Quân đội Nga công bố ngừng bắn ở Oleshky từ 27/10, sớm hơn mốc 29/10 Nhà Trắng nêu

Quân đội Nga hôm thứ Sáu (23/10) công bố ngừng bắn ở Oleshky, thị trấn do Nga chiếm đóng tại tỉnh Kherson, từ thứ Ba (27/10), sớm hai ngày so với mốc trong thông cáo của Nhà Trắng.

Tổng tham mưu trưởng quân đội Nga, Đại tướng Valery Gerasimov, thông báo trên kênh Telegram của Bộ Quốc phòng Nga rằng quân Nga sẽ ngừng bắn trên hướng Kherson từ 4h sáng 27/10 theo giờ Moscow (1 giờ GMT). Lệnh này phục vụ chiến dịch nhân đạo ở Oleshky, thị trấn mà phía Nga gọi là Alyoshki. Quân Nga sẽ trinh sát công binh và bảo đảm đường đi an toàn cho đoàn xe nhân đạo chở hàng thiết yếu vào thị trấn.

Về phía Ukraine, Reuters cho biết Ủy viên Nhân quyền của Quốc hội Ukraine Dmytro Lubinets cũng nêu mốc ngừng bắn từ 27/10. Ông nói với hãng tin này rằng chiến dịch gồm rà mìn các tuyến đường vào thị trấn, đưa lương thực vào và sơ tán dân thường.

Trong video công bố cùng ngày, ông Lubinets nêu 3 nội dung của thỏa thuận: ngừng bắn, đưa hàng cứu trợ vào Oleshky và để dân thường tự do rời thị trấn, hãng Interfax-Ukraine đưa tin.

“Chiến dịch sẽ diễn ra từng bước, việc thực hiện hết sức phức tạp,” ông Lubinets nói. Ông cho biết chính ông trực tiếp đàm phán cho phía Ukraine, còn người đàm phán phía Nga là bà Yana Lantratova, Ủy viên Nhân quyền Nga.

Khi thuật lại tuyên bố của phía Nga, Interfax-Ukraine ghi giờ ngừng bắn là 3h sáng 27/10 theo giờ Kiev.

Thông cáo Nhà Trắng ghi ngày 29/10

Trước đó cùng ngày, Nhà Trắng ra thông cáo cho biết Đệ nhất Phu nhân Mỹ Melania Trump đã giúp Nga và Ukraine đạt được lệnh ngừng bắn cục bộ ở Oleshky. Hai nước đồng ý tạm dừng mọi hoạt động quân sự tại Oleshky để đưa hàng cứu trợ vào và chuẩn bị sơ tán dân thường qua một hành lang an toàn.

“Lệnh ngừng bắn cục bộ sẽ bắt đầu vào ngày 29/10/2026,” thông cáo viết.

Đến sáng thứ Bảy (24/10) giờ Việt Nam, thông cáo trên trang Nhà Trắng vẫn ghi mốc này. Interfax-Ukraine, trang tin độc lập Meduza và hãng thông tấn nhà nước Nga TASS đều nêu cả hai mốc 29/10 và 27/10 nhưng không giải thích vì sao hai mốc lệch nhau.

Bà Melania và người đại diện của bà đã làm việc trực tiếp với lãnh đạo Nga và Ukraine để định ra các điều khoản. “Oleshky là một thành phố chiến tuyến đang bên bờ thảm họa,” bà nói. Theo bà, người còn ở lại phần lớn là người cao tuổi, đang cần gấp chăm sóc y tế, thuốc men, lương thực và nước sạch.

Lãnh đạo dân sự của hai nước, chứ không phải quân nhân, sẽ cùng đến từng nhà để xem người dân cần giúp gì, bà Melania cho biết. Người muốn sơ tán sẽ được hỗ trợ và đưa đến nơi họ chọn. “Tôi đoán sẽ có người muốn sang Nga, có người muốn sang Ukraine,” bà nói.

Bà cũng đã thu xếp để một cơ quan truyền thông Mỹ trung lập đi cùng, ghi hình hoạt động của các đội Nga và Ukraine tại chỗ.

Hãng TASS dẫn lời phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov rằng việc sơ tán dân khỏi thị trấn “ít nhất cũng mất vài ngày” và ai muốn đi cũng sẽ được rời đi.

Thị trấn còn khoảng 1.700–2.000 dân

Oleshky nằm bên kia sông Dnipro, đối diện thành phố Kherson do Ukraine kiểm soát. Quân Nga chiếm thị trấn từ tháng 2/2022.

Nhà Trắng ước tính Oleshky còn khoảng 1.700–2.000 dân, chủ yếu là người cao tuổi không thể rời đi, cùng khoảng 50 trẻ em. Trước chiến tranh, nơi đây có khoảng 24 nghìn người. Sau khi đập Kakhovka bị phá, khoảng 90% diện tích thị trấn bị ngập.

Meduza cho biết đến mùa thu năm nay, người dân ở đây thiếu lương thực, điện và chăm sóc y tế, cũng không thể rời đi an toàn. Giáo hoàng Leo XIV đã điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin, kêu gọi ngừng bắn để đưa hàng cứu trợ vào và cho người dân sơ tán an toàn, tự nguyện.

Hôm thứ Hai (19/10), Ukraine và Nga bắt đầu thống nhất những chi tiết cuối cùng về việc sơ tán, theo thông báo của ông Lubinets. Phía Ukraine ước tính có thể còn khoảng 6.000 dân thường, trong đó có tới 200 trẻ em, ở Oleshky và 6 khu dân cư lân cận. Riêng Oleshky có tới 2.000 người.

Ông David Arakhamia, trưởng nhóm nghị sĩ đảng Đầy tớ của Nhân dân, cho biết chiến dịch giải tỏa Oleshky sắp bắt đầu. Mục tiêu là lập các hành lang nhân đạo hoạt động thường xuyên để sơ tán dân thường và đưa hàng cứu trợ vào.