Philippines và Việt Nam nâng cấp quan hệ đối tác chiến lược

Thứ Hai tuần này (ngày 1/6), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm và Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. đã hội đàm tại Cung điện Malacañang ở thủ đô Manila, Philippines. Tổng thống Marcos cho biết việc duy trì hòa bình, ổn định và tự do hàng hải ở Biển Đông vẫn là nguyên tắc không thể đem ra thương lượng đối với cả hai nước.

Theo tờ The Diplomat, chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 2 ngày tới Philippines của ông Tô Lâm là chuyến thăm đầu tiên của một nhà lãnh đạo cấp cao nhất của Việt Nam tới Philippines, với mục tiêu làm sâu sắc hơn nữa hợp tác song phương giữa hai nước.

Sau cuộc hội đàm, ông Marcos cho biết Philippines và Việt Nam đã nhất trí nâng cấp quan hệ song phương lên mức Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường. Trong bối cảnh tình hình toàn cầu ngày càng bất ổn, hai nước có chung lợi ích trong việc “duy trì hòa bình, ổn định khu vực và trật tự dựa trên luật lệ”.

Ông Marcos cũng nhấn mạnh rằng việc nâng cấp quan hệ lần này tái khẳng định vị thế đặc biệt và bền vững của Việt Nam với tư cách là đối tác chiến lược duy nhất của Philippines trong khu vực Đông Nam Á. Trong tương lai, quan hệ giữa hai nước sẽ được định hình bởi sự hợp tác sâu rộng hơn, hợp tác chính trị và quốc phòng mạnh mẽ hơn, cũng như sự gắn kết giữa nhân dân hai nước.

Ông Tô Lâm cho biết Philippines là một đối tác khu vực quan trọng của Việt Nam. Việt Nam mong muốn hợp tác chặt chẽ với Philippines nhằm tiếp tục nâng tầm quan hệ đối tác chiến lược giữa hai bên, khiến mối quan hệ này trở nên thực chất hơn, toàn diện hơn và hiệu quả hơn.

Đối mặt với các mối đe dọa từ Trung Quốc, hai nước nâng cấp quan hệ đối tác chiến lược

Chuyến thăm của ông Tô Lâm diễn ra ngay trước thềm kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Philippines và Việt Nam (12/7). Đồng thời, trong bối cảnh cả hai nước đều lo ngại trước các hành động ngày càng cứng rắn của Trung Quốc tại Biển Đông, quan hệ song phương được nâng cấp sau 10 năm kể từ khi thiết lập khuôn khổ đối tác chiến lược.

10 năm trước, Trung Quốc bắt đầu tiến hành các hoạt động bồi đắp, xây dựng đảo nhân tạo tại quần đảo Trường Sa. Năm 2024, ông Marcos từng tuyên bố rằng hợp tác trên biển là nền tảng của quan hệ đối tác chiến lược. Nay, ông và ông Tô Lâm tiếp tục khẳng định rằng việc duy trì hòa bình, ổn định tại Biển Đông cũng như bảo đảm tự do hàng hải và hàng không là những nguyên tắc không thể đem ra đàm phán.

Ông Marcos cũng cho biết hai nước kiên định cam kết giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trong khuôn khổ luật pháp quốc tế, bao gồm Liên Hợp Quốc Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) và phán quyết trọng tài năm 2016. Phán quyết này xác định phần lớn các yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông là trái với Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển.

Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, Philippines và Việt Nam đã nhất trí tăng cường tiếp xúc cấp cao giữa quân đội hai nước thông qua các hoạt động tuần tra hải quân chung, huấn luyện và diễn tập chung. Năm 2024, hai nước đã tổ chức cuộc diễn tập chung đầu tiên giữa lực lượng tuần duyên tại Biển Đông.

Hai nước cũng cam kết giải quyết các tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông, đồng ý tăng cường hợp tác giữa lực lượng tuần duyên và nỗ lực ngăn chặn các vụ va chạm hoặc xung đột tại các vùng biển tranh chấp.

Trong 4 thỏa thuận được ký kết cùng ngày giữa Philippines và Việt Nam có việc gia hạn Bản ghi nhớ Hợp tác Quốc phòng giữa Bộ Quốc phòng hai nước, vốn được ký lần đầu vào năm 2010, nhằm tăng cường các cuộc diễn tập chung và hợp tác trong lĩnh vực giáo dục quân sự.

Ông Tô Lâm đến Manila sau khi có bài phát biểu quan trọng tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore. Trong bài phát biểu, ông cho rằng thế giới hiện đang đối mặt với 3 cuộc khủng hoảng lớn: sự suy yếu của các quy tắc và luật pháp quốc tế, tình trạng tăng trưởng kinh tế chậm lại cùng biến đổi khí hậu, và sự sụp đổ lòng tin giữa các quốc gia.

Ông Tô Lâm kêu gọi tăng cường vai trò của luật pháp quốc tế, tạo động lực cho tăng trưởng bao trùm và bền vững, đồng thời thúc đẩy đối thoại và nâng cao tính minh bạch.