Ông Trump dừng đàm phán thương mại với Canada vì dùng lời ông Reagan phản đối thuế quan

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tuyên bố chấm dứt mọi đàm phán thương mại với Canada sau khi Ontario tài trợ quảng cáo truyền hình chống thuế quan, sử dụng hình ảnh và lời nói của Vị Cựu Tổng thống nổi tiếng của Đảng Cộng hoà, ông Ronald Reagan. Ông cho rằng chiến dịch này nhằm gây ảnh hưởng tới phiên tòa Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ liên quan quyền áp đặt thuế quan của chính quyền ông. Quyết định đánh dấu bước leo thang căng thẳng trong quan hệ thương mại Mỹ–Canada giữa lúc hai bên tranh cãi về thuế và chủ trương bảo hộ.

Ông Trump tuyên bố chấm dứt tất cả đàm phán thương mại với Canada vì một chiến dịch quảng cáo do chính quyền Ontario tài trợ, cho rằng quảng cáo này sử dụng lời nói và hình ảnh của Cựu Tổng thống Hoa Kỳ Ronald Reagan để phản đối thuế quan mà Mỹ áp dụng.

Quảng cáo của Ontario (chạy trên truyền hình tại thị trường Hoa Kỳ) trích dẫn bài Bài diễn văn qua đài phát thanh gửi quốc dân về thương mại tự do và công bằng (Radio Address to the Nation on Free and Fair Trade) của ông Reagan năm 1987, cảnh báo rằng thuế quan cuối cùng sẽ làm tổn hại người lao động Mỹ và người tiêu dùng Mỹ.

Viện Tổng thống Reagan (Reagan Presidential Foundation & Institute) cho biết quảng cáo này không được phép sử dụng, bị chỉnh sửa và trình bày sai ngữ cảnh so với bài phát biểu nguyên bản của ông Reagan.

Ông Trump cáo buộc rằng quảng cáo này nhằm mục đích can thiệp vào một vụ việc đang được chờ xét tại Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ về quyền của Tổng thống trong việc áp đặt thuế quan.

Phía Canada — cụ thể là chính quyền Ontario do ông Doug Ford đứng đầu — bảo vệ quyết định này, cho rằng đoạn trích không chỉnh sửa và nằm trong phạm vi công cộng (public domain) nên họ có quyền sử dụng.

Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết Canada sẵn sàng tiếp tục đàm phán khi phía Mỹ sẵn sàng.

Hành động này đánh dấu một bước leo thang quan trọng trong quan hệ thương mại Mỹ–Canada vốn đã căng thẳng vì thuế thép, nhôm và các biện pháp trừng phạt qua lại.

Việc sử dụng hình ảnh và lời nói của một cố Tổng thống Mỹ (Reagan) trong quảng cáo của một tỉnh bang Canada nhằm phản đối thuế quan của Mỹ là chuyện bất thường và đã gây ra phản ứng mạnh từ phía Mỹ.

Ông Trump nhấn mạnh rằng thuế quan rất quan trọng cho an ninh quốc gia và nền kinh tế của Hoa Kỳ — và việc một đối tác (Canada) tài trợ quảng cáo nhằm chống đối những biện pháp thuế quan này là hành động không thể chấp nhận.

Mặc dù có tiến triển trong đàm phán thương mại trước đó, sự kiện quảng cáo này đã trở thành ngòi nổ chính thức cho việc đình chỉ đàm phán.

Canada phần nào cảm thấy bất ngờ vì phản ứng nhanh của phía Mỹ. Ontario cũng đã đăng lại đoạn quảng cáo và khẳng định quan hệ Mỹ–Canada vẫn là quan hệ của bạn bè, láng giềng và đồng minh.