Ông Trump nói “tiếp quản ôn hòa Cuba” là điều có thể

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Sáu (27/2) cho biết Cuba đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng và gợi ý khả năng Hoa Kỳ “tiếp quản ôn hòa” quốc đảo này.

“Chính phủ Cuba đang đàm phán với chúng ta. Họ đang rơi vào tình trạng cực kỳ khó khăn,” ông Trump nói với phóng viên tại South Lawn của Nhà Trắng trước khi lên đường tới Texas. “Chúng ta rất có thể sẽ có một cuộc tiếp quản ôn hòa Cuba sau nhiều, nhiều năm. Tôi đã nghe nói về Cuba từ khi còn là một cậu bé.”

Ông Trump cho biết Ngoại trưởng Marco Rubio đang thảo luận với các nhà lãnh đạo Cuba “ở cấp độ rất cao”.

“Họ không có tiền, không có dầu, không có lương thực, và hiện nay thực sự là một quốc gia lâm vào khủng hoảng sâu sắc, và họ muốn chúng ta giúp đỡ,” ông nói thêm.

Gần một năm rưỡi qua, Cuba đã trải qua cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ, phần lớn do sự sụp đổ nguồn cung năng lượng. Quốc gia này từng phụ thuộc vào dầu từ Venezuela, nhưng các chuyến hàng đã dừng lại sau khi lãnh đạo Nicolás Maduro bị loại bỏ khỏi quyền lực đầu năm nay — điều này làm trầm trọng thêm khủng hoảng. Việc nhập khẩu từ Mexico cũng chấm dứt khi chính quyền Trump áp thuế lên các quốc gia cung cấp dầu cho Cuba. Tình trạng thiếu nhiên liệu nghiêm trọng đã dẫn tới cúp điện thường xuyên và làm gián đoạn giao thông. Cuba còn chịu cảnh thiếu hụt lương thực và thuốc men trên diện rộng.

Việc gia tăng sức ép từ chính quyền Trump có thể dẫn tới sụp đổ của chế độ cộng sản đã cầm quyền từ năm 1959.

Trong một phiên điều trần của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện ngày 28/1, Thượng nghị sĩ Brian Schatz đã hỏi Rubio liệu ông có “cam kết công khai” rằng Hoa Kỳ sẽ không can thiệp thay đổi chế độ ở Cuba hay không. Ông Rubio đáp lại: “Ồ không. Tôi nghĩ chúng ta muốn thấy chế độ ở đó thay đổi. Điều đó không có nghĩa là chúng ta sẽ tạo ra sự thay đổi, nhưng chúng ta rất muốn thấy sự thay đổi”. Ông nói thêm rằng sự thay đổi ở Cuba “sẽ mang lại lợi ích lớn cho Hoa Kỳ”.

Ông Rubio còn nhắc đến Đạo luật Helms-Burton năm 1996, yêu cầu một chuyển tiếp dân chủ ở Cuba trước khi một tổng thống Mỹ có thể bình thường hóa quan hệ. “Đó là luật đã được ghi vào pháp luật, và nó đòi hỏi phải có thay đổi chế độ để chúng ta dỡ bỏ lệnh cấm vận,” ông Rubio nói.

Ngày 25/2, giới chức Cuba cho biết lực lượng tuần duyên nước này đã bắn chết 4 người và làm 6 người bị thương trong một vụ nổ súng với một chiếc tàu đăng ký tại Hoa Kỳ đi vào vùng biển từ Florida. Theo phía Cuba, tàu cao tốc này chở 10 người Cuba có vũ trang từ Hoa Kỳ, đã nổ súng vào quân lính nước này ngoài khơi bờ biển phía bắc.

Phó ngoại trưởng Cuba Carlos Fernández de Cossío hôm 26/2 cho biết Havana đang trao đổi với giới chức Mỹ về vụ việc và sẵn sàng trao đổi thông tin liên quan tới những người trên tàu và các chuẩn bị trước khi họ vào vùng biển Cuba. Ông nói thêm Chính phủ Mỹ đã thể hiện sẵn sàng hợp tác làm rõ các sự kiện.