Ông Trump: Mỹ không thể chỉ nghĩ “thuần túy về hòa bình” khi thúc đẩy kiểm soát Greenland

Tổng thống Donald Trump cho rằng Hoa Kỳ không thể chỉ nghĩ “thuần túy về hòa bình” khi thúc đẩy “quyền kiểm soát hoàn toàn và tuyệt đối” của Mỹ đối với Greenland.

Trong cuộc trao đổi tin nhắn với Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre, ông Trump viết: “Jonas thân mến: Xét việc đất nước của ông đã quyết định không trao cho tôi Giải Nobel Hòa bình vì đã chấm dứt thêm 8 cuộc chiến, tôi không còn cảm thấy có nghĩa vụ chỉ nghĩ thuần túy về hòa bình nữa, dù điều đó vẫn luôn là chủ đạo, nhưng giờ đây tôi có thể nghĩ đến những gì là tốt và phù hợp cho Hợp chủng quốc Hoa Kỳ”.

Ông Trump tiếp tục viết: “Đan Mạch không thể bảo vệ vùng đất đó trước Nga hay Trung Quốc, và vì sao họ lại có ‘quyền sở hữu’ ở đó? Không có bất kỳ tài liệu thành văn nào, chỉ là một con tàu đã cập bến từ hàng trăm năm trước, nhưng chúng tôi cũng từng có tàu cập bến ở đó”.

Trong tin nhắn, ông Trump nhấn mạnh: “Tôi đã làm cho NATO nhiều hơn bất kỳ ai kể từ khi tổ chức này được thành lập, và giờ đây NATO nên làm điều gì đó cho Hoa Kỳ”. Ông kết luận: “Thế giới sẽ không an toàn nếu chúng tôi không có quyền kiểm soát hoàn toàn và tuyệt đối đối với Greenland. Xin cảm ơn! Tổng thống DJT.”

Trong tuyên bố sau đó, Thủ tướng Na Uy cho biết: “Lập trường của Na Uy về Greenland là rõ ràng. Greenland là một phần của Vương quốc Đan Mạch, và Na Uy hoàn toàn ủng hộ Vương quốc Đan Mạch trong vấn đề này”. Ông nói thêm: “Chúng tôi cũng ủng hộ việc NATO, một cách có trách nhiệm, đang thực hiện các bước nhằm tăng cường an ninh và ổn định tại Bắc Cực. Liên quan đến Giải Nobel Hòa bình, tôi đã giải thích rõ ràng, bao gồm cả với Tổng thống Trump, rằng giải thưởng do một Ủy ban Nobel độc lập trao tặng, chứ không phải do Chính phủ Na Uy”.

Trong một thông điệp trước đó gửi tới Tổng thống Mỹ, ông Støre, thay mặt cho bản thân và Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb, đã bày tỏ sự phản đối đối với kế hoạch tăng thuế của ông Trump đối với Na Uy, Phần Lan và các quốc gia khác, đồng thời đề nghị một cuộc điện đàm nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly cho biết trong một tuyên bố rằng Tổng thống Trump tin Greenland là một vị trí có tầm quan trọng chiến lược then chốt đối với an ninh quốc gia, và ông tin rằng người dân Greenland sẽ được phục vụ tốt hơn nếu được Hoa Kỳ bảo vệ trước các mối đe dọa hiện đại tại khu vực Bắc Cực. Bà nói thêm rằng Tổng thống vẫn cam kết thiết lập hòa bình lâu dài trong nước và trên thế giới.

Giải Nobel Hòa bình năm 2025 được trao cho lãnh đạo đối lập Venezuela Maria Corina Machado, tuy nhiên bà đã đề nghị trao giải thưởng này cho ông Trump trong một cuộc gặp tại Nhà Trắng hôm thứ Năm.

• Bà Machado trao lại huy chương Nobel Hòa bình cho ông Trump trong cuộc gặp tại Nhà Trắng

Sau khi bà Machado trao giải thưởng cho ông Trump, Ủy ban Nobel ra tuyên bố nêu rõ: “Một người đoạt giải không thể chia sẻ giải thưởng với người khác, cũng như không thể chuyển nhượng sau khi đã được công bố. Giải Nobel Hòa bình cũng không bao giờ có thể bị thu hồi. Quyết định là cuối cùng và có giá trị vĩnh viễn”.

Hôm thứ Bảy, ông Trump cho biết sẽ áp thêm mức thuế 10% đối với Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Vương quốc Anh, Hà Lan và Phần Lan kể từ ngày 1/2, sau đó tăng lên 25% từ ngày 1/6, cho đến khi đạt được thỏa thuận về việc mua Greenland.

Các thành viên Liên minh châu Âu đã thảo luận khả năng áp thuế trả đũa Mỹ tại Brussels vào Chủ nhật, song các nhà ngoại giao nhấn mạnh cần ưu tiên tìm kiếm các biện pháp hạ nhiệt với Washington.

Tổng thống Trump chưa loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để giành quyền kiểm soát hòn đảo băng giá có diện tích khoảng 836.000 dặm vuông.

Ông Trump và các cố vấn cho rằng vị trí của Greenland, nằm giữa Bắc Mỹ và châu Âu, có ý nghĩa then chốt đối với hệ thống phòng thủ tên lửa, cảnh báo sớm và giám sát Bắc Cực của Mỹ. Hòn đảo này nằm trên các tuyến hàng không và hàng hải quan trọng, vốn ngày càng có ý nghĩa khi băng tan mở ra các tuyến vận tải mới và mở rộng không gian cạnh tranh giữa các cường quốc.

Người dân Greenland, hòn đảo lớn nhất thế giới, đã bày tỏ lo ngại trước việc Tổng thống Trump nối lại sự quan tâm tới việc giành quyền kiểm soát vùng lãnh thổ này.

Chính quyền Mỹ cũng cảnh báo rằng Trung Quốc và Nga đang tìm cách mở rộng ảnh hưởng tại Bắc Cực thông qua đầu tư hạ tầng, các cơ sở nghiên cứu khoa học và hoạt động quân sự, làm dấy lên lo ngại rằng Greenland có thể trở thành bàn đạp cho các đối thủ nếu Mỹ không đóng vai trò quyết đoán hơn.

Chính quyền Greenland và Đan Mạch, quốc gia vẫn giữ chủ quyền đối với vùng lãnh thổ này, đã bác bỏ mọi gợi ý về việc Mỹ kiểm soát, dù Hoa Kỳ hiện vẫn duy trì sự hiện diện quân sự tại đây thông qua Căn cứ Không gian Pituffik, một trung tâm then chốt về cảnh báo tên lửa và giám sát không gian.