Phản ứng của các bên về kế hoạch Gaza của Tổng thống Trump

Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump đã đưa ra một đề xuất được công bố trong một cuộc họp báo với Thủ Tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Nhà Trắng vào thứ Ba (4/2), theo đó Hoa Kỳ sẽ tiếp quản Dải Gaza, tiến hành tháo gỡ bom mìn còn sót lại, san bằng những công trình đổ nát và xây dựng lại khu vực này thành một vùng đất “tráng lệ”, mà ông Trump ví như một “Riviera của Trung Đông”. 

“Tôi không muốn tỏ ra lém lỉnh. Tôi [cũng] không muốn trở thành một người ba hoa, nhưng – Dải Gaza hoàn toàn có thể trở thành Riviera của Trung Đông. Điều đó có thể rất tuyệt vời”, ông Trump tuyên bố.

Ông Trump nhấn mạnh rằng khoảng 2 triệu người Palestine hiện sinh sống tại Gaza sẽ được tái định cư tại một nơi khác—tuy nhiên, ông Trump không nói rõ địa điểm cụ thể.

Khi được báo giới đặt câu hỏi về có khả năng Hoa Kỳ triển khai quân đội đến Dải Gaza hay không, ông Trump trả lời rằng sẽ điều động quân đội nếu “cần thiết”.

Phản ứng của giới lãnh đạo cấp cao Israel

Thủ Tướng Israel Benjamin Netanyahu bày tỏ sự tán đồng, gọi đây là một động thái có thể làm thay đổi lịch sử, giúp “bảo đảm rằng Dải Gaza sẽ không còn là mối đe dọa đối với Israel một lần nữa”.

Thủ Tướng Netanyahu phát biểu: “Tôi tin rằng đây là một kế hoạch có thể thay đổi lịch sử, và chúng ta cần theo đuổi nó [kế hoạch này] đến cùng”.

Ông Netanyahu ca ngợi ông Trump là “người bạn tuyệt vời nhất mà Israel từng có trong Nhà Trắng” với “tư duy đột phá”, không bị ràng buộc bởi những tư duy khuôn khổ cũ kỹ đã thất bại hết lần này đến lần khác.

Ông Netanyahu nhấn mạnh thêm: “[Sự dũng cảm] của ngài trong việc phá bỏ những lối tư duy [cũ kỹ]—những lối tư duy đã thất bại hết lần này đến lần khác— tư duy đột phá sẵn sàng đón nhận những ý tưởng mới mẻ, sẽ giúp chúng ta đạt được những mục tiêu quan trọng này”. 

Ngoài ra, ông Netanyahu cũng nhấn mạnh những đóng góp quan trọng mà ông Trump từng thực hiện trong nhiệm kỳ Trump đầu tiên, chẳng hạn như công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel và chuyển đại sứ quán Hoa Kỳ đến đó, ủng hộ chủ quyền của Israel tại Cao nguyên Golan, và rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran mà ông Trump gọi là “tai hại”.

Ông Aryeh Deri, lãnh đạo đảng Do Thái Chính Thống Giáo Bảo Thủ Shas (Ultra-Orthodox Shas party), đã ca ngợi ông Trump là “sứ giả của Thiên Chúa dành cho dân tộc Do Thái”.

“Ngài đang hành động như một sứ giả của Thiên Chúa dành cho dân tộc Do Thái. Ngài đã đạt được những thành tựu vĩ đại nhờ lập trường kiên định, đứng về phía [chính nghĩa] của Israel trong cuộc chiến chống lại mọi kẻ thù”, ông Deri phát biểu.

Các chính trị gia theo đường lối cánh hữu của Israel tiêu biểu như Itamar Ben Gvir và Bezalel Smotrich cũng bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với kế hoạch này.

Cựu Bộ Trưởng An Ninh Quốc Gia Itamar Ben Gvir bày tỏ sự hân hoan trên mạng xã hội, phát biểu rằng: “[Ngài] Donald, đây có vẻ như là sự khởi đầu của một tình hữu nghị tuyệt đẹp [giữa Hoa Kỳ và Israel]”.

Phản ứng của cộng đồng quốc tế

Tổng Thống Palestine Mahmoud Abbas  lên án đề xuất này của ông Trump, nhận định rằng kế hoạch này vi phạm luật pháp quốc tế và quyền lợi của người dân Palestine.

Ả Rập Saudi, Ai Cập, và Jordan đã bác bỏ kế hoạch này, gọi đây là một hình thức thanh lọc sắc tộc và nhấn mạnh giải pháp hai quốc gia là điều kiện tiên quyết để giải quyết cuộc chiến tranh Israel-Hamas mà không cần phải tái định cư người dân Palestine tại Dải Gaza. 

Nga, thông qua phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov, tái khẳng định lập trường rằng bất kỳ giải pháp hòa bình nào cho Trung Đông đều phải dựa trên sự chung sống cùng nhau giữa Israel và Palestine.

Nhiều nhà lãnh đạo trong Liên minh châu Âu (EU), Trung Quốc, Brazil, Úc, cùng với Liên Hiệp Quốc cũng lên tiếng chỉ trích đề xuất này của Tổng thống Trump.