Ông Trump: ‘Món quà’ của Iran cho Mỹ là 10 chiếc tàu chở dầu đi qua Eo biển Hormuz

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 26/3 cho biết Iran đã cho phép 10 tàu chở dầu đi qua Eo biển Hormuz như một dấu hiệu thiện chí nhằm phục vụ các cuộc đàm phán.

Ông Trump nói rằng Iran đã dành cho Mỹ một “món quà” dưới dạng một số tàu chở dầu. Để thể hiện sự nghiêm túc và đáng tin cậy, Tehran dự định gửi hơn 8 tàu dầu cỡ lớn. Ban đầu ông không chú ý nhiều, nhưng sau đó thấy một bản tin cho biết 8 tàu đang di chuyển qua Eo biển Hormuz.

Phát biểu trong cuộc họp nội các, ông Trump nhắc lại rằng chính quyền của ông đang tiến hành “các cuộc đàm phán rất quan trọng” với Tehran nhằm giải quyết xung đột.

Ông cho biết các quan chức Iran đã “tặng” Mỹ 10 tàu chở dầu thô để chứng minh họ “nghiêm túc và đáng tin cậy” trong quá trình đàm phán.

“Tôi đoán là chúng ta đang làm việc với đúng đối tượng,” ông nói. “Thực tế, sau đó họ còn xin lỗi về một điều đã nói, và họ bảo: ‘Chúng tôi sẽ gửi thêm hai tàu nữa’, và cuối cùng tổng cộng là 10 tàu.”

Trước đó trong tuần, ông Trump cũng ám chỉ rằng Tehran đang dành cho Mỹ một “món quà” liên quan đến dầu khí, “có giá trị rất lớn”.

Diễn biến tại Eo biển Hormuz

Những ngày gần đây, Iran đã triển khai trên thực tế một cơ chế yêu cầu các tàu phải nộp hồ sơ và trải qua quy trình thẩm tra trước khi được đi qua Eo biển Hormuz, theo hãng thông tin hàng hải Lloyd’s List.

Trong một số trường hợp, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo đã thu phí cho việc đi qua, Lloyd’s List cho biết.

Trong báo cáo ngày 25/3, tổ chức này nêu rõ: “Phân tích dữ liệu của Lloyd’s List Intelligence cho thấy ít nhất 16 tàu đã đi qua eo biển kể từ thứ Sáu. Trong đó, 13 tàu đi về hướng Đông rời Vịnh Trung Đông, trong khi 3 tàu đi vào theo hướng Tây.”

Hiện chưa rõ liệu 10 tàu mà ông Trump đề cập có nằm trong số các tàu được thống kê hay không.

Những phát biểu này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi ông Trump viết trên nền tảng Truth Social rằng giới lãnh đạo Iran “tốt hơn hết nên nghiêm túc, trước khi quá muộn”.

“Các nhà đàm phán Iran rất khác biệt và ‘kỳ lạ’,” ông viết.

“Họ đang ‘cầu xin’ chúng ta đạt được thỏa thuận, điều mà họ nên làm vì họ đã bị đánh bại về quân sự, không còn cơ hội quay lại, vậy mà công khai nói rằng họ chỉ ‘đang xem xét đề xuất của chúng ta’. SAI!”

Đặc phái viên Steve Witkoff xác nhận trong cuộc họp rằng ông đã chuyển tới phía Iran một đề xuất gồm 15 điểm nhằm chấm dứt cuộc xung đột vũ trang đang diễn ra.

Biến động giá năng lượng và thị trường

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng giá năng lượng cuối cùng sẽ giảm khi hoạt động vận tải qua tuyến đường huyết mạch giữa Iran và Oman được nối lại.

Eo biển Hormuz là điểm nghẽn quan trọng của thương mại toàn cầu, xử lý khoảng 20 triệu thùng dầu và sản phẩm dầu mỏ mỗi ngày, phần lớn được vận chuyển sang châu Á.

“Tôi tin rằng lưu lượng tàu thuyền sẽ tiếp tục tăng lên từng ngày, ngay cả trước khi chúng ta kiểm soát hoàn toàn eo biển,” ông Bessent nói.

Giá dầu thô đã tăng mạnh kể từ khi xung đột tại Iran bùng phát, nhưng có sự khác biệt giữa giá tại Mỹ và giá chuẩn toàn cầu.

Ngày 26/3, giá dầu West Texas Intermediate tăng gần 5%, vượt 94 USD/thùng trên Sở Giao dịch Hàng hóa New York. Trong khi đó, Brent crude cũng tăng gần 5%, lên 102 USD/thùng.

Giá WTI phản ánh sản lượng, tồn kho và hệ thống đường ống trong nước Mỹ, trong khi Brent nhạy cảm hơn với các yếu tố địa chính trị và vận tải đường biển.

Dù giá dầu tại Mỹ từng tăng tới 119 USD/thùng, nhưng sau đó đã hạ nhiệt nhờ một loạt biện pháp của chính quyền hiện tại.

Nhà Trắng triển khai chương trình bảo hiểm rủi ro chính trị trị giá 20 tỷ USD, miễn áp dụng Đạo luật vận tải hàng hải hơn một thế kỷ tuổi Jones Act, đồng thời tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Iran và Nga. Mỹ cùng hàng chục quốc gia khác cũng cam kết sử dụng nguồn dự trữ khẩn cấp.

Tuy vậy, ông Trump cho rằng phản ứng của thị trường dầu mỏ và chứng khoán không nghiêm trọng như dự đoán ban đầu, lưu ý rằng giá “không tăng nhiều như tôi nghĩ”.

“Tất cả sẽ quay trở lại mức cũ và có thể còn thấp hơn,” ông nói.

Thị trường chứng khoán Mỹ đã thu hẹp phần lớn mức tăng trước đó trong tuần giao dịch, với các chỉ số chính giảm tới 1,5% trong ngày 26/3.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng, trong khi chỉ số đồng USD tăng gần 0,3%.

Ông Trump nhận định những thiệt hại kinh tế tiềm tàng có thể được đảo ngược sau khi chiến sự kết thúc.

“Các dự đoán của tôi đã đúng,” ông nói.

Triển vọng kinh tế hiện bị phủ bóng bởi xung đột với Iran. Một số ý kiến cho rằng nguy cơ suy thoái—tức tăng trưởng GDP âm trong hai quý liên tiếp—vẫn ở mức cao. Trong khi đó, ý kiến khác cho rằng kinh tế Mỹ vẫn đủ sức chống chịu trước cú sốc giá dầu và chiến sự tại Trung Đông.