Phần Lan dần loại bỏ biểu tượng chữ Vạn khỏi cờ quân sự

Phần Lan, quốc gia thành viên mới của NATO, đang từng bước loại bỏ biểu tượng chữ Vạn (swastika) khỏi các lá cờ quân sự còn lại của mình. Mặc dù chữ Vạn có nguồn gốc cổ xưa và từng là biểu tượng của hòa bình, thịnh vượng trong nhiều nền văn hóa, nhưng ngày nay, đặc biệt ở phương Tây, nó chủ yếu bị gắn với chủ nghĩa phát xít, bài Do Thái và Đức Quốc xã.

Sau Thế chiến II, nhiều quốc gia châu Âu đã cấm trưng bày biểu tượng này. Việc Phần Lan tiếp tục sử dụng chữ Vạn trong một số biểu tượng quân sự, đặc biệt là không quân, đã gây tranh cãi trong nhiều năm. Dù Không quân Phần Lan đã chính thức ngừng sử dụng biểu tượng này từ năm 2017, một số lá cờ đơn vị và huy hiệu vẫn còn mang hình chữ Vạn.

Đại tá Tomi Böhm, chỉ huy Không đoàn Karelia, xác nhận với truyền thông quốc gia YLE rằng lực lượng không quân đang tiến hành loại bỏ toàn bộ biểu tượng chữ Vạn khỏi các lá cờ và biểu trưng còn lại. Ông cho biết, mặc dù không có áp lực chính trị nào, quân đội đã gặp phải “những tình huống khó xử” với các du khách nước ngoài, kể cả nhân viên từ Hoa Kỳ. Tuy nhiên, ông không nêu rõ thời điểm hoàn tất việc loại bỏ hoàn toàn.

Lực lượng Phòng vệ Phần Lan cũng thông báo với Associated Press rằng kế hoạch thay đổi cờ hiệu đã được triển khai từ năm 2023, không liên quan đến việc nước này gia nhập NATO cùng năm đó. Việc cập nhật biểu tượng nhằm phản ánh “bản sắc hiện tại của lực lượng không quân”, trong bối cảnh Phần Lan ngày càng hội nhập sâu hơn với các đồng minh phương Tây.

Theo một phát ngôn viên của lực lượng không quân, sau Thế chiến II, chữ Vạn không còn xuất hiện trên máy bay quân sự nhưng vẫn tồn tại trong một số biểu tượng đơn vị và quân phục. Đến năm 2017, Bộ chỉ huy không quân đã chính thức thay thế biểu tượng cũ bằng hình ảnh đại bàng vàng và vòng cánh. Tuy nhiên, một số đơn vị vẫn sử dụng biểu tượng cũ do lý do lịch sử, dẫn đến sự hiểu lầm trong các tương tác quốc tế.

Phát biểu với BBC năm 2020, không quân Phần Lan cho biết việc duy trì biểu tượng cũ trên quân phục không còn thực tế và cần thiết, do dễ gây hiểu nhầm về lập trường của quân đội trong bối cảnh hiện đại.

Giáo sư Teivo Teivainen từ Đại học Helsinki nhận định rằng động thái này phản ánh nhu cầu hợp tác quân sự chặt chẽ hơn với các quốc gia như Đức, Hà Lan và Pháp. Theo ông, trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc phòng, sự thay đổi là cần thiết để phù hợp với chuẩn mực quốc tế.

Đại tá Böhm kết luận: “Thế giới đã thay đổi và chúng ta cần sống theo thời đại”.

Lý Ngọc t/h