Ông Trump: Ông Musk đã khôi phục Starshield cho Ukraine

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Năm (22/10) cho biết ông Elon Musk đã khôi phục dịch vụ vệ tinh quân sự Starshield cho Ukraine, nhưng không xác nhận mình có gọi điện đề nghị việc này hay không.

Starshield là phiên bản quân sự của mạng internet vệ tinh Starlink do SpaceX phát triển. Hệ thống này là xương sống cho hoạt động drone và liên lạc của quân đội Ukraine. Hãng tin AP cho biết tuần trước, dịch vụ này bị giới hạn mà không có cảnh báo trước, khiến drone của Ukraine bị giảm tốc độ.

Hôm thứ Năm, ông Trump tuyên bố dịch vụ đã chạy lại với tốc độ tối đa. Phóng viên hỏi ông về những bản tin rằng ông đã gọi điện đề nghị ông Musk dỡ giới hạn.

“Tôi không muốn bình luận về việc này. Ông biết đấy, dù tôi gọi hay ai khác gọi thì cũng không có gì khác biệt. Tôi nghĩ điều cốt lõi là ông ấy đã khôi phục lại”, ông Trump nói, theo hãng thông tấn nhà nước Nga TASS.

Ông nói thêm: “Nhưng quan hệ giữa tôi với Elon rất tốt”.

Suốt tuần qua, ông Trump nhiều lần khẳng định mình không ra lệnh hạn chế hệ thống. Ban đầu, ông cũng không tin sự gián đoạn là do ông Musk, người từng là cố vấn thân cận của ông.

“Tôi không biết có ai làm hay không, nhưng không phải tôi, và tôi không nghĩ là Elon. Theo những gì tôi hiểu, mọi thứ vẫn như xưa nay”, ông Trump nói hôm thứ Sáu (16/10).

Tại Quốc hội Mỹ, Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Richard Blumenthal đã công bố mở cuộc điều tra mới về việc các công nghệ vệ tinh này bị làm chậm đối với hệ thống phòng thủ của Ukraine.

Ông Vance: “Tôi không nghĩ vấn đề nằm ở Elon”

Cũng hôm thứ Năm, tại Cincinnati, Phó Tổng thống JD Vance được hỏi về vai trò của ông Musk trong việc Starlink và Starshield bị làm chậm ở Ukraine, và liệu việc này có cần điều tra hay không.

“Tôi nghĩ về cơ bản, Elon Musk điều hành một công ty tư nhân”, ông Vance nói với các phóng viên. “Tôi nghĩ hoàn toàn dễ hiểu khi ông ấy không muốn bị kẹt vào cuộc chiến giữa hai quốc gia, nếu Chính phủ Mỹ không thực sự chỉ đạo ông ấy phải làm gì”.

“Vì vậy, tôi không nghĩ vấn đề nằm ở Elon. Tôi nghĩ cốt lõi là chính sách của Mỹ đối với Ukraine và Nga sẽ ra sao”, ông nói tiếp.

Ông Rubio, ông Hegseth: Chính quyền không can dự

Ngoại trưởng Marco Rubio một mực khẳng định chính quyền ông Trump, và cả Chính phủ Mỹ nói chung, đều không liên quan gì đến việc Ukraine bị gián đoạn truy cập dữ liệu vệ tinh.

Hôm thứ Tư (21/10), trả lời phóng viên tại Ấn Độ, ông Rubio lần thứ ba trong 4 ngày nhắc lại rằng ông Trump và mọi người trong chính quyền đều không chỉ đạo hay ra lệnh hạn chế mạng cho Ukraine.

“Điều tôi có thể nói chắc chắn là cả Tổng thống Mỹ lẫn bất kỳ ai trong bộ máy của chúng tôi đều chưa từng yêu cầu thay đổi hệ thống đó”, ông nói. “Tổng thống không liên quan gì đến các quyết định của Starlink, Starshield và của ông Musk. Đó là một công ty tư nhân. Tổng thống không điều hành công ty đó và không thể chỉ đạo công ty đó làm bất cứ điều gì”.

Một ngày trước đó, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cũng bác bỏ việc Mỹ đứng sau sự cố. “Chúng tôi không rút lại bất cứ thứ gì,” ông nói với phóng viên, rồi thêm rằng “có những điều khoản dịch vụ mà rốt cuộc vẫn phải được tuân thủ”.

Ông Hegseth không nói rõ Ukraine cần tuân thủ điều khoản nào. Ông chỉ cho biết “Starlink có quyền đưa ra những quyết định đó”.

Ông Musk: Giới hạn do quân đội Mỹ quyết định

Trước đó, hôm 14/10, ông Musk lại nói quyền quyết định thuộc về Chính phủ Mỹ.

“Các hệ thống Starshield thuộc sở hữu và chịu sự kiểm soát của Chính phủ Mỹ. Mọi giới hạn về tốc độ hay cách sử dụng đều do quân đội Mỹ và cuối cùng là Tổng thống quyết định”, ông viết trên mạng X.

Ông phân biệt rõ: Starlink là dịch vụ thương mại do SpaceX sở hữu và kiểm soát. Dịch vụ này chỉ dành cho hoạt động dân sự hoặc phòng thủ, “không thể dùng cho hoạt động quân sự tấn công, vì như vậy là không phù hợp với một công ty thương mại”.

Ông Zelensky: Ukraine vẫn bị giới hạn tốc độ

Ngay sau khi hệ thống trục trặc, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky chỉ ra rằng các nước Liên minh châu Âu không bị hạn chế tương tự, mà chỉ riêng Ukraine bị áp. “Nói cách khác, đây là một chiến dịch có kế hoạch”, ông nói.

Hôm thứ Hai (19/10), ông Zelensky trao đổi với một nhóm nghị sĩ Mỹ thuộc cả hai đảng. Trong video buổi họp đăng trên mạng xã hội, ông cho biết Ukraine vẫn bị giới hạn tốc độ đối với dịch vụ Starlink và Starshield ở nhiều khu vực mặt trận.

“Đến giờ chúng tôi vẫn chưa có lời giải thích nào. Chỉ có đủ loại câu chuyện kỳ lạ”, ông nói.

Trả lời chương trình “Fox & Friends” hôm thứ Tư, ông Zelensky cho biết kết nối Starlink ở Ukraine vẫn bị hạn chế, và ông Rubio đã nói với ông rằng sẽ tìm cách “gỡ” tình trạng bị làm chậm.