Phe đối lập Iran: Đất nước sẵn sàng ở mức cao nhất cho nền dân chủ

Một nhóm đối lập Iran lưu vong cho rằng đất nước này “chưa bao giờ sẵn sàng cho dân chủ như hiện nay”, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump lặp lại các đe dọa nhằm vào chính quyền Iran nếu họ sử dụng bạo lực chết người để trấn áp biểu tình.

Tính đến thứ Bảy (10/1), các cuộc biểu tình trên khắp Iran đã kéo dài hai tuần. Tình trạng bất ổn ở Iran đã khiến hơn 500 người thiệt mạng, hơn 3.280 người đã bị bắt giữ, một nhóm nhân quyền cho biết hôm Chủ nhật. Nhóm này cảnh báo rằng con số thương vong thực tế có thể cao hơn khi họ tiếp tục xác minh các báo cáo khi tình trạng bất ổn bước sang tuần thứ ba và căng thẳng với Washington leo thang.

Hãng thông tấn AP cho biết họ không thể xác nhận độc lập các con số này do tình trạng mất mạng internet trên toàn quốc kéo dài hơn 60 giờ, hạn chế nghiêm trọng việc tiếp cận thông tin từ bên ngoài. Hãng thông tấn Iran thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), ngày 11/1 dẫn nguồn tin an ninh thống kê 109 nhân viên các lực lượng an ninh đã thiệt mạng trên toàn quốc kể từ khi làn sóng biểu tình nổ ra tại nước này vào tháng 12/2025 và lan rộng khắp cả nước.

Ông Shahin Gobadi, người phát ngôn của Tổ chức Mujahedin Nhân dân Iran (PMOI), nhận định đây là “cuộc nổi dậy của một dân tộc quyết tâm lật đổ toàn bộ chế độ hiện tại và xây dựng một nền cộng hòa dân chủ”. PMOI từng là tổ chức cánh tả tham gia lật đổ Quốc vương Iran, nhưng sau đó đối lập với sự cai trị của giới giáo sĩ; tổ chức này từng bị Mỹ liệt vào danh sách khủng bố từ năm 1997 đến 2012.

Ông Gobadi nhấn mạnh rằng người dân Iran, thông qua các khẩu hiệu, đã bác bỏ mọi hình thức độc tài, từ chế độ quân chủ Pahlavi trước đây đến chế độ thần quyền hiện nay. Trong khi đó, ông Reza Pahlavi – con trai của Quốc vương bị lật đổ Mohammad Reza Pahlavi – kêu gọi người biểu tình “không rời bỏ đường phố” và nói rằng ông sẽ sớm sát cánh cùng họ.

Tổng thống Trump tuyên bố Iran “đang nhìn thấy tự do, có lẽ chưa từng có trước đây”, đồng thời khẳng định Mỹ “sẵn sàng giúp đỡ”. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo nếu chính quyền Iran “bắt đầu giết người như trong quá khứ”, Mỹ sẽ can thiệp và “đánh rất mạnh vào nơi khiến họ đau đớn”. Bộ Ngoại giao Mỹ cũng cảnh báo Tehran “đừng đùa với Tổng thống Trump”.

Theo các nguồn tin báo chí Mỹ, chính quyền Trump đã thảo luận các phương án tấn công Iran, bao gồm không kích quy mô lớn vào các mục tiêu quân sự, thậm chí cả những địa điểm phi quân sự. Phía Iran cáo buộc Mỹ kích động biểu tình và cảnh báo rằng nếu bị tấn công, các căn cứ và lợi ích của Mỹ trong khu vực sẽ trở thành mục tiêu hợp pháp.

Tehran hôm Chủ nhật (11/1) đe dọa sẽ trả đũa Israel và các căn cứ quân sự của Mỹ nếu Washington tấn công Iran. Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh các nguồn tin của Israel cho biết Israel đang trong tình trạng báo động cao trước khả năng Mỹ can thiệp.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf, phát biểu trước quốc hội hôm Chủ nhật, đã cảnh báo về “một sự tính toán sai lầm” của Mỹ. “Chúng ta cần nói rõ: trong trường hợp Iran bị tấn công, các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng (Israel) cũng như tất cả các căn cứ và tàu chiến của Mỹ sẽ là mục tiêu hợp pháp của chúng ta”, ông Qalibaf, cựu chỉ huy trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng tinh nhuệ của Iran, tuyên bố.

Israel được đặt trong tình trạng cảnh giác cao độ

Những người có mặt trong các cuộc tham vấn an ninh của Israel vào cuối tuần qua, cho biết Israel đang trong tình trạng cảnh giác cao độ, nhưng không giải thích rõ điều đó có nghĩa là gì.

Israel chưa thể hiện mong muốn can thiệp, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai kẻ thù không đội trời chung đang leo thang do những lo ngại của Tehran về chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Iran.

Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Economist được đăng tải hôm thứ Sáu tuần trước, ông Netanyahu nói rằng Iran sẽ phải gánh chịu hậu quả khủng khiếp nếu tấn công Israel. Ám chỉ đến các cuộc biểu tình, ông nói: “Còn mọi chuyện khác, tôi nghĩ chúng ta nên xem xét những gì đang xảy ra bên trong Iran”.