Ông Trump: Trung Quốc đồng ý không cung cấp vũ khí cho Iran

Sáng sớm thứ Tư (15/4), Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Trung Quốc đã đồng ý không cung cấp vũ khí cho Iran. Ông đồng thời phát tín hiệu răn đe rằng đàm phán vẫn tốt hơn chiến tranh, nhưng quân đội Mỹ có sức mạnh vượt trội và rất thiện chiến.

Trong một bài đăng sau đó trên Truth Social, ông Trump cho biết Trung Quốc “rất hài lòng” khi ông “mở hoàn toàn eo biển Hormuz một cách lâu dài”.

“Tôi làm điều này cho họ, và cho cả thế giới,” ông viết hôm 15/04. “Tình huống này sẽ không bao giờ xảy ra nữa. Họ đã đồng ý không gửi vũ khí cho Iran. Chủ tịch Tập sẽ ôm tôi thật chặt khi tôi đến đó trong vài tuần tới.”

Khi nói về quan hệ Mỹ – Trung, ông Trump vừa mềm mỏng vừa cứng rắn: “Chúng tôi đang hợp tác hiệu quả và đạt kết quả thực chất! Điều đó chẳng phải tốt hơn chiến tranh rất nhiều sao? Nhưng hãy nhớ, nếu buộc phải chiến đấu, chúng tôi rất giỏi—(quân đội Mỹ) vượt xa bất kỳ quốc gia nào khác!”

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News được công bố hôm thứ Tư, ông Trump nói với người dẫn chương trình Maria Bartiromo của Fox Business rằng sau khi xuất hiện các thông tin về việc Trung Quốc có thể cung cấp hỗ trợ quân sự cho Iran, ông đã trao đổi thư từ với ông Tập trong tuần này.

Ông Trump cho biết bức thư của ông Tập là phản hồi đối với lá thư trước đó của ông, trong đó bày tỏ lo ngại về việc Bắc Kinh bị cáo buộc cung cấp vũ khí cho Tehran.

“Ông ấy vừa gửi cho tôi một bức thư rất đẹp,” ông Trump nói với người dẫn chương trình Maria Bartiromo. “Ông ấy trả lời bức thư mà tôi đã gửi, vì tôi nghe nói rằng Trung Quốc đang cung cấp vũ khí.”

“Và tôi đã viết thư cho ông ấy, yêu cầu đừng làm điều đó, và ông ấy đã viết lại cho tôi nói rằng về cơ bản, ông ấy không làm như vậy.”

Tổng thống Mỹ không nêu rõ thời điểm diễn ra việc trao đổi thư này.

Ông Trump dự kiến sẽ gặp ông Tập tại Bắc Kinh vào ngày 14–15/5.

Trước đó, các nguồn tin tiết lộ với CNN rằng tình báo Mỹ cho thấy Trung Quốc đang chuẩn bị chuyển giao hệ thống phòng không mới cho Iran trong vài tuần tới. Thông tin này cho thấy Iran có thể đang tận dụng thời gian ngừng bắn để tìm cách bổ sung năng lực vũ khí với sự hỗ trợ từ các đối tác nước ngoài.

Ba nguồn tin cho biết với CNN rằng Bắc Kinh dự định vận chuyển số khí tài này thông qua một nước thứ ba nhằm che giấu nguồn gốc. Theo đó, các vũ khí này là hệ thống tên lửa phòng không vác vai (MANPADS), loại vũ khí đã gây ra mối đe dọa “bất đối xứng” đáng kể đối với máy bay Mỹ bay ở tầm thấp trong suốt 5 tuần giao tranh.

Các thông tin trên đã khiến ông Trump cảnh báo Trung Quốc rằng nếu hỗ trợ Iran, Mỹ sẽ áp mức thuế 50% đối với hàng hóa Trung Quốc. Trước đó, ông nói với Fox News rằng đã nghe báo chí đưa tin Trung Quốc cung cấp “tên lửa phòng không vác vai” cho Iran: “Tôi nghi ngờ họ sẽ làm vậy… có thể ban đầu họ đã làm một chút… nhưng nếu chúng tôi bắt được họ làm điều đó, họ sẽ bị áp thuế 50%, đó là một con số rất lớn”.

Cùng ngày thứ Tư, tờ Financial Times dẫn các tài liệu quân sự bị rò rỉ cho biết Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã bí mật nhận được một vệ tinh do Trung Quốc chế tạo vào cuối năm 2024. Trong cuộc xung đột Mỹ – Iran vào tháng Ba năm nay, quân đội Iran đã sử dụng vệ tinh này để giám sát và định vị các căn cứ quân sự Mỹ ở Trung Đông, hỗ trợ cho các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái.

Các tài liệu rò rỉ cho thấy vệ tinh mang tên “TEE-01B” do công ty Trung Quốc Earth Eye (Bắc Kinh) chế tạo và phóng. Sau khi được phóng lên không gian từ Trung Quốc vào cuối năm 2024, vệ tinh này đã được chuyển giao cho lực lượng hàng không vũ trụ thuộc IRGC.

“Đối tác toàn cầu không đáng tin cậy”

Tại Bắc Kinh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Khôn cho biết trong cuộc họp báo thường kỳ ngày 15/04 rằng Trung Quốc và Mỹ đã “duy trì liên lạc” về các vấn đề liên quan đến chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết thông điệp cho chuyến thăm sắp tới của Tổng thống là duy trì sự ổn định trong quan hệ Mỹ–Trung.

“Chúng tôi đã có sự ổn định rất tốt trong quan hệ kể từ mùa hè năm ngoái; điều đó xuất phát từ cấp cao nhất,” ông Bessent nói với các phóng viên hôm 14/4. “Tôi nghĩ rằng giao tiếp là chìa khóa.”

Tuy nhiên, ông cũng cho rằng chính quyền Trung Quốc không phải là đối tác đáng tin cậy trong 5 năm qua.

“Trung Quốc đã 3 lần là đối tác toàn cầu không đáng tin cậy trong 5 năm qua; một lần trong đại dịch COVID khi họ tích trữ vật tư y tế, lần thứ hai là về đất hiếm,” ông nói, đề cập đến việc Trung Quốc từng đe dọa kiểm soát xuất khẩu đất hiếm trong năm ngoái.

Ông Bessent cho biết khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch quân sự chung tại Iran, Bắc Kinh đã tăng cường tích trữ dầu thay vì giúp giảm bớt tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu do việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz — tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thế giới.

“Họ tiếp tục mua vào, họ tích trữ, và họ đã cắt giảm xuất khẩu nhiều mặt hàng,” ông nói.