Phe đối lập Iran: Lãnh đạo mới là kẻ chủ mưu đứng sau cuộc đàn áp

Giới chức Iran hôm thứ Hai (9/3) tuyên bố Mojtaba Khamenei, con trai của cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, sẽ kế nhiệm chức Lãnh tụ Tối cao Iran. Quyết định này đã vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ từ phe đối lập Iran, cho rằng chế độ hiện nay thực chất đã biến thành “chế độ quân chủ cha truyền con nối”.

Trước đó, Donald Trump cũng phản đối kế hoạch kế nhiệm này, nhấn mạnh rằng nhà lãnh đạo mới phải được Mỹ chấp nhận, nếu không sẽ khó có thể giữ quyền lực lâu dài.

Lãnh đạo của lực lượng đối lập lưu vong ội đồng Quốc gia Kháng chiến Iran (NCRI), Maryam Rajavi, đã ra tuyên bố chỉ trích gay gắt việc chuyển giao quyền lực.

Bà cho biết: “Học thuyết ‘quyền lực của giáo sĩ’ (Velayat-e Faqih) của Iran, khi đưa Mojtaba Khamenei lên ngai quyền lực, đã biến thành một chế độ quân chủ cha truyền con nối”.

Bà Rajavi cho rằng hành động này khiến chính quyền Tehran trở nên “không đáng tin cậy và không có tính hợp pháp” trong mắt người dân Iran, đồng thời là “một lần nữa đánh cắp và tước đoạt chủ quyền của nước Cộng hòa Iran khỏi tay nhân dân”.

Bà cũng cáo buộc Mojtaba Khamenei trong nhiều năm đã cùng cha mình lên kế hoạch đàn áp người dân và hỗ trợ các hoạt động khủng bố. Theo tuyên bố: “Trong hơn ba thập kỷ qua, Mojtaba Khamenei, giống như cha ông ta, là một trong những người hoạch định chính cho các chiến dịch đàn áp, xuất khẩu chủ nghĩa cực đoan và khủng bố, cũng như bóc lột tài sản của người dân Iran”.

Bà Rajavi nói thêm: “Ông ta phải chịu trách nhiệm về các vụ thảm sát, việc đàn áp các cuộc nổi dậy của người dân, việc kiểm soát tài nguyên quốc gia và nền kinh tế, cũng như sự cướp bóc có hệ thống đối với tài sản quốc gia”. Bà cho rằng điều này khiến phần lớn người dân Iran – đặc biệt là phụ nữ, người lao động và các nhóm yếu thế như y tá, giáo viên, công nhân, nông dân và người về hưu – phải chịu “sự áp bức và bóc lột khắc nghiệt nhất”.

Rajavi nhấn mạnh người dân Iran mong muốn xây dựng “một nền cộng hòa dân chủ dựa trên tự do và bầu cử”, và cho rằng chế độ hiện nay đang lặp lại con đường độc tài hoàng gia từng bị lật đổ trong cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979.

Bà tuyên bố: “Người dân Iran phẫn nộ đã đứng lên trong hết cuộc nổi dậy này đến cuộc nổi dậy khác, quyết tâm lật đổ chế độ này… Họ sẽ không lùi bước. Số phận của Iran sẽ do chính người dân Iran viết nên”.

Vào Chủ nhật, Donald Trump cũng phản ứng cứng rắn với quyết định bổ nhiệm này trong cuộc phỏng vấn với ABC News, nói rằng: “Lãnh đạo mới của Iran phải được chúng tôi chấp thuận. Nếu không được chấp thuận, ông ta sẽ không tại vị lâu”.

Ông Trump nói rõ Mojtaba là “không thể chấp nhận được” đối với ông, và ông mong muốn Iran có một nhà lãnh đạo có thể mang lại hòa bình và ổn định. Ông giải thích rằng việc Mỹ can dự vào vấn đề lãnh đạo Iran nhằm bảo đảm nước này không tiếp tục đi theo con đường chiến tranh: “Tôi không muốn năm năm nữa lại phải quay lại làm điều tương tự – hoặc tệ hơn, để họ sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, dù chưa từng giữ chức vụ công nào, nhưng đã nhận được sự ủng hộ của Hội đồng Giáo sĩ Iran để tiếp quản quyền lực. Nhiều nhà quan sát cho rằng ông có quan hệ rất chặt chẽ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, và lập trường có thể còn cứng rắn hơn cha mình.

Trong khi ông tiếp quản quyền lực, chiến sự tại Trung Đông vẫn tiếp tục leo thang. Mỹ và Israel đã bắt đầu nhắm vào các nhà máy lọc dầu và kho chứa dầu của Iran, khiến những đám cháy lớn và khói dày bao trùm nhiều khu vực đô thị. Tổ chức Lưỡi liềm thậm chí cảnh báo nguy cơ xảy ra mưa axit.

Iran sau đó đã phản công nhắm vào các cơ sở dầu mỏ và nước ngọt của các nước láng giềng. Bộ Quốc phòng Ả Rập Xê Út xác nhận đã đánh chặn một máy bay không người lái tấn công các mỏ dầu và cảnh báo rằng nếu Iran tiếp tục khiêu khích, nước này sẽ trở thành “kẻ thua cuộc lớn nhất”.

Tình hình bất ổn đã khiến giá dầu thế giới tăng vọt lên hơn 100 USD mỗi thùng, trong khi Qatar tạm ngừng xuất khẩu khí đốt do lo ngại an ninh và thiệt hại cơ sở hạ tầng. Đồng thời, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cũng bắt đầu sơ tán nhân viên ngoại giao không thiết yếu và gia đình họ khỏi nhiều quốc gia Trung Đông để đối phó với nguy cơ xung đột ngày càng leo thang.