Ông Vance: Xoay chuyển kinh tế Mỹ cần hơn 18 tháng

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance hôm thứ Bảy (17/10) cho biết cần hơn 18 tháng để xoay chuyển kinh tế Mỹ, bởi nước Mỹ không rơi vào tình trạng khó khăn chỉ trong một nhiệm kỳ tổng thống.

Ông Vance đưa ra nhận định này tại buổi đối thoại với cử tri do đài CBS News tổ chức tại bang Michigan, khi trả lời câu hỏi của một nữ chủ doanh nghiệp nhỏ đang gặp khó khăn trong kinh doanh.

Những khó khăn của nền kinh tế Mỹ hiện nay bắt nguồn từ tình trạng thiếu đầu tư kéo dài, trong khi nhiều việc làm tốt đã dịch chuyển ra nước ngoài, ông phân tích. Theo ông, tình trạng này là hệ quả của các chính sách do cả hai đảng theo đuổi trong nhiều năm.

Ông Vance cho rằng những khó khăn của Mỹ không xuất hiện chỉ trong một nhiệm kỳ tổng thống, nên việc giải quyết chúng và xoay chuyển tình thế cũng cần hơn 18 tháng.

Để mô tả nỗ lực của chính quyền nhằm vực dậy ngành sản xuất đang sa sút, ông dùng một hình ảnh: “Chúng tôi đang xoay chuyển con tàu.” Ông cũng cho biết đã có một số tín hiệu tích cực.

Giải thích về những đánh giá lạc quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với nền kinh tế, Phó Tổng thống cho biết ông Trump muốn nhấn mạnh rằng dòng vốn đầu tư mới đang đổ mạnh vào Mỹ, nhưng các khoản đầu tư này không thể lập tức tạo ra việc làm.

Theo ông, doanh nghiệp phải xây nhà máy trước rồi mới tuyển được công nhân.

Phát biểu này phản ánh hướng đi của chính quyền Trump: thu hút đầu tư, mở rộng xây dựng nhà máy để tạo thêm việc làm. Từ lúc dự án đầu tư được triển khai đến khi việc làm thực sự tăng lên vẫn cần một khoảng thời gian.

Vốn đầu tư mới đổ vào nhiều ngành

Cục Quản lý Thương mại Quốc tế thuộc Bộ Thương mại Mỹ hôm thứ Sáu (16/10) công bố số liệu về chương trình xúc tiến đầu tư SelectUSA. Dưới thời chính quyền Trump, chương trình đã giúp thu hút hơn 280 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thông qua hơn 345 dự án, dự kiến tạo khoảng 55.000 việc làm tại Mỹ.

Con số này vượt tổng 255 tỷ USD mà chương trình thu hút được từ khi ra đời năm 2011 cho đến trước nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump.

Các khoản đầu tư mới trải rộng trên nhiều lĩnh vực như bán dẫn, thép và thiết bị y tế. Hồi tháng 7, TSMC công bố rót thêm 100 tỷ USD, nâng tổng vốn dự kiến đầu tư tại Mỹ lên 265 tỷ USD. Các dự án mới của hãng bao gồm các cơ sở sản xuất và đóng gói chip tiên tiến tại bang Arizona.

Danh sách dự án mà Nhà Trắng công bố hôm 8/10 còn có kế hoạch của Mesabi Metallics, một doanh nghiệp khai khoáng Mỹ thuộc tập đoàn Essar của Ấn Độ. Công ty dự định đầu tư 15 tỷ USD xây khu liên hợp thép tại bang Iowa, tạo 1.750 việc làm lâu dài và tối đa 6.000 việc làm trong giai đoạn xây dựng.

Hãng thiết bị y tế Becton Dickinson cũng công bố đầu tư 19 tỷ USD tại Mỹ, trong đó 3 tỷ USD dành để mở rộng sản xuất trong nước.

Giá cả, chi phí sinh hoạt vẫn là mối lo

Kinh tế và chi phí sinh hoạt đã trở thành vấn đề chính trị lớn mà chính quyền Trump phải đối mặt.

Cục Thống kê Lao động Mỹ hôm thứ Tư (14/10) công bố số liệu cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9/2026 tăng 3,7% so với cùng kỳ năm trước, sau khi tăng 3,4% trong tháng 8. Giá xăng trong tháng tăng 9,1%, là một trong những yếu tố chính đẩy mặt bằng giá đi lên. Tình hình Trung Đông và biến động giá năng lượng cũng khiến diễn biến giá cả tại Mỹ khó lường hơn.

Trung tâm Nghiên cứu Pew hôm 8/10 công bố kết quả khảo sát đối với 5.062 người trưởng thành tại Mỹ, được thực hiện từ ngày 28/9 đến 4/10. Chỉ 21% đánh giá nền kinh tế Mỹ ở mức tốt hoặc rất tốt, trong khi 42% cho rằng tình hình kinh tế ở mức kém.

Có tới 74% người được hỏi rất lo về giá xăng và năng lượng, 73% lo ngại về giá thực phẩm và hàng tiêu dùng. Có 65% cho rằng chính sách kinh tế của ông Trump khiến kinh tế Mỹ xấu đi, trong khi 19% thấy các chính sách này giúp kinh tế khá lên.

Chính quyền Trump đặt trọng tâm chính sách kinh tế vào giảm thuế, thu hút doanh nghiệp đầu tư và đưa sản xuất trở về Mỹ, nhằm mở rộng năng lực sản xuất trong nước và thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, các dự án lớn thường cần thời gian từ lúc xây dựng đến khi vận hành và tạo việc làm, nên lợi ích kinh tế khó thấy hết trong ngắn hạn.

Mỹ sẽ tổ chức bầu cử giữa kỳ vào ngày 3/11, với tâm điểm là quyền kiểm soát Quốc hội. Lạm phát, chi phí sinh hoạt và việc làm đều là những vấn đề cử tri quan tâm.

Chính sách kinh tế của chính quyền Trump có giúp người dân thấy đời sống thực sự khá lên hay không vẫn là điều được theo dõi sát.