Ông Trump: Chưa vội ký thỏa thuận Mỹ–Iran, phong tỏa trên biển vẫn có hiệu lực

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm Chủ nhật (24/5) cho biết, trước khi Mỹ và Iran ký kết thỏa thuận, lệnh phong tỏa trên biển đối với Iran sẽ tiếp tục được duy trì đầy đủ hiệu lực.

Hôm Chủ nhật, Tổng thống Trump đã đăng bài trên nền tảng mạng xã hội “Truth Social” về thỏa thuận với Iran, đồng thời nhấn mạnh rằng thỏa thuận mà chính quyền của ông đang đàm phán với Iran hoàn toàn khác với thỏa thuận hạt nhân Iran được ký dưới thời Obama.

Tổng thống cũng nói: “Các cuộc đàm phán (Mỹ–Iran) đang được tiến hành một cách có trật tự và mang tính xây dựng. Tôi đã chỉ thị cho các đại diện của mình không cần vội đạt được thỏa thuận, vì thời gian đang đứng về phía chúng ta”.

Tuy nhiên, ông làm rõ rằng: “Trước khi đạt được thỏa thuận, được chứng nhận chính thức và ký kết, lệnh phong tỏa (trên biển đối với Iran) sẽ tiếp tục được duy trì đầy đủ hiệu lực”.

Một ngày trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết trong 6 tuần qua, hơn 15.000 binh sĩ Mỹ, hơn 200 máy bay Mỹ và hơn 20 tàu chiến Mỹ đã tham gia nhiệm vụ phong tỏa trên biển đối với Iran, khiến hoạt động thương mại ra vào các cảng của Iran giảm xuống bằng không, gây tổn thất nặng nề cho nền kinh tế Iran. Hôm thứ Bảy, nhiệm vụ phong tỏa đã đạt một “cột mốc”, khi quân đội Mỹ đã thành công buộc 100 tàu hàng phải đổi hướng.

Trong bài đăng hôm Chủ nhật, Tổng thống Trump nói rằng cả hai bên trong đàm phán Mỹ–Iran đều không được nóng vội: “Phải làm cho đúng, không được phép sai sót!”

“Quan hệ giữa chúng tôi với Iran đang trở nên chuyên nghiệp và hiệu quả hơn. Tuy nhiên, họ phải hiểu rằng họ không được phát triển hay sở hữu vũ khí hạt nhân hoặc bom hạt nhân,” ông Trump nói. “Tôi muốn cảm ơn tất cả các quốc gia Trung Đông đã dành sự ủng hộ và hợp tác cho đến nay. Sự ủng hộ và hợp tác này sẽ còn được tăng cường và củng cố hơn nữa khi họ gia nhập hàng ngũ các quốc gia tham gia Hiệp định Abraham mang tính lịch sử. Ai mà biết được, có lẽ Cộng hòa Hồi giáo Iran cũng sẽ muốn tham gia!”

Hôm thứ Bảy, Tổng thống Trump cho biết trên “Truth Social” rằng trong ngày ông đã điện đàm với lãnh đạo hoặc đại diện của Ả Rập Xê Út, UAE, Qatar, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Jordan, Bahrain và Pakistan về vấn đề Iran.

Ông cho biết Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận mang tính khung, hiện chỉ còn chờ Mỹ, Iran và các quốc gia nói trên hoàn tất các bước cuối cùng.

“Các chi tiết và phương án cuối cùng của thỏa thuận hiện đang được thảo luận và sẽ sớm được công bố,” Tổng thống nói hôm thứ Bảy. “Ngoài nhiều nội dung khác trong thỏa thuận, eo biển Hormuz cũng sẽ được mở cửa.”

• Ông Trump: Nếu đạt được thỏa thuận với Iran, đó sẽ là một thỏa thuận tốt

Ông Rubio: Đàm phán Mỹ–Iran đạt tiến triển, có thể sớm công bố tin tốt

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm Chủ nhật (24/5), trong chuyến thăm Ấn Độ, cho biết Mỹ có thể sẽ công bố thêm các thông tin liên quan đến thỏa thuận Mỹ–Iran vào tối cùng ngày; đồng thời vấn đề eo biển Hormuz cũng có thể đón nhận tin tích cực chỉ trong vài giờ tới.

