Ông Trump: Tiếp tục ném bom Iran có thể dẫn đến suy thoái kinh tế toàn cầu

Hôm thứ Năm (18/6), Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông rằng lý do ông đàm phán và ký bản ghi nhớ (MOU) với Iran là để ngăn chặn cuộc xung đột này leo thang thành một “cuộc Đại suy thoái kinh tế toàn cầu”.

Dù phải đối mặt với chỉ trích từ phe “diều hâu” trong nước, nhưng ông Trump vẫn khẳng định thỏa thuận ngoại giao này “trên thực tế có thể coi là” sự “đầu hàng vô điều kiện” của Iran, đồng thời nhấn mạnh chiến dịch phong tỏa trên biển trước đó của quân đội Mỹ đã tạo ra sức ép cực lớn đối với Tehran.

“Tránh thảm họa năng lượng toàn cầu”

Trong cuộc phỏng vấn với Axios hôm thứ Năm, ông Trump thừa nhận ông tiến hành đàm phán với Iran nhằm tránh để chiến tranh phá hủy kinh tế thế giới. Ông cho rằng nếu tiếp tục không kích Iran, eo biển Hormuz sẽ không thể được mở lại, từ đó làm gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu trong nhiều tháng.

Trước câu hỏi của phe diều hâu rằng vì sao ông không “mạnh tay hơn” với Iran, ông Trump đáp: “Cách duy nhất để tôi cứng rắn hơn là quay lại đó thêm hai, ba tuần nữa, tiếp tục ném bom cho họ tan nát. Đúng không? Nhưng làm vậy chúng ta được gì? Eo biển Hormuz sẽ không thể mở cửa trở lại.”

“Chỉ cần còn tiếp tục ném bom, nơi đó (eo biển) coi như tự động đóng cửa,” ông nói thêm. “Những chuyện kiểu này có thể dẫn đến một cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu.”

Bản MOU hiện tại mở ra khung thời gian 60 ngày để đàm phán một thỏa thuận cuối cùng. Ông Trump khẳng định thỏa thuận này đã đạt được những mục tiêu mà ông đề ra ngay từ đầu.

Khi được hỏi liệu cuộc xung đột có khiến ông nhận ra giới hạn quyền lực của Tổng thống hay không, ông Trump trả lời: “Không hề có giới hạn, tôi hoàn toàn không bị ràng buộc gì. Không, tôi vẫn chưa rút ra bài học kiểu đó.”

“Tôi biết quyền lực Tổng thống là có giới hạn, nhưng anh biết đấy, trên thực tế tôi không bị trói tay. Về mặt quân sự, chúng ta đã đánh bại họ hoàn toàn,” ông Trump nói và cho rằng cuộc chiến này đã phô diễn sức mạnh quân sự của Mỹ.

“Còn ai khác có thể thực thi một cuộc phong tỏa kiểu như vậy? Tôi đã áp đặt phong tỏa trên biển, không có tàu nào đi qua được. Có vài bên thử rồi, nhưng không trụ được lâu,” ông nói thêm, và cho rằng thỏa thuận lần này “trên thực tế có thể chính là” sự “đầu hàng vô điều kiện” mà ông từng yêu cầu chính quyền Tehran phải chấp nhận.

Đáp trả chỉ trích: “Cứ nhìn chứng khoán và giá dầu”

Cũng trong ngày thứ Năm, ông Trump lên mạng xã hội phản bác những cáo buộc cho rằng ông quá mềm mỏng. Ông nhấn mạnh, việc thị trường chứng khoán Mỹ liên tục lập đỉnh lịch sử và giá dầu đang giảm mạnh là bằng chứng cho thấy lựa chọn của ông là đúng.

Sau khi MOU được ký và lệnh phong tỏa trên biển được dỡ bỏ, hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz đã bắt đầu phục hồi. Theo dữ liệu của công ty tình báo hàng hải Windward, trong hai ngày 17–18/6 đã ghi nhận ít nhất 18 lượt tàu qua lại, mức cao nhất kể từ khi xung đột nổ ra.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày thứ Năm cho biết quân đội Mỹ đã dỡ bỏ toàn bộ biện pháp phong tỏa đối với tuyến hàng hải ra vào vùng duyên hải Iran, nhưng lực lượng hải quân Mỹ sẽ tiếp tục hiện diện trong khu vực để giám sát việc thực thi thỏa thuận.

Giá năng lượng trên thị trường cũng đã giảm nhiệt. Giá xăng trung bình toàn quốc tại Mỹ đã rơi xuống dưới 4 USD/gallon, thấp nhất kể từ cuối tháng 3. Phó Tổng thống J.D. Vance cùng ngày cho biết, trong bối cảnh hoạt động tại Hormuz khởi sắc, giá dầu thô quốc tế đã giảm về khoảng 76 USD/thùng.

Dẫu vậy, thỏa thuận này vẫn vấp phải chỉ trích từ một số nghị sĩ. Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện, Thượng nghị sĩ Dân chủ bang New York Chuck Schumer, nói với báo giới rằng Trump đã “đàm phán cực kỳ tồi tệ”, và cho rằng nước Mỹ hiện “ở trong tình thế tệ hơn cả trước khi chiến tranh bắt đầu.”

“Đây sẽ bị xem là một trong những thảm họa lớn nhất của nước Mỹ, và lý do chính là ông Trump đã châm ngòi cho cuộc chiến này,” ông Schumer nói.

Thượng nghị sĩ Dân chủ Peter Welch (bang Vermont) cho rằng Iran vẫn giữ được đòn bẩy thông qua quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Ông chỉ trích cuộc xung đột này rốt cuộc không đạt được các mục tiêu then chốt như thay đổi chế độ, chấm dứt chương trình tên lửa và hạt nhân của Iran.