chuyến thăm Mỹ của ông Tập Cận Bình vào tháng 9 hay không, ông Rubio cho biết ông cho rằng việc bán vũ khí và chuyến thăm không có liên quan với nhau.

Ông chỉ ra rằng Mỹ mới thực hiện gói bán vũ khí đơn lẻ lớn nhất trong lịch sử cho Đài Loan vào tháng 12 năm ngoái. Giống như mọi thương vụ bán vũ khí khác, trước hết Mỹ phải đáp ứng nhu cầu trang bị của chính mình.

Ông Rubio cũng cho biết Mỹ và Trung Quốc là hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, cả hai nước đều sở hữu vũ khí hạt nhân. Quân đội Trung Quốc ngày càng mạnh lên, trong khi Mỹ cũng sở hữu lực lượng quân sự mạnh nhất thế giới. Vì vậy, Mỹ cần duy trì quan hệ với Trung Quốc, tiến hành đối thoại, đồng thời hợp tác trong những lĩnh vực có thể hợp tác.

Ông Rubio cho biết Mỹ mong muốn thấy một khu vực ổn định, hòa bình và thịnh vượng, không muốn khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương trở thành nơi xảy ra xung đột. Vì vậy, Mỹ hy vọng xử lý tốt quan hệ Mỹ – Trung và tiếp tục đối thoại với phía Trung Quốc.

Ông thẳng thắn cho biết hai nước vẫn tồn tại bất đồng trong một số lĩnh vực, đặc biệt là vấn đề thương mại và tự do hàng hải. Tuy nhiên, ông cho rằng hai bên cần thảo luận và quản lý những vấn đề có bất đồng lớn này để bảo đảm chúng không biến thành một cuộc xung đột nào đó.

Ông Rubio cũng tái khẳng định chính sách của Mỹ đối với Đài Loan không thay đổi.

Vào tháng 5 năm nay, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có chuyến thăm Trung Quốc. Sau cuộc gặp với ông Tập Cận Bình, ông từng cho biết sẽ sớm đưa ra quyết định về gói bán vũ khí trị giá 14 tỷ USD cho Đài Loan. Trước đó, ông Rubio cho biết Mỹ hiện vẫn đang xem xét thương vụ bán vũ khí này.

Mỹ phản đối tàu hải cảnh Trung Quốc tiến vào vùng biển quanh Đài Loan

Ngoài ra, trong chuyến công tác tại Manila lần này, ông Rubio cũng có cuộc gặp với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị. Sau cuộc gặp, ông trả lời truyền thông rằng Mỹ đã nêu rõ trong cuộc hội đàm rằng Mỹ phản đối việc Trung Quốc điều tàu hải cảnh tiến vào vùng biển xung quanh Đài Loan, cho rằng hành động này đi ngược lại tinh thần duy trì ổn định chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc.

Ông Rubio cũng cho biết Mỹ tuyệt đối không chấp nhận việc vùng biển quốc tế bị một số quốc gia kiểm soát. Ông nhấn mạnh trong tương lai Mỹ vẫn sẽ tiếp tục hoạt động trên các vùng biển quốc tế, thực hiện cam kết về tự do hàng hải, cũng như nghĩa vụ an ninh đối với các đồng minh theo hiệp ước như Philippines. Ông chỉ ra rằng eo biển Đài Loan và Biển Đông là những lĩnh vực Mỹ và Trung Quốc có tồn tại bất đồng, đặc biệt khi các vấn đề Mỹ – Trung có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế toàn cầu, do đó cần được quản lý thận trọng để tránh dẫn đến xung đột.

Theo các quan chức tuần duyên Đài Loan, kể từ tháng 6 năm nay, Trung Quốc đã triển khai các tàu công vụ từ Hoàng Hải, Biển Hoa Đông đến Biển Đông, có thời điểm số lượng lên tới gần 130 tàu. Số lượng tàu công vụ Trung Quốc mà Đài Loan phát hiện ở phía đông đường trung tuyến eo biển Đài Loan đã tăng vọt 83% chỉ trong một tháng.

Các quan chức tuần duyên cho biết Trung Quốc lấy lý do sử dụng nhiều loại tàu như tàu hải cảnh, tàu tuần tra biển, tàu hàng hải, tàu cứu hộ, tàu nghiên cứu khoa học và tàu khảo sát đại dương để thực hiện hoạt động “giả chấp pháp, thật mở rộng quyền lực” nhằm quấy nhiễu vùng biển phía đông Đài Loan và các vùng nước xung quanh.

Ngoại trưởng Rubio: Hành động của Trung Quốc ở Biển Đông khiến người ta lo ngại

Ông Rubio không chỉ quan tâm đến mối đe dọa của Trung Quốc đối với hòa bình và ổn định ở eo biển Đài Loan, mà còn bày tỏ rằng các hành động của Trung Quốc tại Biển Đông “khiến người ta lo ngại”.

Theo Đài truyền hình Dân Thị (FTV), Trung Quốc và Philippines ngày 22/7 đã đưa ra “phản đối mạnh mẽ” lẫn nhau tại Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN+3. Nguyên nhân là do cuộc đụng độ xảy ra giữa hai bên vào ngày 20/7 tại vùng biển gần Bãi Cỏ Mây (Bãi cạn Second Thomas) ở Biển Đông. Quân đội Philippines cáo buộc lực lượng hải cảnh Trung Quốc đã dùng gậy tấn công nhân viên hải quân Philippines.

Theo báo cáo, Ngoại trưởng Philippines Maria Theresa Lazaro và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã đưa ra “phản đối mạnh mẽ” với nhau. Bà Lazaro còn đăng bài trên nền tảng X cho biết một lần nữa bà đưa ra “phản đối mạnh mẽ” về “hành động không thể chấp nhận được” của Trung Quốc đối với nhân viên Philippines tại “Bãi Cỏ Mây”, cũng như những hình ảnh đáng lo ngại trong video của China Daily. Bộ Ngoại giao Trung Quốc sau đó ra thông cáo cho biết ông Vương Nghị đã đưa ra phản đối nghiêm khắc với phía Philippines về việc “nhân viên Philippines cố ý đâm va tàu chấp pháp Trung Quốc”.

Về vấn đề này, trong thời gian tham dự các hội nghị ASEAN, ông Rubio nói với truyền thông rằng một loạt hành động của Trung Quốc tại Biển Đông trong tuần này là “đáng lo ngại”, đồng thời tái khẳng định Mỹ sẽ thực hiện cam kết phòng thủ đối với Philippines. Cùng lúc đó, Bộ Ngoại giao Mỹ lên án hành động của Trung Quốc là “hành động khiêu khích gây nguy hiểm”.