Ông Rubio đưa ra phát biểu trên trong cuộc họp báo chung với Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar tại New Delhi. Hai bên đã thảo luận hàng loạt vấn đề, bao gồm tình hình Trung Đông, an ninh hàng hải, nguồn cung năng lượng, thương mại và thị thực.

“Về tình hình Iran, tôi cho rằng tối nay có thể sẽ còn có thêm nhiều thông tin liên quan được công bố. Tôi xin để Tổng thống (Trump) đưa ra tuyên bố tiếp theo. Có thể nói rằng đã đạt được một số tiến triển, những tiến triển đáng kể, dù vẫn chưa phải là tiến triển cuối cùng,” ông Rubio nói.

Tại cuộc họp báo hôm Chủ nhật, ông Rubio tái khẳng định mục tiêu cuối cùng của Mỹ là: “Iran vĩnh viễn không được sở hữu vũ khí hạt nhân. Iran tuyệt đối không được có vũ khí hạt nhân”. Ông nói thêm: “Tổng thống đã nói rất rõ điều này — họ sẽ không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân. Chỉ cần Donald Trump còn là Tổng thống Mỹ, điều đó tuyệt đối sẽ không xảy ra.”

Đề cập đến eo biển Hormuz — vấn đề đang được toàn cầu quan tâm — ông Rubio nói rằng đây là một tuyến đường thủy quốc tế, không thuộc sở hữu của Iran.

“Điều mà họ (Iran) đang làm hiện nay, trên thực tế là đe dọa phá hủy các tàu thương mại sử dụng một tuyến đường thủy quốc tế. Theo bất kỳ khái niệm nào của luật pháp quốc tế, điều này đều là bất hợp pháp,” ông Rubio nói. “Nếu chúng ta cho phép điều này trở thành trạng thái bình thường, thì cũng đồng nghĩa với việc chúng ta đang bình thường hóa một hiện trạng không thể chấp nhận được và tạo ra một tiền lệ nguy hiểm — tiền lệ có thể tái diễn không chỉ tại khu vực này mà còn ở nhiều nơi khác trên thế giới.”

“Trong 48 giờ qua, chúng tôi cùng các đối tác tại khu vực Vùng Vịnh đã đạt được một số tiến triển trong một khuôn khổ hợp tác. Nếu khuôn khổ này cuối cùng thành công, không chỉ có thể đảm bảo eo biển được thông suốt hoàn toàn — ý tôi là một tuyến hàng hải tự do, mở cửa và không thu phí — mà còn có thể giải quyết một số vấn đề then chốt từng hỗ trợ tham vọng vũ khí hạt nhân của Iran,” ông Rubio cho biết.

Tuy nhiên, vị quan chức ngoại giao hàng đầu của Mỹ cũng thận trọng nhấn mạnh rằng việc đạt được mục tiêu nói trên sẽ phụ thuộc vào việc Iran có “hoàn toàn chấp nhận và tuân thủ” các điều khoản đàm phán hay không.

“Tôi thực sự cho rằng có lẽ chỉ trong hai giờ tới, thế giới có thể sẽ đón nhận một số tin tốt — ít nhất là về vấn đề eo biển và về tiến triển của một tiến trình nào đó; tiến trình mà cuối cùng có thể giúp chúng ta đạt được cục diện mà Tổng thống mong muốn — tức là một thế giới không còn phải lo lắng hay sợ hãi về việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân,” ông Rubio nói.

Ngoại trưởng Ấn Độ Jaishankar phát biểu tại cuộc họp báo rằng Ấn Độ và Mỹ có những lợi ích cũng như thách thức chung, đồng thời Ấn Độ ủng hộ tự do và an toàn hàng hải.