Ông Rubio: Mỹ đề nghị viện trợ nhân đạo 100 triệu USD nhưng Cuba từ chối

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm thứ Sáu (8/5) cho biết Chính phủ Cuba đã từ chối gói viện trợ nhân đạo trị giá 100 triệu USD do Mỹ đề xuất. Hiện người dân Cuba đang rơi vào tình trạng thiếu hụt hàng hóa nghiêm trọng và khủng hoảng kinh tế.

Trong chuyến thăm Ý, Rubio tiết lộ với báo giới rằng ông đã gặp Giáo hoàng Leo XIV tại Vatican hôm thứ Năm để thảo luận riêng về vấn đề vận chuyển hàng cứu trợ tới Cuba. Ông nhấn mạnh Mỹ muốn tiếp tục giảm bớt đau khổ cho người dân Cuba, nhưng cáo buộc chính quyền Havana cản trở việc phân phát viện trợ.

Tháng Hai năm nay, Mỹ đã thông qua tổ chức phi lợi nhuận Công giáo Caritas để phân phát 6 triệu USD hàng cứu trợ cho người dân Cuba. Ông Rubio nói: “Chúng tôi sẵn sàng làm nhiều hơn nữa. Trên thực tế, chúng tôi đã đề nghị cung cấp cho chính quyền này 100 triệu USD viện trợ nhân đạo, nhưng đáng tiếc là cho đến nay họ vẫn không đồng ý phân phát số hàng hóa đó”.

Ông nói thêm: “Chúng tôi hy vọng khoản viện trợ này có thể được triển khai, bởi người dân Cuba đang phải chịu tổn thương từ một chính quyền bất tài đã phá hủy nền kinh tế đất nước”.

Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez Parrilla vào tối thứ Sáu đã phủ nhận việc tồn tại đề xuất nói trên. Ông ngược lại cho rằng chính lệnh cấm vận kinh tế của Mỹ mới là nguyên nhân dẫn tới khủng hoảng nhân đạo tại Cuba.

Hiện Mỹ vẫn duy trì cấm vận kinh tế đối với Cuba, nhưng có các ngoại lệ liên quan đến thực phẩm, thuốc men và cứu trợ thiên tai. Sau khi bão Melissa tấn công Cuba vào mùa thu năm ngoái, Washington từng tuyên bố hỗ trợ tái thiết. Tuy nhiên, do Cuba thiếu nhiên liệu nghiêm trọng, tiến độ phân phát vật tư cứu trợ diễn ra rất chậm.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng năm ngoái, chính quyền Donald Trump đã gia tăng đáng kể sức ép đối với chính quyền Cuba. Tháng Một năm nay, sau khi quân đội Mỹ hành động tại Venezuela và bắt giữ cựu lãnh đạo Nicolás Maduro, Washington lập tức áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ với Cuba. Báo cáo của Liên Hợp Quốc công bố tháng Tư cho biết, dù hàng hóa từ Nga vẫn tiếp tục tới Cuba, nguồn cung nhiên liệu của nước này đã thiếu hụt nghiêm trọng suốt 3 tháng liên tiếp, dẫn tới nhiều lần sụp đổ hệ thống điện và tình trạng khan hiếm thực phẩm, thuốc men ngày càng nghiêm trọng.

Song song với việc gây sức ép, chính quyền Trump cũng tập trung trừng phạt quân đội Cuba. Hôm thứ Năm, ông Rubio thông báo áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với tập đoàn GAESA do quân đội Cuba kiểm soát cùng lãnh đạo của tập đoàn này.

Ông Rubio nói: “Chính phủ Cuba có ngân sách riêng, nhưng công ty ‘tư nhân’ này thậm chí còn có nhiều tiền hơn cả chính phủ”. Theo báo cáo tài chính năm 2024 của GAESA do Miami Herald tiết lộ, tập đoàn này sở hữu 14 tỷ USD tiền gửi ngân hàng và 18 tỷ USD tài sản lưu động.

Ông Rubio nhấn mạnh số tiền này tách biệt khỏi ngân sách quốc gia và không chịu kiểm toán. Theo ông, quân đội Cuba sử dụng nguồn tài chính khổng lồ để xây khách sạn hạng sang trong khi cắt giảm chi tiêu cho y tế công cộng và hạ tầng cơ sở. Ông nói: “Không một xu nào của công ty này được dùng để làm đường, xây cầu hay cung cấp gạo cho dân. Tất cả chỉ nhằm phục vụ lợi ích của một nhóm người nội bộ bằng cách chiếm đoạt tài sản của nhân dân. Đó chính là lý do chúng tôi trừng phạt họ”.

Hiện các cuộc đàm phán Mỹ – Cuba dường như rơi vào bế tắc. Dù Washington liên tục thúc giục Havana tiến hành cải cách kinh tế và trả tự do cho tù nhân chính trị, Chính phủ Cuba vẫn chưa có hành động thực chất nào.

Do ảnh hưởng từ việc Mỹ mở rộng trừng phạt gần đây, tập đoàn khai khoáng Canada Sherritt International đã tuyên bố tạm dừng hoạt động tại Cuba.