Rò rỉ tài liệu mật: Trung Quốc và Nga nghiên cứu đối phó Starlink của Elon Musk

Theo tổng hợp từ The Insider và AP, một loạt tài liệu về hợp tác quân sự Trung Quốc – Nga do báo chí điều tra công bố cho thấy trong những năm gần đây, Nga và ĐCSTQ đã thảo luận việc mở rộng hợp tác công nghệ quân sự, bao gồm tăng cường hợp tác về phòng không, phòng thủ tên lửa, phòng thủ không gian, đồng thời nghiên cứu các phương án đối phó với hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh Starlink của công ty SpaceX (Mỹ).

Theo cuộc điều tra chung của hãng truyền thông điều tra Nga The Insider, tạp chí Der Spiegel (Đức) và báo Le Monde (Pháp), nhiều tài liệu liên quan đến hợp tác công nghệ quân sự giữa Trung Quốc và Nga cho thấy hai bên đã trao đổi về các lĩnh vực như hệ thống phòng không, phòng thủ tên lửa, công nghệ vệ tinh, an ninh không gian và các hệ thống không người lái.

Báo cáo điều tra cho biết các tài liệu này liên quan đến Diễn đàn Hợp tác Công nghệ Quân sự Trung Quốc – Nga năm 2023 cùng các tài liệu của nhiều cuộc họp song phương, trong đó đề cập đến định hướng hợp tác công nghệ quân sự, các dự án có thể triển khai và kế hoạch trao đổi kỹ thuật.

Tài liệu đề cập hợp tác về phòng không, phòng thủ tên lửa và an ninh không gian

Theo các tài liệu được công bố, nội dung thảo luận giữa hai bên bao gồm nhiều lĩnh vực công nghệ quân sự như:

• Hệ thống phòng không;
• Công nghệ phòng thủ tên lửa;
• Thông tin liên lạc vệ tinh và an ninh vệ tinh;
• Công nghệ chống vệ tinh;
• Hệ thống tác chiến không người lái;
• Trang bị hàng không quân sự.

Báo cáo điều tra cho biết một trong những trọng tâm thảo luận là làm thế nào để tăng cường năng lực giám sát và phòng thủ trước các mục tiêu trên không và trong không gian.

Trong đó, tập đoàn chế tạo hệ thống phòng không Almaz-Antey của Nga được cho là có liên quan đến các cuộc thảo luận hợp tác này.

Các tài liệu cho thấy hai bên nghiên cứu việc nâng cao khả năng chia sẻ thông tin giữa các hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa, đồng thời tăng cường năng lực giám sát và ứng phó với các mục tiêu trong không gian.

Tài liệu nhắc đến hệ thống vệ tinh Starlink

Theo bản điều tra, các tài liệu cũng đề cập đến Starlink, hệ thống Internet vệ tinh của SpaceX.

Starlink do công ty SpaceX của doanh nhân Mỹ Elon Musk vận hành, sử dụng số lượng lớn vệ tinh quỹ đạo tầm thấp để hình thành mạng lưới thông tin liên lạc, cung cấp dịch vụ Internet trên phạm vi toàn cầu.

Trong chiến tranh Nga – Ukraine, hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh Starlink đã được sử dụng để bảo đảm thông tin liên lạc tại một số khu vực của Ukraine, đồng thời hỗ trợ điều khiển máy bay không người lái và truyền tải thông tin chiến trường.

The Insider cho biết các tài liệu cho thấy giới nghiên cứu Trung Quốc và Nga đặc biệt quan tâm đến các ứng dụng quân sự của Starlink, đồng thời thảo luận các hướng kỹ thuật có thể ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thống này, bao gồm gây nhiễu điện tử, tấn công mạng và các công nghệ liên quan khác.

Nghiên cứu cách đối phó với các mạng lưới thông tin liên lạc vệ tinh quy mô lớn

Theo báo cáo điều tra, khác với các hệ thống vệ tinh truyền thống, Starlink được xây dựng từ một mạng lưới gồm số lượng lớn vệ tinh quỹ đạo tầm thấp.

Các tài liệu tập trung thảo luận những vấn đề như:

• Cách giám sát hoạt động của các vệ tinh quỹ đạo tầm thấp;
• Cách làm suy giảm hiệu quả hoạt động của các hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh;
• Cách phát triển các công nghệ điện tử liên quan;
• Cách nâng cao năng lực bảo vệ an ninh cho hệ thống vệ tinh của chính mình.

Bản điều tra cho biết khi các hệ thống Internet vệ tinh thương mại ngày càng được sử dụng nhiều trong lĩnh vực thông tin liên lạc, dẫn đường và hỗ trợ quân sự, an ninh mạng lưới vệ tinh đã trở thành vấn đề được nhiều quốc gia quan tâm.

Phạm vi hợp tác công nghệ quân sự Trung Quốc – Nga mở rộng

Cuộc điều tra cho thấy trong những năm gần đây, hợp tác quân sự giữa Trung Quốc và Nga không chỉ giới hạn ở các loại vũ khí truyền thống mà còn mở rộng sang các lĩnh vực như hệ thống không người lái, trí tuệ nhân tạo, công nghệ điện tử và công nghệ không gian.

Các tài liệu cho thấy nội dung trao đổi giữa hai bên bao gồm:

• Kinh nghiệm của Nga trong các chiến dịch quân sự;
• Năng lực của Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ điện tử và chế tạo;
• Khả năng hợp tác giữa hai nước về trang bị và công nghệ quân sự.

Trước đây, các nước phương Tây nhiều lần bày tỏ quan ngại về hoạt động trao đổi công nghệ quân sự giữa Trung Quốc và Nga.

Vai trò của Starlink trong chiến tranh Nga – Ukraine thu hút sự chú ý

Trong những năm gần đây, Starlink đã trở thành tâm điểm chú ý trong lĩnh vực an ninh quốc tế.

Trong chiến tranh Nga – Ukraine, Ukraine sử dụng Starlink để bảo đảm thông tin liên lạc, bao gồm liên lạc trên chiến trường, điều khiển máy bay không người lái và truyền tải thông tin giữa các đơn vị.

Do vai trò ngày càng quan trọng của các hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh trong chiến tranh hiện đại, Hoa Kỳ và các đồng minh liên tục theo dõi vấn đề bảo vệ cơ sở hạ tầng vệ tinh.

Trước đó, Chính phủ Hoa Kỳ cho biết sẽ tăng cường bảo vệ các cơ sở hạ tầng không gian trọng yếu và nâng cao khả năng chống gây nhiễu của các hệ thống vệ tinh.

Cùng với sự phát triển nhanh chóng của thông tin liên lạc vệ tinh, hệ thống định vị và ngành hàng không vũ trụ thương mại, tầm quan trọng của cơ sở hạ tầng không gian cũng không ngừng gia tăng.

Các vấn đề như an ninh vệ tinh, công nghệ chống vệ tinh, quân sự hóa không gian và xây dựng các quy tắc quốc tế liên quan tiếp tục là chủ đề được cộng đồng quốc tế quan tâm.