Ông Trump nói sẵn sàng gặp Tổng thống Iran Rouhani

Gạt đi những cuộc khẩu chiến gay gắt gần đây với Tổng thống Iran Hassan Rouhani, hôm thứ Hai (30/7), Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã đề nghị gặp các lãnh đạo Iran mà “không cần điều kiện tiên quyết nào” và “vào bất kỳ thời điểm nào họ muốn”.

Phát biểu với các phóng viên tại Nhà Trắng hôm thứ Hai (30/7), ông Trump cho hay: “Tôi sẽ gặp bất kỳ ai. Tôi tin vào các cuộc gặp mặt”.

Cách tiếp cận hòa giải của ông Trump đến sau khi ông và Tổng thống Iran Rouhani đã có những lời lẽ tranh cãi gay gắt qua lại gần đây.

Tuần trước, ông Trump đã phản ứng giận dữ với ông Rouhani sau khi ông này lên tiếng cảnh báo về những những hậu quả của một cuộc xung đột với đất nước của ông.

Tổng thống Rouhani đã nói với các nhà ngoại giao Iran: “Mỹ nên biết rằng hòa bình với Iran là mẹ của tất cả các loại hòa bình, và chiến tranh với Iran là mẹ của tất cả các loại chiến tranh”. Hãng thông tấn Irna của nhà nước Iran đã loan tin về phát ngôn hiếu chiến này của ông Rouhani.

Tổng thống Trump lập tức phản ứng bằng việc đăng tweet viết chữ in hoa nói rằng Iran sẽ “hứng chịu những hậu quả mà không nhiều người trong lịch sử đã từng phải trải qua trước đây” nếu họ đe dọa nước Mỹ.

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang từ hồi tháng Năm khi ông Trump chính thức rút nước Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran 2015.

Washington đang chuẩn bị tái áp đặt các chế tài lên Tehran bất chấp sự phản đối của Anh Quốc, Pháp, Trung Quốc, Nga và Đức, những nước cùng tham gia ký kết thỏa thuận 2015.

Sau khi ông Trump tuyên bố: “Nếu họ muốn gặp, tôi sẽ gặp”, ông Hamid Aboutalebi – cố vấn của ông Rouhani đã đăng tweet phản hồi rằng “quay trở lại thỏa thuận hạt nhân” và “tôn trọng quyền của đất nước Iran” sẽ mở đường cho các cuộc đối thoại.

Cách ông Trump đang tiếp cận với vấn đề Iran gợi nhớ lại những gì ông đã làm với Bắc Hàn. Tổng thống Trump cũng đã từng khẩu chiến gay gắt với lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un, sau đó đổi giọng hòa giải hơn và hai bên đã tổ chức thành công hội nghị thượng đỉnh tại Singapore ngày 12/6, nơi lãnh đạo Bắc Hàn cam kết sẽ thực hiện phi hạt nhân hóa hoàn toàn bán đảo Triều Tiên để đổi lại được nhận sự đảm bảo an ninh của Mỹ.

Thời gian ngắn sau phát biểu của ông Trump, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã nói rằng ông ủng hộ cuộc gặp nếu Iran thể hiện họ sẵn sàng thay đổi cách hành xử của mình.

Trao đổi trên kênh CNBC, ông Pompeo nói: “Tổng thống [Trump] muốn gặp mọi người để giải quyết các vấn đề”.

Theo BBC, phản hồi tuyên bố hòa giải của ông Trump, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif đã tweet: “Làm màu chúng tôi không ấn tượng”.

“Làm màu chúng tôi không ấn tượng: Cả thế giới nghe thấy tiếng ồn ào hơn một vài tháng trước. Và người Iran đã nghe họ – mặc dù có nhiều người văn minh hơn – trong 40 năm. Chúng tôi đã tồn tại hàng ngàn năm và đã chứng kiến sự sụp đổ của nhiều đế quốc, trong đó có cả chính chúng tôi – [đế chế] kéo dài hơn cuộc đời của một số quốc gia. THẬN TRỌNG!” ông Zarif tweet.

Hồi tháng Năm, Ngoại trưởng Mỹ Pompeo từng đưa ra 12 điều kiện cho bất kỳ “thỏa thuận mới”” nào với Iran, trong đó có việc chế độ Tehran phải rút quân khỏi Syria và chấm dứt hỗ trợ phiến quân tại Yemen.

Chính phủ Trump coi Iran là một lực lượng gây mất ổn định tại Trung Đông. Washington cho rằng thỏa thuận Iran 2015 đã giúp chế độ Tehran theo đuổi các chính sách khu vực quyết đoán hơn. Iran đã gửi hàng trăm binh lính và hàng ngàn dân quân tình nguyện tới Syria và đã tăng cường sự hiện diện quân sự ở đó.

Các nước Vùng Vịnh cũng cáo buộc Iran hậu thuẫn phiến quân Houthi tại Yemen cả về tiền và vũ khí, trong khi Iran bác bỏ điều này.

Iran là một trong những nhà sản xuất dầu mỏ lớn nhất thế giới với giá trị xuất khẩu hàng tỷ USD mỗi năm. Hiện tại, chế độ Iran đang cảm nhận rõ áp lực kinh tế và đã có nhiều cuộc biểu tình của người dân phản đối giá cả leo thang và đồng tiền Rial mất giá.

Một cuộc gặp giữa ông Trump và ông Rouhani sẽ là bước đột phá cho mối quan hệ Mỹ – Iran và cũng là cách để chế độ Tehran vượt qua những khó khăn trong nước. Nếu được tổ chức, đây sẽ là cuộc gặp đầu tiên giữa các nhà lãnh đạo cấp cao Mỹ và Iran kể từ trước cuộc cách mạng Iran năm 1979.

Yên Sơn

Xem thêm: